Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

Link naar deze vergelijking

Beide kanten vorige revisie Vorige revisie
Volgende revisie
Vorige revisie
gemeente_archief [2018/05/31 22:21]
zaanlander
gemeente_archief [2018/07/17 19:57] (huidige)
jan [Zaanstad]
Regel 1: Regel 1:
-==== Gemeentearchief ==== 
  
 +==== Gemeentearchief Zaanstad ====
  
- De term archief kan drie betekenissen hebben:  +De term archief kan drie betekenissen hebben:  
-   * 1. het archief-materiaal;​  +  ​- ​het archief-materiaal;​  
-   * 2. het archief-gebouw,​ de bewaarplaats,​  +  ​- ​het archief-gebouw,​ de bewaarplaats,​  
-   * 3. de archief-dienst,​ de instelling. ​+  ​- ​de archief-dienst,​ de instelling. ​
  
-Door de eeuwen heen zijn er wat betreft de archieven, in alle drie de betekenissen,​ veranderingen geweest. In dit artikel wordt, na een algemeen-historisch overzicht, met name het [[https://​archief.zaanstad.nl/​|Gemeentearchief van Zaanstad]] behandeld. De overige voor de Zaanstreek van belang zijnde archieven zijn summier behandeld onder [[archief]]. 
  
 +Door de eeuwen heen zijn er wat betreft de archieven, in alle drie de betekenissen,​ veranderingen geweest. In dit artikel wordt, na een algemeen-historisch overzicht, het Gemeentearchief van Zaanstad behandeld. De overige voor de Zaanstreek van belang zijnde archieven zijn summier behandeld onder Archief. ​
  
 +=== Algemeen ===
  
-===Algemeen=== +Reeds in de klassieke oudheid waren archieven bekend, als onderdeel van de bibliothekenproto-bibliotheken met een archieffunctie. Koningen, magistraten,​ diplomaten en andere hoogwaardigheidsbekleders vormden aanvankelijk hun eigen particuliere familie-archieven. Later werden de officiële gedeelten opgenomen in de staatsarchieven. Daarnaast bestonden er particuliere archieven van de grote wijsgeren en schrijvers als Homerus, Aristoteles,​ Plato en Cicero. De oudste in archieven voorkomende documenten waren kleitabletten,​ wastafeltjes,​ papyrusrollen en codexen, beschreven met beeld-, spijker- of letterschrift. Al deze documenten, zoals wetten, vonnissen, rapporten, volks- en senaatsbesluiten,​ werden bewaard in tempels. De staatsarchieven dienden voor administratief gebruik, als bewijsfunctie,​ maar werden eveneens veelvuldig door de geschiedschrijvers geraadpleegd. ​
-  +
-Reeds in de klassieke oudheid waren archieven bekend, als onderdeel van de bibliothekenproto-bibliotheken met een archieffunctie. Koningen, magistraten,​ diplomaten en andere hoogwaardigheidsbekleders vormden aanvankelijk hun eigen particuliere familie-archieven. ​ +
-Later werden de officiële gedeelten opgenomen in de staatsarchieven. Daarnaast bestonden er particuliere archieven van de grote wijsgeren en schrijvers als Homerus, Aristoteles,​ Plato en Cicero. De oudste in archieven voorkomende documenten waren kleitabletten,​ wastafeltjes,​ papyrusrollen en codexen, beschreven met beeld-, spijker- of letterschrift. Al deze documenten, zoals wetten, vonnissen, rapporten, volks- en senaatsbesluiten,​ werden bewaard in tempels. De staatsarchieven dienden voor administratief gebruik, als bewijsfunctie,​ maar werden eveneens veelvuldig door de geschiedschrijvers geraadpleegd.+
  
