letters:k

434

K

  • K
  • Kaag, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaag, De

    Voormalige buitendijkse polder in het Wijkermeer (de noordwestelijke uitloper van het IJ), behorend bij Assendelft. Met Kaag of Koog werd buitendijks land aangeduid.

    In de huidige Wijkermeerpolder herinnert de naam Kagerweg nog aan dit gebied. De Kaag werd evenals de door verlegging van de zeedijk buitendijks geraakte polder
  • Kaaijk, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaaijk, de

    Zie: De Kaaik, de
  • Kaaijk, Pieterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaaijk, Pieter

    Koog 14 oktober 1912 - Koog 25 november 1960

    Raadslid van Koog aan de Zaan en later Zaanstad, ereburger van Koog.

    Piet Kaaijk was al vóór zijn politieke loopbaan bekend in Koog aan de Zaan als speler van het toen hoog voetballende KFC. Na zijn voetbalcarrière maakte hij ruim 22 jaar deel uit van het KFC-bestuur. De KNVB onderscheidde hem met de zilveren Bondsspeld van de afd. Noord-Holland.
  • Kaaik, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaaik, de

    Watertje, westelijk van en evenwijdig aan de Dorpsstraat van Assendelft, doorlopend tot aan de grens met Krommenie. Ook stukken land ter weerszijde van het water dragen deze naam.

    De Kaaik is waarschijnlijk een in de Middeleeuwen bedijkt veenwatertje. Kaaik is namelijk een verbastering van Kadijk. Kaaik is ook een Zaanse familienaam. Zie ook
  • Kaalplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaal

    Huidig molenaarsgeslacht, verbonden met oliemolen De Zoeker, De.

    Jaap (Jakob. geb. 1913) Kaal, van beroep buschauffeur, ging in zijn vrije tijd op de molen werken toen deze nog in het Westzijderveld (het tegenwoordige Guisveld) in Zaandijk stond, maar werd gaandeweg fulltime molenaar. Sinds 1958, na de verplaatsing van De Zoeker naar de Kalverringdijk, bij de Zaanse Schans, was hij in dienst van het speciaal voor deze molen opgerichte 'Olieslagerscontract'.
  • Kaal, Jaapplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaal, Jaap

    (Zaandijk, 23 oktober 1893 - Wormer, 6 maart 1960)

    Jakob (Jaap) Kaal, beeldend kunstenaar, schilder en tekenaar. Jaap Kaal kreeg schilderlessen van Freek Engel en volgde avondlessen aan de rijksacademie in Amsterdam. Hij werkte in Zaandijk, Zaandam en voornamelijk Wormerveer. Zijn landschappen, stillevens en portretten zijn van expressionistische aard en worden gekenmerkt door sober en somber kleurgebruik. Kaal, ook een verdienstelijk cellist, kon niet van de kunst leven en werkte …
  • Kaal, Neeltjeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaal, Neeltje

    (Zaandijk, 13 april 1912)

    Beeldend kunstenaar. Neeltje Kaal vervaardigde veel etsen en werkte als naaldkunstenaar. Zij werkte in Koog aan de Zaan, Zaandam en vooral Heiloo en was leerlinge van Gerrit de Jong. Zij maakte afbeeldingen van planten, bloemen en insecten en voorts structuren met een sterk persoonlijke vormgeving.
  • Kaapvaartplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaapvaart

    Aanduiding van een merkwaardige, gelegaliseerde vorm van zeeroverij in het kader van de handelsoorlogen. In verschillende landen - ook in de Republiek der Verenigde Nederlanden - kregen particuliere schippers van de staat een kaperbrief (ook wel commissie genoemd).
  • Kaar, het Nieuweplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaar, het Nieuwe

    Pelmolen in Oostzaandam. De windbrief werd gegeven in februari 1699 aan de Wed. van Willem Jansz. Kaar.

