ijsvermaak

Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

Link naar deze vergelijking

Beide kanten vorige revisie Vorige revisie
Volgende revisie
Vorige revisie
Laatste revisie Beide kanten volgende revisie
ijsvermaak [2016/01/07 19:17]
ger
ijsvermaak [2020/09/07 12:12]
127.0.0.1 Externe bewerking
Regel 1: Regel 1:
-==== IJsvermaak==== 
  
-[[Loosjes]] schreef in 'De Zaanlandsche Dorpen'” al over 18e-eeuws ijsvermaak in de Zaanstreek. Hij noemde niet alleen het [[schaatsen]] maar ook het arren en het gebruik van [[ijsschuitjes]],'die “met onverbeeldlijk snelle vaart over de gladde oppervlakte zeilen'. Vooral het schaatsrijden roemt hij als 'een der oudste Wintervermaaken van onzen Landzaat, den Zaankanters bij uitstek eigen'. En verder: '“De Zaan, het middelpunt der Dorpen, is naauwlijks zo veel toegevroozen, dat zij den last der vluggen Schaatsryders kan draagen, of dezelve krielt van Menschen: en, bij strenge Winters, van Paardesleeden en Arren, bovenal wanneer een uitgeloofde Zilveren of Gouden Zweep niet zelden een feestdag oplevert'.” Opvallend veel wordt er door latere auteurs op gewezen dat op het ijs alle rangen en standen wegvielen. Dat gold overigens niet bij het arren. De met een paard bespannen arresleden waren aan de rijkere stand voorbehouden. Zij kwamen lang niet elke winter op het ijs, daarvoor diende er letterlijk “peerde-ais' te zijn. Wat het schaatsen betreft: veel Zaankanters bonden ook in vorige eeuwen de schaatsen onder. Dit ijsvermaak was een sociaal gebeuren, met grote en gezellige drukte op de sloten. Het Oostzijderveld wordt meermalen genoemd als een druk schaatsgebied. Men kleedde zich warm met wat men daartoe in huis had. De tegenwoordige sportieve, speciaal voor de winterse sporten gemaakte kledij ontbrak nog, zoals ook kunstschaatsen, “'noren' enzovoort onbekend waren. Men reed “recht” of “rond” op houten schaatsen die met (meestal oranje) banden of spekleren veters werden ondergebonden. Hele gezinnen maakten, al of niet 'an de stok' tochten naar bijvoorbeeld Monnickendam of (bij toegevroren Gouwzee) Marken. Dat verre ritten al vroeg als een uitdaging werden beschouwd, bewijst het dagboek van Claes Arisz Caescoper (1650-1729), die in 1676 een Noord-Hollandse twaalfstedentocht reed en daarbij op één dag een langere afstand aflegde dan die van de huidige Friese Elfstedentocht. Zie ook de margetekst.     
  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/ijsvermaak.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 15:59
  • (Externe bewerking)