-Na de neergang van het West-Romeinse rijk kwam in onze streken de archiefvorming geleidelijk weer op gang door de activiteiten van de geestelijkheid. In de vroege middeleeuwen waren de kloosters de centra van de schrijfkunst,​ waar al gauw de wereldlijke landsheren hun bescheiden lieten opstellen en bewaren, zoals de graven van Holland door de abdij van Egmond. De werkzaamheden in deze hofkapellen zorgden voor groei tot aparte bureaus, de kanselarijen.+Na de neergang van het West-Romeinse rijk kwam in onze streken de archiefvorming geleidelijk weer op gang door de activiteiten van de geestelijkheid. In de vroege middeleeuwen waren de kloosters de centra van de schrijfkunst,​ waar al gauw de wereldlijke landsheren hun bescheiden lieten opstellen en bewaren, zoals de graven van Holland door de abdij van Egmond. De werkzaamheden in deze hofkapellen zorgden voor groei tot aparte bureaus, de kanselarijen. ​
  
-Vanaf de 13e eeuw ontstonden afzonderlijke lichamen met eigen archieven, zoals rechtbanken,​ leenkamers, domein- en rekenkamers,​ die zelf hun stukken opstelden en bewaarden. Stadsbesturen gingen in navolging ook hun eigen archieven vormen.+Vanaf de 13e eeuw ontstonden afzonderlijke lichamen met eigen archieven, zoals rechtbanken,​ leenkamers, domein- en rekenkamers,​ die zelf hun stukken opstelden en bewaarden. Stadsbesturen gingen in navolging ook hun eigen archieven vormen.  
 +Naast de middeleeuwse archivalia, zoals charters, oorkonden en akten op perkament, registers en cartularia, boeken met ingeschreven stukken, rekeningen en keurboeken met wetten en verordeningen,​ bevinden zich ook brieven, notulen- en resolutieboeken,​ en belastingkohieren vanaf de 15e/ 16e eeuw in de archieven
  
-Naast de middeleeuwse archivalia, zoals charters, oorkonden en akten op perkament, registers en cartularia, boeken met ingeschreven stukken, rekeningen en keurboeken met wetten en verordeningen,​ bevinden zich ook brieven, notulen- en resolutieboeken,​ en belastingkohieren vanaf de 15e/ 16e eeuw in de archieven.+In de loop van de 13e eeuw werd het papier ​de grote concurrent van het perkament; na de komst van de boekdrukkunst rond 1450 werd het perkament geheel verdrongen
  
-In de loop van de 13e eeuw werd het papier de grote concurrent van het perkament; na de komst van de boekdrukkunst rond 1450 werd het perkament geheel verdrongen. 
  
-De oudste methode van opbergen was in houten met ijzer beslagen archiefkisten,​ die ter beveiliging van verschillende sloten waren voorzien. De toename van de archieven maakte andere opbergsystemen noodzakelijk:​ charterkamers en loketkassen. Als toegang gebruikte men al vroeg inventarissen. In de 16e eeuw werden de archieven weer van belang als bron voor historici. Voor het raadplegen van archieven was echter wel toestemming en controle vereist.+De oudste methode van opbergen was in houten met ijzer beslagen archiefkisten,​ die ter beveiliging van verschillende sloten waren voorzien. De toename van de archieven maakte andere opbergsystemen noodzakelijk:​ charterkamers en loketkassen. Als toegang gebruikte men al vroeg inventarissen. In de 16e eeuw werden de archieven weer van belang als bron voor historici. Voor het raadplegen van archieven was echter wel toestemming en controle vereist. ​
  
-Tijdens de Franse tijd hadden er op archiefgebied grote veranderingen plaats. Het archiefbeheer werd voortaan opgedragen aan afzonderlijke organen, los van de archiefvormende. De archieven moesten in aparte depotruimten worden opgeborgen als scheiding van document en gebruiker. De overgebrachte archieven werden in beginsel voor iedereen openbaar en konden kosteloos geraadpleegd worden. Hiervoor verschenen beheer- en gebruiksregels.+Tijdens de Franse tijd hadden er op archiefgebied grote veranderingen plaats. Het archiefbeheer werd voortaan opgedragen aan afzonderlijke organen, los van de archiefvormende. De archieven moesten in aparte depotruimten worden opgeborgen als scheiding van document en gebruiker. De overgebrachte archieven werden in beginsel voor iedereen openbaar en konden kosteloos geraadpleegd worden. Hiervoor verschenen beheer- en gebruiksregels. ​
  