    Hij heeft gestaan iets ten zuiden van de Noordervaldeursloot, tussen de Gouw en de Watering, en werd gesloopt rond 1796.
  • Kaars Sijpesteijnplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaars Sijpesteijn

    Ondernemersgeslacht in de 18e, 19e en 20e eeuw.

    De belangen van de familie Sijpesteijn in de zeildoekfabricage werden geërfd van de familie Kaars. Jan Sijbrantsz. Kaars (1735-1812), zeildoekreder uit Krommenie, was gehuwd met Etje Pieters Kuyper (1736-1781), eveneens stammend uit een rolredersfamilie. Hun dochter Bregje Kaars (1775-1803) trouwde Hendrik Sijpesteijn (1773-1835), zoon van Willem Sijpesteijn (1739-1818) en de zeer vermogende Trijntje Streek. Deze Willem was afko…
  • Kaarsenmakerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaarsenmakerij

    Tak van nijverheid, die weliswaar in de Zaanstreek is bedreven, maar waarvan nauwelijks gegevens zijn overgeleverd.

    Jacob Honig Jsz. Jr. noemde de kaarsenmakerij alleen terloops als bestaansbron. Aan het Zuideinde van Westzaan was van 1694 tot omstreeks 1850 een kaarsenmakerij annex bierstekerij (groothandel in bier) gevestigd. De oprichter was Jan Jansz. Gorter (1669-1723). Kaarsen werden eertijds van bijenwas gemaakt. Misschien is de kaarsenmakerij uit de Zaanstreek verdrongen…
  • Kaartspelenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaartspelen

    Zie: Bridge en Klaverjassen. Als Zaans kaartspel verdient het Koopmannen te worden vermeld. Zie voor een beschrijving aldaar.
  • Kaashandelplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaashandel

    Belangrijke handelstak, vooral in Wormerveer in de 17e, 18e en 19e eeuw. Daarna door de oprichting van (coöperatieve) kaasfabrieken van minder belang.

    Reeds in de 16e eeuw stond de Zaanstreek bekend als een gebied met een grote zuivelproductie. De Italiaanse geleerde Lodovico Guicciardini meldde in een beschrijving van Nederland dat er alleen al in Assendelft 4000 melkgevende koeien waren met een jaarproductie van 5.840.000 liter. Auteur R. Kooijman (zie literatuuroverzicht) becijfe…
  • kaaspakhuizenplugin-autotooltip__default
  • Kaatsplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaats

    Gebouwtje of schuur zonder zolder en met een schuin aflopend (lessenaars)dak. Ook als woning in gebruik. In 1731 waren er in West-zaandam 10 en in Oost-zaandam 7 kaatsen.
  • Kaatsenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaatsen

    Van origine Franse sport, die in Nederland voornamelijk in Friesland wordt gespeeld wordt. En ook door Friezen in de Zaanstreek is geïntroduceerd.

    Kaatsen is een balspel dat wordt gespeeld door twee partijen van drie personen (parturen) op een veld van 32 bij 60 meter. In 1921 werd de kaatsvereniging Zaanstreek opgericht door in de Zaanstreek werkzame Friezen. Slechts een enkele keer meldden zich niet-Friezen bij de club, die dan ook nooit groot werd.
  • Kabel bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKabel bv

    Handelsonderneming in Zaandam op het gebied van geperforeerde metalen, non ferro metalen (roestvrij staal, aluminium, rood koper), ijzerwaren, gaas, zeven, filters enzovoort.

