Aten, Remmert

Zaandam 9 augustus 1895 - Zaandam 15 augustus 1984

Remmert Aten (links) en Jaap Boll zwommen op 26-9-1944 naar de zwaar bewaakte Hembrug en slaagden er in om die te ontdoen van springstoffen, bedoeld om de brug bij nadering van de geallieerden op te blazen. Voor de foto keerden ze voor even terug naar de brugpijler waarin de explosieven opgeslagen lagen. Foto: Gemeente Archief Zaanstad

Houthandelaar en verzetsman. Aten is de tweede zoon in een gezin met zeven kinderen. Zijn vader was de eigenaar van houtzagerij De Bark. Remmert Aten was een actief amateurtoneelspeler, samen met zijn vrouw was hij veertig jaar lid van toneelvereniging Vondel. Daarnaast was Aten ook in sportief opzicht actief: hij was mede-oprichter van hockeyvereniging De Kraaien, speelde bij voetbalvereniging ZVV , tenniste bij KZTV en waterpolode in het eerste zevental van Neptunus.

Tijdens de oorlog bracht hij geld en goederen rond bij joodse onderduikers. Hij was bestuurslid van een onderafdeling van het Nationaal Steunfonds1). Daarnaast was hij lid van de Ordedienst en de Gewestelijke Sabotage Afdeling en huisvestte meerdere joodse onderduikers.

Aten werd vooral bekend door het verwijderen van springstofladingen uit de pijlers van de Hembrug, die de Duitsers wilden opblazen zodra de geallieerden hun opmars in Noord-Holland zouden voortzetten. Op 21 juni 1944 doen Jan van Heijningen, Klaas Klinkenberg en Remmert Aten een eerste poging, maar door versperringen onder water, bij de pijler, mislukt die. Nadat ze situatietekeningen hebben bestudeerd doet Aten op 21 september met mede-waterpoloër Jaap Boll een tweede poging. Die slaagt en ze verwijderen in vijf uur 400 pakketten springstof. De volgende dag ontdekken de Duitsers dat de springladingen zijn verdwenen. Vier bewakers worden gefusilleerd en er worden nieuwe springladingen aangebracht. Aten doet op 18 oktober een derde poging, ditmaal om het ontstekingsmechanisme te saboteren, maar ontdekt dat er zware houten versperringen zijn aangebracht.

Uiteindelijk weet Lies Schouten met behulp van een Duitse bewaker water in de leidingen naar de springladingen te injecteren met het doel kortsluiting te veroorzaken als de boel tot ontploffing zou worden gebracht.

Bij Aten thuis, in de Schildersbuurt, waren diverse joodse onderduikers ondergebracht. De houtzagerij van de familie Aten fungeerde als opslag voor wapens en andere goederen die vanuit Engeland werden gedropt. Aten was, als lid van de Gewestelijke Sabotage Afdeling één van de overvallers die op 25 en 26 december het Zaandamse bevolkingsregister ontvreemden.

Walraven van Hall had het plan opgevat de ondersteuning van joodse onderduikers, wegens het grote gevaar, af te splitsen van het Nationaal Steunfonds (NSF). Via, via komt hij in contact met Remmert Aten en Jaap Buijs. Daaruit ontstond 'Vakgroep J'. Aten was verantwoordelijk voor de distributie van geld voor joodse onderduikers. Ook zijn vrouw Margaretha en dochter Marion hielpen mee.

Vlak na de bevrijding was Aten actief als lid van de Politieke Opsporings Dienst (POD), die ten doel had collaborateurs en andere anti-Nederlandse elementen op te sporen.

Voor zijn verzetsdaden werd Remmert Aten in 1952 onderscheiden met de Bronzen Leeuw. In 1972 ontving hij samen met zijn echtgenote de Yad Vashem-onderscheiding.

Literatuur:

  • Erik Schaap, Vrijgevochten, Zaans verzet in nationaal perspectief (1940-1945). Stichting Uitgeverij Noord-Holland

Zie ook: Zaanstreek tijdens de Tweede Wereldoorlog


  • aten_remmert.txt
  • Laatst gewijzigd: 2019/05/06 12:13
  • door 207.46.13.245