-Zo ontstonden het algemeen rijksarchief in Den Haag en de rijksarchieven,​ tot circa 1877 nog provinciale,​ in iedere provinciehoofdstad. De gemeente- en waterschapsarchieven namen pas in de eerste helft van de 20e eeuw enige vorm aan en de streekarchieven/​-archivariaten zijn mogelijk geworden door de Wet Gemeenschappelijke Regelingen van 1949. Als hoofd van deze archiefdiensten werden archivarissen aangesteld. De in 1891 opgerichte Vereniging van Archivarissen in Nederland (VAN) nam het initiatief voor de totstandkoming van de eerste Archiefwet van 1918. Deze wet gold alleen voor de overgebrachte archieven, tot 1813. De huidige Archiefwet van 1962 betreft ook de archieven van na 1813 en het toezicht op de niet-overgebrachte archieven (inspectietaak). Op enkele uitzonderingen na moeten sindsdien alle overheidsarchieven die ouder zijn dan 50 jaar, overgebracht worden naar een archiefbewaarplaats. Verder besteden beide wetten onder meer aandacht aan de opleidingseisen van de archiefambtenaren,​ middelbare en hogere, hetgeen de Rijksarchiefschool deed ontstaan (1919-1924 en 1955-heden).+Zo ontstonden het algemeen rijksarchief in Den Haag en de rijksarchieven,​ tot circa 1877 nog provinciale,​ in iedere provinciehoofdstad. De gemeente- en waterschapsarchieven namen pas in de eerste helft van de 20e eeuw enige vorm aan en de streekarchieven/​-archivariaten zijn mogelijk geworden door de Wet Gemeenschappelijke Regelingen van 1949. Als hoofd van deze archiefdiensten werden archivarissen aangesteld. De in 1891 opgerichte ​Koninklijke ​Vereniging van Archivarissen in Nederland (KVAN) nam het initiatief voor de totstandkoming van de eerste Archiefwet van 1918. Deze wet gold alleen voor de overgebrachte archieven, tot 1813.
  
-De toenemende overheidsbemoeienis had een steeds grotere verscheidenheid aan archiefstukken tot gevolg. Ten behoeve van een betere toegankelijkheid werden ordenings- en registratuurplannen ontworpen: de 19e eeuwse seriestelsels en de 20e eeuwse rubrieksgewijze- en zaaksgewijze ordeningen, de decimale code van de Zaandamse gemeentesecretaris ​ [[Zaalberg|J.A. Zaalberg]] van circa 1920 is landelijk bekend geworden als de voorloper van de huidige code VNG; hij voerde daarbij het voor die tijd zeer moderne Stolzenberger dossier-opbergsysteem in+De huidige Archiefwet van 1995 betreft ook de archieven van na 1813 en het toezicht op de niet-overgebrachte archieven (inspectietaak). Alle overheidsarchieven moeten na 20 jaar worden overgedragen aan een archiefdienst. Op 12 juni 2018 maakte Arie Slob, van OCW bekend dat er een wetswijziging in de maak is om de overbrengingstermijn verder te verkorten naar 10 jaar.  
 +De toenemende overheidsbemoeienis had een steeds grotere verscheidenheid aan archiefstukken tot gevolg. ​
  
-Bovendien verschenen er als hulpmiddel diverse gidsen en repertoria. Een nieuw 20e eeuws probleem werd de archiefvernietiging. Moderne vormen ​van documenten doen hun intrede: film-rollen,​ video- en geluid-bandenmicro-fiches,​ floppy-discs et cetera. De automatisering staat bij het archiefwezen nog wel in de kinderschoenen. Programmaturen bevinden zich in de ontwerpfaseDe archiefdepots moeten heden ten dage aan zeer strenge eisen voldoenZij behoren niet alleen branden lichtvrij maar ook klimatologisch goed geregeld te zijn.+Ten behoeve ​van een betere toegankelijkheid werden ordenings- en registratuurplannen ontworpen: de 19e eeuwse seriestelsels en de 20e eeuwse rubrieksgewijzeen zaaksgewijze ordeningen, de decimale code van de Zaandamse gemeentesecretaris [[zaalberg|J.AZaalberg]] van circa 1920 is landelijk bekend geworden als de voorloper van de huidige Basis Archief Code; hij voerde daarbij het voor die tijd zeer moderne Stolzenberger dossier-opbergsysteem in. In de studiezaal van het Gemeentearchief Zaanstad staan nog twee van deze Stolzenberger kasten.
  
