Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

Link naar deze vergelijking

Beide kanten vorige revisie Vorige revisie
belgische_vluchtelingen [2018/05/10 12:05]
zaanlander
belgische_vluchtelingen [2018/05/10 12:15] (huidige)
zaanlander
Regel 22: Regel 22:
 Te Zaandam werd half oktober 1914 in de kliniek voor zuigelingen een vondeling opgenomen van, naar schatting, drie á vier maanden oud. Het kind werd te Esschen gevonden en meegenomen. In de burgerlijke stand voor de vluchtelingen werd het kind, dat van het mannelijk geslacht is, ingeschreven onder de naam van [[https://​resolver.kb.nl/​resolve?​urn=ddd:​110547748:​mpeg21:​a0037|Japie van Esschen]]. Te Zaandam werd half oktober 1914 in de kliniek voor zuigelingen een vondeling opgenomen van, naar schatting, drie á vier maanden oud. Het kind werd te Esschen gevonden en meegenomen. In de burgerlijke stand voor de vluchtelingen werd het kind, dat van het mannelijk geslacht is, ingeschreven onder de naam van [[https://​resolver.kb.nl/​resolve?​urn=ddd:​110547748:​mpeg21:​a0037|Japie van Esschen]].
  
-Dinsdagmorgen 27 oktober 1914 werd één van de gevluchte Belgen, die in de loop van vorige week was overleden, ​plechtig ter aarde besteld. De tragiek werd verhoogd, daar deze 63 jarige man op de vlucht zijn vrouw die hulpbehoevend was, is kwijtgeraakt en dat nu niemand van de zijnen wist van zijn sterven. Achter de lijkbaar gingen tal van lotgenoten, eerst naar de R.K. Parochiekerk,​ waar de pastoor Zwart de lijkdienst hield. Vandaar ging de tocht naar het kerkhof, waar de beaarding geschiedde door kapelaan Te Mey. Behalve lotgenoten van de overledene, woonden ook veel Zaandammers de droeve plechtigheid bij. Het plaatselijk comité voor de Belgische vluchtelingen was vertegenwoordigd door Th. Blans en J.A.H. Coops. Ook was namens hen een krans met de nationale kleuren op de lijkbaar gelegd. ​+Dinsdagmorgen 27 oktober 1914 werd één van de gevluchte Belgen plechtig ter aarde besteld. De tragiek werd verhoogd, daar deze 63 jarige man op de vlucht zijn vrouw die hulpbehoevend was, is kwijtgeraakt en dat nu niemand van de zijnen wist van zijn sterven. Achter de lijkbaar gingen tal van lotgenoten, eerst naar de R.K. Parochiekerk,​ waar de pastoor Zwart de lijkdienst hield. Vandaar ging de tocht naar het kerkhof, waar de beaarding geschiedde door kapelaan Te Mey. Behalve lotgenoten van de overledene, woonden ook veel Zaandammers de droeve plechtigheid bij. Het plaatselijk comité voor de Belgische vluchtelingen was vertegenwoordigd door Th. Blans en J.A.H. Coops. Ook was namens hen een krans met de nationale kleuren op de lijkbaar gelegd. ​
  
-Het benodigde geld vloeide in aanvang ruimschoots tegemoet. Langzamerhand minderde dit echter, zodat eind november 1914 het comité voor een tekort stond van f 580. Dit bedrag is door B.& Wtoegekend, hetgeen later met de regering is verrekend. Tevens heeft de regering toezegging gedaan, dat in vervolg voor een volwassene 35 cent en voor een kind 20 cent per dag zal worden vergoed. Hiermee heeft de regering vrijwel ten volle de zorg voor de Belgische vluchtelingen op zich genomen. ​+Het benodigde geld vloeide in aanvang ruimschoots tegemoet. Langzamerhand minderde dit echter, zodat eind november 1914 het comité voor een tekort stond van f 580. Dit bedrag is door B&W toegekend, hetgeen later met de regering is verrekend. Tevens heeft de regering toezegging gedaan, dat in vervolg voor een volwassene 35 cent en voor een kind 20 cent per dag zal worden vergoed. Hiermee heeft de regering vrijwel ten volle de zorg voor de Belgische vluchtelingen op zich genomen. ​
  
