handelsonderwijs

De in de Zaanstreek gevestigde nijverheid leidde al in de 17e eeuw tot de behoefte aan handelsonderwijs. Naast de gewone lees- en schrijfscholen` ontstonden toen de Franse scholen in Oost- en Westzaandam (resp. aan het Franse Pad en het Zilverpad), waar de meesters Coupri en Kalf niet alleen les gaven in de Franse taal, maar ook in boekhouden en handelsrekenen, Italiaans, Spaans en Duits (het Engels had nog niet de huidige betekenis als wereldtaal). Deze scholen waren zo gerenommeerd dat de scholieren tot uit Noorwegen, Zweden en Duitsland kwamen. Blijkbaar zijn deze handelsopleidingen later weer verlopen.

Pas in 1793 werd met steun van de Maatschappij tot Nut van `t Algemeen handels(avond)onderwijs bevorderd. Aan de onderwijzer van de Franse school P. Fortuyn werd tot gerief van 'Negotie en Commercie' verzocht 'één à twee avonden in de week af te zonderen om bij wijze van College aan enige reeds gevorderde jongelieden' een voortgezette opleiding te geven. Hoe lang deze cursus is voortgezet is ons niet bekend. In 1865 werd opnieuw gesproken over een inrichting voor handelsonderwijs. De jongelieden kregen hun scholing toen weer uitsluitend in de bedrijven, maar de industrie vereiste, zoals werd gezegd, 'ook zeker een meer wetenschappelijke basis'. De oprichting van de Hogere Burger School te Zaandam (1866) kwam aan deze wens tegemoet, hoewel er geen specifiek op de handel gericht onderwijs werd gegeven.

Dit werd pas 50 jaar later aan deze school gerealiseerd, toen werd besloten om - aansluitend op de driejarige HBS - een tweejarige handelsopleiding te geven (de zogenaamde HBS C). Daarnaast ontstond een vierjarige opleiding aan de Handelsdagschool (Zeemansstraat, Zaandam), die vooral onder de latere leiding van J. van der Noordaa een flink aantal leerlingen uit de gehele Zaanstreek trok. Toen het Zaanlands Lyceum na de oorlog, in 1963, een groot nieuw schoolgebouw aan de Vincent van Goghweg betrok` werd de Handelsdagschool in de ontstane scholengemeenschap geïntegreerd.

Handelsonderwijs kreeg in 1910 gestalte dankzij de steun van de Maatschappij voor Nijverheid en Handel. Er waren meteen al 113 leerlingen en 9 docenten. Uit deze cursus kwam de handelsavondschool voort, met drie- en vijfjarige opleiding. In 1972 werd deze omgezet in een avond-Mavo. in 1973 uitgebreid met een avond-MEAO. In de loop der jaren werd de directie gevoerd door Joh. Bouman, A.J. Romeijn, H.J. van Wielink, J.L. van der Noorda, Y. Tammiga en B.F. Valkenberg. De Handelsavondschool was in de jaren `60 met meer dan 500 leerlingen een van de grootste in Nederland.

Zie verder bij Onderwijs 2.

  • handelsonderwijs.txt
  • Laatst gewijzigd: 2016/06/19 00:07
  • door jan