-De belangstelling voor de archieven heeft gedurende de laatste decennia ​van de 20e eeuw een enorme vlucht genomenin het bijzonder wat het familieonderzoek [[genealogie]] betreft. De Wet Openbaarheid van Bestuur van 1980 breidde de openbaarheid uit tot de niet-overgebrachte archieven.+Bovendien verschenen er als hulpmiddel diverse gidsen en repertoria. Een nieuw 20e eeuws probleem werd de archiefvernietiging. Moderne vormen ​van documenten deden hun intrede: filmrollenvideo- en geluidbanden,​ microfiches,​ floppydiscs et cetera. 
 +De archiefdepots moeten aan bepaalde eisen en normen voldoen. Zo dienen zij twee uur brandwerend te zijn en dient het klimaat op orde te zijn
  
-De particuliere ​archieven ​zijn daarnaast altijd blijven bestaanal of niet in bewaarplaatsen opgenomen als het Koninklijk Huisarchief. De diverse particuliere documentatie-centra zoals het Centraal Bureau voor [[Genealogie]] dateren van de 20e eeuw.+De belangstelling voor de archieven ​heeft gedurende de laatste decennia van de 20e eeuw een enorme vlucht genomen, in het bijzonder wat het familieonderzoek ​Genealogie ​betreft
  
-===Zaanstad===+De particuliere archieven zijn daarnaast altijd blijven bestaan, al of niet in bewaarplaatsen opgenomen zoals het Koninklijk Huisarchief. De diverse particuliere documentatiecentra zoals het Centraal Bureau voor Genealogie dateren van de 20e eeuw. 
  
-Tegelijk met de samenvoeging van de zeven Zaanse gemeenten Assendelft, Koog aan de Zaan, Krommenie, Westzaan, Wormerveer, Zaandam en Zaandijk tot de gemeente ​Zaanstad ​in 1974 droegen de voormalige gemeentesecretarissen het beheer van hun archieven over aan de nieuwe gemeentesecretaris. ​+=== Zaanstad ​===
  
-Als voorlopige archiefbewaarplaats werd in 1975 het pand Prins Bernhardplein l te Zaandam aangewezen, terwijl de administratie,​ bibliotheek en atlas werden ondergebracht in huis De Cardinaelen,​ Hogendijk 60-64 te Zaandam. Het geheel ressorteerde als Bureau voor Heemkunde en Oud-Archief onder de secretarie-afdeling Onderwijs. Aan het hoofd van dit bureau kwam J.J. Zonjee te staan. Laatstgenoemde was reeds vanaf 1968, toen hij de in de Zaanstreek alom bekende ​ [[Mars|Frans Mars]] opvolgde, heemkunde-ambtenaar van de gemeente Zaandam. Tevens was hij conservator van de verzameling van de Oudheidkundige Vereniging J. Honig Jzn. Jr. Met uitzondering van het museale materiaal in de Zaanlandse [[Oudheidkamers|Oudheidkamer]],​ Lagedijk 80 te Zaandijk kwam deze collectie ook bij het voornoemde bureau te berusten. 
  