 //,,Want ik was hongerig geweest\\ ​ //,,Want ik was hongerig geweest\\ ​
Regel 31: Regel 31:
 en gij hebt mij geherbergd."// ​ en gij hebt mij geherbergd."// ​
  
-Zo sprak eens de grootste mensenkenner en Hij beloofde aan de aldus handelende het hoogste loon. En zo hebt gij gehandeld, Nederlanders,​ en in 't bijzonder inwoners van Wormerveer, jegens arme bannelingen uit een, gister nog zo bloeiend en thans, door het verfijnd barbarisme van de beschaafde 20ste eeuw, zo verlaten en verwoest land. Hongerig en dorstig, naakt en krank, hebt ge ze tot u geroepen, om hunne ellende te verzachten. Als vreemdelingen kwamen ze tot u, en als broeders hebt ge ze ontvangen+//Zo sprak eens de grootste mensenkenner en Hij beloofde aan de aldus handelende het hoogste loon. En zo hebt gij gehandeld, Nederlanders,​ en in 't bijzonder inwoners van Wormerveer, jegens arme bannelingen uit een, gister nog zo bloeiend en thans, door het verfijnd barbarisme van de beschaafde 20ste eeuw, zo verlaten en verwoest land. Hongerig en dorstig, naakt en krank, hebt ge ze tot u geroepen, om hunne ellende te verzachten. Als vreemdelingen kwamen ze tot u, en als broeders hebt ge ze ontvangen.//
  
-Dank, bevolking dank aan allen, arm en rijk, die kies uw behulpzame hand hebt gestoken om de oorlogsweeën te keer te gaan. Dank aan u, edele harten, die de last van vluchtende huisgezinnen gans ten dele, hebt opgenomen en onze kinderen met zo liefderijk geopende armen uw gastvrije haard hebt ontvangen en als uw eigen kinderen behandelt.\\ +//Dank, bevolking dank aan allen, arm en rijk, die kies uw behulpzame hand hebt gestoken om de oorlogsweeën te keer te gaan. Dank aan u, edele harten, die de last van vluchtende huisgezinnen gans ten dele, hebt opgenomen en onze kinderen met zo liefderijk geopende armen uw gastvrije haard hebt ontvangen en als uw eigen kinderen behandelt.// 
 +  
 +//Dank aan u, verhevene harten, die de zo edele maar zware, last van vluchtelingenzorg het eerst op uw schouders hebt getild, en hem zo blijmoedig blijft dragen; gij zijt de ziel de geest van het hier zo wel ingericht werk van naastenliefde jegens vluchtelingen;​ naar u gaan onze diepste gevoelens van innige dank. Onkosten noch moeiten werden gespaard, en zó bereid ge hier, voor de verjaagden, een vreedzaam bestaan, onder lichamelijk en zedelijk opzicht zoals geen enkele dier vluchtelingen zich had kunnen noch durven voorstellen;​ hier werd meer dan het nodige gedaan, het aangename en nuttige werden nog bijgevoegd; zodat gij van Wormerveer maakte een luilekkerland voor Belgische vluchtelingen. Véél zijn wij u verschuldigd en zullen het u blijven, wanneer wij u eens zullen verlaten, trekkende naar ander oord, of naar het vaderland.//​
  