    Kabel werd opgericht in 1869. Het bedrijf fabriceerde aanvankelijk houten en metalen handzeven voor de industriemolens. In 1885 werd het bedrijf overgenomen door de familie Hart. Sedertdien werd de directie gevoerd door vier generaties van deze familie. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde het ambachtelijke bedri…
  • Kabelgat 'tplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKabelgat 't

    Zaandam, 1969 - Zaandam, 1983

    Jongerencentrum 't Kabelgat werd in februari 1969 geopend aan de Wilhelminastraat te Zaandam. Een initiatief van de Doopsgezinde Gemeente in combinatie met een thuishonk voor de padvindersgroep Elfregi. Door de grote toeloop van jongeren werd de combinatie met de padvinders al gauw onhoudbaar. Begonnen in een slooppand met twee huiskamers groeide 't Kabelgat uit tot een over drie panden verspreide accommodatie die ruimte kon bieden aan 500 bezoekers. …
  • Kabeltelevisie Zaanstad bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKabeltelevisie Zaanstad bv

    Systeem voor het transporteren van beeld- en geluidsignalen tussen een centraal punt en op het systeem aangesloten ontvangsttoestellen, ontstaan vanuit de behoefte om de ontvangstkwaliteit te verbeteren en tevens om het ontsierend stadsaanzicht door allerlei particuliere antennes te laten verdwijnen. Vanaf 1962 werden er in Nederland enkele experimentele kabe In etten aangelegd. Vanaf de jaren '70 op grote schaal toegepast.
  • Kadasterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKadaster

    Een in de Franse tijd geïntroduceerde overheidsinstelling, die gegevens betreffende de eigendom van grond en andere zakelijke rechten op de onroerende goederen systematisch verzamelt en in kaarten en registers vastlegt.

    In de Zaanstreek werd de eerste inventarisatie rond 1825 afgerond. Het resultaat waren enorme kaarten, waarvan een groot deel tegenwoordig in het Gemeente-archief Zaanstad berust. Sindsdien is ongeveer iedere vijftig jaar een compleet nieuwe inventarisatie gereed gekom…
  • Kajottersplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKajotters

    Zie: Katholieke politiek Arbeiders Jeugd.
  • Kakes & Co bv, Reinderplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKakes & Co bv, Reinder

    Makelaarskantoor in Zaandam. Het kantoor werd in januari 1958 als maatschap opgericht door Reinder Kakes en Wim van Velzen, als zelfstandige voortzetting van activiteiten, zoals taxatie van onroerende en roerende goederen, schaderegelingen (expertises) en makelaardij in onroerende goederen, die voorheen binnen het
  • Kakes bv, Bouwbedrijfplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKakes bv, Bouwbedrijf

    Bouwbedrijf in Zaandam. Het bedrijf werd opgericht op 18 november 1874 aan de Oostzijde te Zaandam door Cornelis Kakes, die aanvankelijk timmermansknecht en later timmerman-metselaar was in Marken-Binnen. Mede door de naweeën van de Frans-Duitse oorlog was het ondernemersklimaat ongekend slecht. Nochtans zette Cornelis door. Reeds een maand later werd de eerste employé in dienst genomen. Deze werd gevolgd door S. de Boorder, die vele jaren werkzaam bleef.
  • Kakes, Cornelis (Cor)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKakes, Cornelis (Cor)

    Zaandam 17-02-1891 - Zaandam 27-01-1965

    Bouwkundige, commandant van de vrijwillige brandweer van Zaandam, belangrijk voorvechter van het christelijk onderwijs. Kakes werd benoemd tot ereburger van Zaandam, in welke gemeente een scholengemeenschap voor christelijk beroepsonderwijs naar hem werd genoemd. Cor Kakes kwam op 14-jarige leeftijd in het door zijn grootvader opgezette
  • Kakes-Veen, Inaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKakes-Veen, Ina

    Zaandam 2 november 1926 - 14 april 1985

    Catharina Cornelia (Ina) Kakes-Veen, voorzitter van CDA Zaanstad, eerste vrouwelijke hoogheemraad van Uitwaterende Sluizen, zeer actief in de vrouwenbeweging. Gemeente Zaanstad noemde de emancipatieprijs de
  • Kakes-Veen, Inaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKakes-Veen, Ina