-In 1976 werd het bureau opgeheven en het Gemeentearchief als zelfstandige secretarie-afdeling ingesteld. De heemkunde-ambtenaar werd benoemd tot gemeentearchivaris,​ die voortaan het beheer over de archieven zou krijgen. Dat wil zeggen tot zijn vertrek in juli 1986, toen zijn functie wegens reorganisatie en bezuinigingsmaatregelen ​van de gemeente niet meer werd opgevuld. Vanaf dat moment kwam de dagelijkse leiding in handen van de secretarie-afdeling Interne Zaken terwijl de gemeente-secretaris evenals in 1974 als formele archiefbeheerder ging optreden. +Tegelijk met de samenvoeging ​van de zeven Zaanse gemeenten Assendelft, Koog aan de Zaan, KrommenieWestzaanWormerveerZaandam ​en Zaandijk ​tot de gemeente Zaanstad in 1974 droegen ​de voormalige gemeentesecretarissen ​het beheer ​van hun archieven ​over aan de nieuwe gemeentesecretaris
- +
-[{{  :​gemeentearchief_2002.jpg?​400|Versiering hoofdingang gemeentearchief aan de Hoogstraatt.g.v. nieuwe dienst publiek in 2002. In deuropening de heer [[kerssens|D. Kerssens]], archiefmedewerker. Bron: Beeldbank, Gemeentearchief Zaanstad}}]Vanwege gebrek aan financiële middelen en het niet kunnen vinden van een geschikt gebouw heeft de tijdelijke huisvesting van het gemeentearchief nog tot eind 1987 moeten duren. De verbouwing van de bedrijfspanden van de voormalige drukkerij en schoolleverancier P. Out bv, gelegen aan de Hoogstraat 30-34 te Koog aan de  Zaan, tot de archiefbewaarplaats die aan alle wettelijke vereisten voldoetwas toen gerealiseerd. De officiële opening vond plaats op 29 januari 1988. +
- +
-Behalve de voornoemde gemeentelijke statische archieven van ca. 1400-1940 zijn daar particuliere archieven van diverse kerkgenootschappenbedrijvenverenigingen,​ families ​en personen aanwezig. Bovendien werden bij de ingebruikneming de semi-statische archieven (1940-1973) vanuit het stadhuis, en de burgerlijke stand- en bevolkingsregisters (tot ca. 1940) vanuit ​de afdeling Burgerzaken naar de nieuwe archiefbewaarplaats overgebracht. Als archiefaanvullende en -ondersteunende verzamelingen kunnen de bibliotheek,​ met boeken, tijdschriften,​ folders, brochures, kranten en ander documentatiemateriaal en de topografische-historische atlas, met prenten, tekeningen, plattegronden,​ foto'​s,​ dia's, films en dergelijke, genoemd worden. Op een groot aantal bestanden zijn ingangen voorhanden. Om al deze bescheiden kosteloos te kunnen raadplegen is het archief dagelijks ​van maandag t/m vrijdag geopend. Verschillende reproductie-mogelijkheden worden aangeboden tegen betaling. Over niet al te lange tijd zullen de meest gevraagde bestanden, met name de genealogische bronnen, allemaal op micro-fiches staan, die te lezen zijn met behulp van readers en direct te kopiëren via een reader-printer. De automatisering is eind 20e eeuw pas in een zeer pril beginstadium. +
- +
-T. de Groot +
- +
-==Van Hoogstraat naar Stadhuisplein== +
-Als laatste gemeentelijke dienst vertrok het Zaanse Gemeentearchief in februari 2013 naar het nieuwe stadhuis in Zaandam. Iedereen die meer te weten wil komen over de geschiedenis van de Zaanstreek is bij het [[https://​archief.zaanstad.nl/​|Gemeentearchief van Zaanstad]] ​aan het juiste adres. Het gemeentearchief bewaart niet alleen ​de archieven van de gemeente Zaanstad en haar voorgangers,​ maar ook die van de gemeente Oostzaan. Daarnaast is er een grote verzameling historische archieven van particulieren,​ bedrijven, verenigingen en kerken uit de Zaanstreek te vinden. Samen met de collectie historische foto’s, films, boeken en kranten vormen de archieven hét geheugen van de Zaanstreek. Alle documenten zijn, op enkele uitzonderingen na, openbaar en gratis in te zien op de studiezaal van het gemeentearchief.+
  