-Dank aan uverhevene hartendie de zo edele maar zwarelast van vluchtelingenzorg het eerst op uw schouders hebt getild, ​en hem zo blijmoedig blijft dragen; gij zijt de ziel de geest van het hier zo wel ingericht werk van naastenliefde jegens vluchtelingen; naar u gaan onze diepste gevoelens van innige dank. Onkosten noch moeiten werden gespaard, en zó bereid ge hiervoor de verjaagdeneen vreedzaam bestaanonder lichamelijk ​en zedelijk opzicht zoals geen enkele dier vluchtelingen zich had kunnen noch durven voorstellen;​ hier werd meer dan het nodige gedaanhet aangename ​en nuttige werden nog bijgevoegd; zodat gij van Wormerveer maakte een luilekkerland voor Belgische vluchtelingen. Véél zijn wij u verschuldigd ​en zullen het u blijvenwanneer wij u eens zullen verlatentrekkende ​naar ander oordof naar het vaderland.\\ +//Want eenshet is een innig mijn binnenste verankerd gevoeleens zeg ikeens zullen we mogen gaan met een van vreugde stralend gelaat ​en het hart kloppend ​van onuitwisbaar genot, naar ginder, naar 't zuiden; naar ons huisje of waar het wasnaar familie ​en vriendennaar allesalles wat we hebben verlatenmensen ​en dierenvelden ​en weiden, bomen en bloemenbergen en dalenwegen en paden naar 't Vaderland ! Doch in ons van vreugde tot barstens toe kloppend hartzal dan onuitwisbaar geprent zijn de naam van het gastvrije Wormerveer.// 
 + 
  
-Want eenshet is een innig mijn binnenste verankerd gevoeleens zeg ik, eens zullen we mogen gaan met een van vreugde stralend gelaat ​en het hart kloppend van onuitwisbaar genot, naar ginder, naar 'zuiden; naar ons huisje ​of waar het wasnaar familie en vriendennaar allesalles wat we hebben verlatenmensen en dierenvelden en weidenbomen en bloemen, bergen en dalen, wegen en paden naar 't Vaderland ! Doch in ons van vreugde tot barstens toe kloppend ​hart, zal dan onuitwisbaar geprent zijn de naam van het gastvrije ​Wormerveer. ​+//En onze kinderen zullenbij hun eerste stamelende namen prevelen ​van hen die hun moeders ​en vaders de reddende hand hebben toegestoken in de nijpende oorlogsnood. En steeds, ​het zij in lieve vaderland ​of in verre ballingschap, ​het zij in armoede of weeldesteeds zalbij de gedachte aan Wormerveereen edel beeld van naastenliefde voor onze ogen rijzenomgevenals met een schitterende lichtkransvan edele namen. En steeds zullen wij in ons hart bewaren een zoettot tranen aandoenlijk dankbaar herdenken aan menige inwoner ​van Wormerveer.// 
  
-En onze kinderen zullen, bij hun eerste stamelen, de namen prevelen van hen die hun moeders en vaders de reddende hand hebben toegestoken in de nijpende oorlogsnood. En steeds, het zij in t lieve vaderland of in verre ballingschap,​ het zij in armoede of weelde, steeds zal, bij de gedachte aan Wormerveer, een edel beeld van naastenliefde ​voor onze ogen rijzen, omgeven, als met een schitterende lichtkrans, van edele namen. En steeds zullen wij in ons hart bewaren een zoet, tot tranen aandoenlijk dankbaar herdenken aan menige inwoner van Wormerveer+//Eén banneling ​voor allen
  
-Eén banneling voor allen.  +Wormerveer, december 1914// 
-Wormerveer, december 1914 +
  
 Bron: [[https://​archief.zaanstad.nl/​kranten/​zoek-in-kranten?​mivast=137&​mizig=91&​miadt=137&​miq=1&​milang=nl&​misort=dt%7Casc&​miview=ldt&​mizk_alle=%22Belgische%20vluchtelingen%22&​mif2=De%20Zaanstreek%2C%20Algemeen%20Nieuws-%20en%20Advertentieblad|De Zaanstreek]],​ Algemeen Nieuws- en Advertentieblad,​ 1914-12-25 Bron: [[https://​archief.zaanstad.nl/​kranten/​zoek-in-kranten?​mivast=137&​mizig=91&​miadt=137&​miq=1&​milang=nl&​misort=dt%7Casc&​miview=ldt&​mizk_alle=%22Belgische%20vluchtelingen%22&​mif2=De%20Zaanstreek%2C%20Algemeen%20Nieuws-%20en%20Advertentieblad|De Zaanstreek]],​ Algemeen Nieuws- en Advertentieblad,​ 1914-12-25
  