    Zaandam 2 november 1926 - 14 april 1985

    Catharina Cornelia (Ina) Kakes-Veen, voorzitter van CDA Zaanstad, eerste vrouwelijke hoogheemraad van Uitwaterende Sluizen, zeer actief in de vrouwenbeweging. Gemeente Zaanstad noemde de emancipatieprijs de
  • kakkebaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlopt het wel dat de Kakkeba een verfmolen in Westzaan was. Op deze molenkaart ligt hij bij het Smaal.
  • Kakkeba, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKakkeba, de

    Verfmolen in Westzaan, en later Westzaandam, zie: De Admiraal Tromp. Gemeente Archief Zaanstad Zie discussion pagina
  • Kalf Transplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf Trans

    Transportbedrijf. Aanvankelijk gevestigd in Westzaan, later aan de Rijshoutweg in Zaandam.

    J. Kalf begon in 1936 aan het Zuideinde in Westzaan met één vrachtauto een transportbedrijf. De eerste jaren werd vooral voor Zaanse houthandels gereden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de wagens bij gebrek aan benzine aangedreven door houtgasgeneratoren. Na de oorlog breidde het bedrijf zich geleidelijk uit en groeide het aantal sectoren waarin vervoer plaats vond.
  • Kalf, 'tplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, 't

    Buurtschap, wijk van oostelijk Zaandam, in de jaren zeventig van de 20e eeuw aanzienlijk uitgebreid door nieuwbouw onder de naam Plan Kalf.

    Tot de buurtschap 't Kalf werd vroeger ook Haaldersbroek gerekend, dat door een brug over de Braaksloot met 't Kalf verbonden is. Beide, dus zowel 't Kalf als Haaldersbroek, behoorden vanouds tot het zogenoemde Haler vierendeel van de
  • Kalf, hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, het

    Snuifmolen te Koog. De enige vermelding dateert uit 1696, verdere gegevens ontbreken.
  • Kalf, het Bonteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, het Bonte

    Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De eerste vermelding van de wagenschotzager dateert waarschijnlijk uit 1684. De standplaats is niet bekend. De molen werd vóór 1752 gesloopt.

    molen houtzaagmolen paltrok zaandam
  • Kalf, het Oude Bonteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, het Oude Bonte

    Oliemolen in Oostzaandam, ook Het Ouwe Bont genoemd.

    De zeer grote molen (met twee dubbele werken en tijdelijk ook ingericht om gerst te pellen) had waarschijnlijk een kleinere voorganger, die genoemd wordt in oktober 1649. Wanneer deze door de grote molen werd vervangen is niet bekend. Hij heeft gestaan aan en ten zuiden van de Braakdijk, niet ver voorbij de rooms katholieke kerk, en werd in 1905 tot stellinghoogte afgebroken. In 1935 werden ook zijn schuren en onderbouw …
  • Kalf, het Rodeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, het Rode

    Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De enige vermelding van de wagenschotzager dateert uit 1748. Verdere gegevens ontbreken.

    molen houtzaagmolen paltrok zaandam
  • Kalf, het Rodeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, het Rode

    Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, paltrok.

    De windbrief van de balkenzager werd gegeven in 23 maart 1660 uitgegeven aan Willem Cornelisz Jonge Willem. De molen heeft gestaan ten zuiden van de Weelsloot, ten westen van de latere spoorweg. Het Rode Kalf werd gesloopt in 1759.
  • Kalf, het Verguldeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, het Vergulde

    Pelmolen in Oostzaandam. De windbrief werd gegeven in oktober 1697. Hij heeft gestaan ten noordoosten van de Kuil, dicht bij de weg. De molen werd in oktober 1876 door brand verwoest.

    molen pelmolen zaandam
  • Kalf, het Verguldeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, het Vergulde

    Houtzaagmolen in Westzaandam, paltrok. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in oktober 1646.