-De grote studiezaal biedt plaats aan 36 bezoekersVoor meegebrachte laptops is gratis wifi beschikbaar;​ ook staan beeldschermen ter beschikking van de bezoekersGeregeld is meer materiaal op afstand ​te raadplegenzoals de beeldbank, maar ook bijvoorbeeld ​de catalogus ​van de bibliotheek en een groot deel van de inventarissen ​van de archievenVoordeel is dat men thuis al stukken kan aanvragen die klaarliggen ​bij een bezoek aan het archief. Het gemeentearchief blijft voortdurend actief om digitale diensten uit te breiden.+Als voorlopige archiefbewaarplaats werd in 1975 het pand Prins Bernhardplein 1 te Zaandam aangewezen, terwijl de administratie,​ bibliotheek en atlas werden ondergebracht in huis De Cardinaelen,​ Hogendijk 60-64 te ZaandamHet geheel ressorteerde als Bureau voor Heemkunde en Oud-Archief onder de secretarie-afdeling OnderwijsAan het hoofd van dit bureau kwam J.J. Zonjee ​te staan. Laatstgenoemde was reeds vanaf 1968toen hij de in de Zaanstreek alom bekende Frans Mars opvolgde, heemkunde-ambtenaar ​van de gemeente Zaandam. Tevens was hij conservator ​van de verzameling ​van de Oudheidkundige Vereniging JHonig Jzn. Jr. Met uitzondering van het museale materiaal in de Zaanlandse Oudheidkamer,​ Lagedijk 80 te Zaandijk kwam deze collectie ook bij het voornoemde bureau ​te berusten
  
-De voor ingewijden bekende houten kast van het Zaalberg-archiefsysteem verhuisde ook mee en kreeg een ereplaats naast de moderne broer die evenals de oude, kleppen heeft waarachter de microfiche-bakjes zijn geplaatstNieuw is dat alle klappers, indexen en microfiches een eigen kleurcode hebben, bijvoorbeeld blauw voor burgerlijke stand en grijs voor volkstellingenOp de gang staat een meerkeuze koffiemachine met een bankje erbij en wie luxer wil uitpakkenis welkom in de espressobar in het stadhuis. Eventuele betalingen kunnen uitsluiten via de pinautomaat worden verricht.  +In 1976 werd het bureau opgeheven ​en het Gemeentearchief als zelfstandige secretarie-afdeling ingesteldJ.J. Zonjee werd benoemd tot gemeentearchivarisdie voortaan ​het beheer over de archieven zou krijgen.  
-==Dertien kilometer== +De verbouwing van de bedrijfspanden van de voormalige drukkerij ​en schoolleverancier POut bv, gelegen aan de Hoogstraat 30-34 te Koog aan de Zaan, tot de archiefbewaarplaats die aan alle wettelijke vereisten voldoet, ​is eind 1987 gerealiseerd. De officiële opening vond plaats op 29 januari 1988
-Voor originele materialen is het depot behoorlijk uitgebreid. In totaal staat dertien kilometer depotruimte ter beschikking onder het stadhuisplein,​ uitsluitend voor medewerkers bereikbaar via een lift. Medewerker Sander Wegereef is verantwoordelijk voor een goede klimaatbeheersing binnen ​de depots waarbij vochtgehalte ​en temperatuur constante factoren zijnDepots zijn naar de geest van de tijd efficiënt ingericht; materialen met afwijkende formaten zijn geclusterd en door een verbeterd plaatsingssysteem ​is alles snel te traceren+
  
-Dankzij de uitbreiding van depotruimte kunnen meer originelen worden bewaardExtra aandacht zal daarom worden geschonken aan archieven die wat minder vertegenwoordigd waren zoals bedrijfsarchievenarchiefmateriaal over de nieuwe ​Nederlanders en bijvoorbeeld de wijk PoelenburgDaarbij zijn de archiefmedewerkers zeer actief; zij benaderen organisaties en verzamelen zaken die uiteindelijk als historisch te boek komen te staanVoor dit nieuwe materiaal is quarantaineruimte beschikbaar,​ zodat archieven die eventueel verdacht worden ​van schimmels of ongedierte kunnen worden getest en zo nodig behandeld.+[{{ :studiezaal.jpg?400|De studiezaalfoto Aimée Klerk}}]Het ​nieuwe ​stadhuis van Zaanstad werd in 2012 in gebruik genomenHet Gemeentearchief trok hier pas in 2013 in, omdat de archiefbewaarplaats eerder nog niet aan alle wettelijke vereisten voldeedDe officiële opening ​van het Gemeentearchief vond plaats op 19 april 2013.
  