 +==Rockefeller Foundation==
 Op 12 maart 1915 werd het bestuur van de afdeling Zaanstreek van het Algemeen Nederlands Verbond, dat zich nog steeds belast met de verzorging van de hier vertoevende Belgische vluchtelingen,​ verblijd met een flinke zending kleren en wol, geschonken door de vertegenwoordiger van de Rockefeller Foundation. Deze stichting heeft reeds meer dan 17000 kisten kleding in Amerika bijeen gezameld, en verdeelt deze aan de in Nederland vertoevende Belgische vluchtelingen en de geïnterneerde soldaten. Een aantal vluchtelingen houdt zich thans onledig met het maken van sjoelbakken voor de kampen en voor de Hollandsche soldaten aan de grenzen. Het benodigde hout wordt welwillend door enkele houtfirma'​s afgestaan. Andere vluchtelingen zijn nog steeds bezig met het vervaardigen van huisvlijt-voorwerpen voor een tweede verloting, waarvan de opbrengst zal dienen tot een terugkeringsfonds. Hieruit zullen de vrij hoge kosten, verbonden aan het terugkeren van de vluchtelingen naar hun eigen land, worden bestreden. ​ Op 12 maart 1915 werd het bestuur van de afdeling Zaanstreek van het Algemeen Nederlands Verbond, dat zich nog steeds belast met de verzorging van de hier vertoevende Belgische vluchtelingen,​ verblijd met een flinke zending kleren en wol, geschonken door de vertegenwoordiger van de Rockefeller Foundation. Deze stichting heeft reeds meer dan 17000 kisten kleding in Amerika bijeen gezameld, en verdeelt deze aan de in Nederland vertoevende Belgische vluchtelingen en de geïnterneerde soldaten. Een aantal vluchtelingen houdt zich thans onledig met het maken van sjoelbakken voor de kampen en voor de Hollandsche soldaten aan de grenzen. Het benodigde hout wordt welwillend door enkele houtfirma'​s afgestaan. Andere vluchtelingen zijn nog steeds bezig met het vervaardigen van huisvlijt-voorwerpen voor een tweede verloting, waarvan de opbrengst zal dienen tot een terugkeringsfonds. Hieruit zullen de vrij hoge kosten, verbonden aan het terugkeren van de vluchtelingen naar hun eigen land, worden bestreden. ​
 ==Watersnoodcomité== ==Watersnoodcomité==
Regel 94: Regel 97:
 Moeilijker is het wegnemen van de afgunst, die klaarblijkelijk in België tegenover Holland heerst, omdat wij buiten de oorlog zijn gebleven. Gij allen zult het echter kunnen constateren,​ dat al hebben wij niet meegevochten,​ en de haast onduldbare dwingelandij van de Duitse overheersers niet aan de lijve gevoeld, wij toch ook ons deel aan de oorlog hebben gehad, vooral op economisch gebied. Zie naar de ontelbare rantsoeneringskaarten,​ naar de heersende woningnood, naar het gebrek, dat ons van vele zijden nog steeds bedreigt! Moeilijker is het wegnemen van de afgunst, die klaarblijkelijk in België tegenover Holland heerst, omdat wij buiten de oorlog zijn gebleven. Gij allen zult het echter kunnen constateren,​ dat al hebben wij niet meegevochten,​ en de haast onduldbare dwingelandij van de Duitse overheersers niet aan de lijve gevoeld, wij toch ook ons deel aan de oorlog hebben gehad, vooral op economisch gebied. Zie naar de ontelbare rantsoeneringskaarten,​ naar de heersende woningnood, naar het gebrek, dat ons van vele zijden nog steeds bedreigt!
    
-Desniettegenstaande hebben wij het onze plicht geacht, u allen hier te verwelkomen en gastvrij te blijven ontvangen. Dat wij hiermee succes hebben gehad danken wij echter ook mee in de eerste plaats aan de houding van de Belgische vluchtelingen zelf. Zij hebben zich hier te Zaandam steeds behoorlijk gedragen, en zijn even vlijtig en ijverig geweest, als terecht van het Belgische volk mag getuigd worden. Zodra de Nederlandse regering verklaarde, hiertegen geen bezwaar meer te hebben, zijn de meesten dadelijk aan het werk gegaan, de meesten op de Artillerie-inrichtingen ​bij de Hembrug, anderen in hun eigen vak bij particuliere werkgevers. Bijna allen hebben dan ook daarna geheel of zo goed als geheel in eigen onderhoud kunnen voorzien, hetgeen met waardering mag worden getuigd. ​+Desniettegenstaande hebben wij het onze plicht geacht, u allen hier te verwelkomen en gastvrij te blijven ontvangen. Dat wij hiermee succes hebben gehad danken wij echter ook mee in de eerste plaats aan de houding van de Belgische vluchtelingen zelf. Zij hebben zich hier te Zaandam steeds behoorlijk gedragen, en zijn even vlijtig en ijverig geweest, als terecht van het Belgische volk mag getuigd worden. Zodra de Nederlandse regering verklaarde, hiertegen geen bezwaar meer te hebben, zijn de meesten dadelijk aan het werk gegaan, de meesten op de Artillerie-Inrichtingen ​bij de Hembrug, anderen in hun eigen vak bij particuliere werkgevers. Bijna allen hebben dan ook daarna geheel of zo goed als geheel in eigen onderhoud kunnen voorzien, hetgeen met waardering mag worden getuigd. ​
  
 Toch wensen zij thans naar hun vaderland terug te gaan, zoals geheel verklaarbaar is. Het schijnt dat er toch maar niets gaat boven het plaisante Antwerpen, de sinjorenstad. Ik wens thans te eindigen met u allen hartelijk dank te zeggen voor de steeds getoonde medewerking en u een gelukkige terugreis toe te wensen en een voorspoedige vestiging in het eigen, bevrijde vaderland. ​ Toch wensen zij thans naar hun vaderland terug te gaan, zoals geheel verklaarbaar is. Het schijnt dat er toch maar niets gaat boven het plaisante Antwerpen, de sinjorenstad. Ik wens thans te eindigen met u allen hartelijk dank te zeggen voor de steeds getoonde medewerking en u een gelukkige terugreis toe te wensen en een voorspoedige vestiging in het eigen, bevrijde vaderland. ​
Regel 100: Regel 103:
 Hierna brachten de Belgen in hartelijke bewoordingen dank aan allen voor de genoten gastvrijheid,​ de vele en goede zorgen aan hen besteed, waarna ieder met een krachtige handdruk afscheid nam van hen, die gedurende de lange oorlogsjaren met zelfopofferende liefde hun belangen hebben behartigd. Hierna brachten de Belgen in hartelijke bewoordingen dank aan allen voor de genoten gastvrijheid,​ de vele en goede zorgen aan hen besteed, waarna ieder met een krachtige handdruk afscheid nam van hen, die gedurende de lange oorlogsjaren met zelfopofferende liefde hun belangen hebben behartigd.
 ==Koningin Elisabeth-medaille== ==Koningin Elisabeth-medaille==
-Mevrouw C. KegLind, werd begin december 1919 door Z.M. de Koning van België begiftigd met de Koningin Elisabeth-medaille,​ uit erkentenis voor het vele oorlogswerk,​ door Mevr. Keg verricht tijdens en voor de aanwezigheid van de Belgische vluchtelingen.+Mevrouw C. Keg-Lind, werd begin december 1919 door Z.M. de Koning van België begiftigd met de Koningin Elisabeth-medaille,​ uit erkentenis voor het vele oorlogswerk,​ door Mevr. Keg verricht tijdens en voor de aanwezigheid van de Belgische vluchtelingen.
   
 Zie ook: [[https://​archief.zaanstad.nl/​expositie/​detail/​c7d3fa40-d73c-42f3-8ccd-29b4fdcec4e6|De Zaanstreek tijdens de Eerste Wereldoorlog]]. Zie ook: [[https://​archief.zaanstad.nl/​expositie/​detail/​c7d3fa40-d73c-42f3-8ccd-29b4fdcec4e6|De Zaanstreek tijdens de Eerste Wereldoorlog]].