-Ook voor oude filmopnames is plaats ingeruimdIn een minibioscoopje kunnen tot vier personen ​filmmateriaal bekijkenook de studiezaal kan gebruikt worden om historische films te vertonen.+Behalve de voornoemde gemeentelijke statische archieven van ca1400-1989 zijn daar particuliere archieven van diverse kerkgenootschappen,​ bedrijven, verenigingen,​ families en personen ​aanwezig. Bovendien werden bij de ingebruikneming de semi-statische archieven (1940-1973) vanuit het stadhuisen de burgerlijke stand- en bevolkingsregisters (tot ca. 1940) vanuit de afdeling Burgerzaken naar de nieuwe archiefbewaarplaats overgebracht. De bibliotheek (met boeken, tijdschriften,​ folders, brochures, kranten en ander documentatiemateriaal) en de topografische-historische ​atlas of Beeldbank (met prenten, tekeningen, plattegronden,​ foto`s, dia`s, ​films en dergelijke) vullen het archief aan tot geheugen van Zaanstad.
  
-De verhuizing vergde jaren van voorbereiding,​ materialen moesten worden opgemeten, van unieke registratienummers worden voorzien en omgepaktEr kwamen lijsten in omloop die aangaven ​op welke plek in de nieuwe locatie materialen moesten worden geplaatstDe dagelijkse gang van zaken speelde eveneens een rol, het publiek moest zo min mogelijk hinder ondervinden van de interne verschuivingenNiettemin verliep ​de verhuizing hoegenaamd vlekkeloos+Op een groot aantal bestanden zijn ingangen voorhandenDeze bescheiden zijn kosteloos te raadplegen ​op de studiezaal van dinsdag t/m donderdagVeel bronnen zijn sinds begin 21e eeuw ook digitaal raadpleegbaar via de website ​van het archief(([[https://​archief.zaanstad.nl|website Archief Zaanstad]])),​ zoals de Beeldbank, kranten, bouwvergunningen,​ archief- en bibliotheektoegangen en bronnen voor [[genealogie|genealogisch]] onderzoek.
  
-Extra aandacht blijft er voor de scholen, die het archief in het kader van het erfgoedproject bezoeken. Zo ervaart de jeugd dat er veel leuks is te vinden. Maar bovenal kunnen bezoekers met interesse in hun Zaanse wortels of in onze geschiedenis,​ in de van alle gemakken voorziene ruimten hun werk voor studie of hobby verrichten+=== Literatuur=== 
 +  ​
  
-Bronnen onder andere: ​ 
   * J.A.M.Y. Bos-Rops en M. Bruggeman, Archiefwijzer:​ handleiding voor het gebruik van archieven in Nederland (1987); ​   * J.A.M.Y. Bos-Rops en M. Bruggeman, Archiefwijzer:​ handleiding voor het gebruik van archieven in Nederland (1987); ​
   * W.J. Formsma, Gids voor de Nederlandse archieven (1967); ​   * W.J. Formsma, Gids voor de Nederlandse archieven (1967); ​
   * Grote Winkler Prins (1977); ​   * Grote Winkler Prins (1977); ​
   * P. Schneiders, Bibliotheek,​ bibliografie en documentatie:​ een historische benadering (hfst. 2 uit: Bibliotheek en documentatie:​ Handboek ten dienste van de opleidingen,​ 1984).   * P. Schneiders, Bibliotheek,​ bibliografie en documentatie:​ een historische benadering (hfst. 2 uit: Bibliotheek en documentatie:​ Handboek ten dienste van de opleidingen,​ 1984).
-  * Zaans Erfgoed nr. 44 
  
-{{tag>​archief}} ​