    De molen heeft gestaan ten oosten van de Watering, noordwestelijk van het tegenwoordige NS-station. En kwam in 1746 in slopershanden.
  • Kalf, het Verguldeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, het Vergulde

    Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, paltrok. De windbrief werd waarschijnlijk gegeven in februari 1628.

    De molen heeft vermoedelijk ten oosten van de tegenwoordige spoorlijn gestaan, aan en ten noorden van de Sluissloot. De molen werd in 1747 gesloopt.
  • Kalf, het Zwarteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalf, het Zwarte

    Oliemolen in Oostzaandam. Hij werd gebouwd in 1649. Hij heeft gestaan aan en ten noorden van De Poel, buitendijks. De molen werd de laatste jaren door een petroleummotor aangedreven en gebruikt voor het verwerken van cacao-afval voor Jan
  • Kalff, Cornelis Janszplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalff, Cornelis Jansz

    Zie: Onderwijs 1.2.8.
  • Kalff, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalff, Jan

    Haarlem 11 september 1901 – Amersfoort 15 maart 1974

    Van 1938-1942 en van 1945-1947 burgemeester van Krommenie en verzetsstrijder. Zoon van waterstaatsminister ir. Jacob Adriaan Kalff (1869-1935) en Johanna Elisabeth Hillegonda Adriana Wichers Hoeth (1872-1959). Na zijn middelbare schoolopleiding koos hij voor een functie in de handel, maar schakelde over naar de gemeentelijke overheid als volontair bij de gemeente-secretarie van Overschie. Kalff nam in 1938 te taak van burgemeeste…
  • Kalkbranderijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalkbranderij

    De winning van ongebluste kalk uit koolzure kalk (bijvoorbeeld schelpen, kalksteen, krijt) door verhitting, onder ontwikkeling van koolzuurgas.

    De ongebluste kalk werd in metselkalk verwerkt. Reeds vroeg in de 17e eeuw stond in Zaandijk, tegenover het Guispad aan de Zaan, een kalkoven. In 1629 was Gaeff Jacobsz. eigenaar van deze oven. Deze kalkoven werd reeds in 1642 gesloopt. Aan het begin van de 20e eeuw stonden aan de Zuiddijk in Zaandam twee kalkbranderijen. Degene die het d…
  • Kalverpolderplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalverpolder

    Middeleeuwse polder in Zaandam, aan de oostkant van de Zaan en begrensd door Enge Wormer, Wijde Wormer, Braaksloot ('t Kalf) en Poel.

    De polder, waarin Haaldersbroek en de na de Tweede Wereldoorlog aangelegde Zaanse Schans zijn gelegen, heet officieel 'Halerbroek of Kalverpolder'. Het ongeveer 200 hectare omvattende gebied is tot de jaren dertig van de 20e eeuw tamelijk geïsoleerd gebleven. Pas toen in 1936 de
  • Kalverringdijkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalverringdijk

    Zie bij: Kalverpolder.
  • Kalverschansplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalverschans

    Zie: Zaanse Schans en Spaanse tijd.
  • Kalverstraatplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKalverstraat

    Pad in Zaandam, waarschijnlijk vernoemd naar schoolmeester Cornelis Jansz Kalff (zie: Onderwijs 1.2.8.) die aan het pad woonde. De Kalverstraat kreeg in 1678 een reglement.
  • Kameel, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKameel, De

    Pelmolen en oorspronkelijk oliemolen in Wormer.

    De eerste vermelding dateert uit 1667. Hij heeft gestaan aan de Nieuwe Vaart, aan de oostkant van het dorp. De molen werd vermoedelijk in 1696 gesloopt.
  • Kamer van Koophandel en fabrieken voor de Zaanstreekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKamer van Koophandel en fabrieken voor de Zaanstreek

    Prins Bernhardbrug Door de wet ingesteld orgaan ter behartiging van de economische belangen van industrie, ambacht en dienstverlening. Aanvankelijke benaming Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Zaanland: op verzoek van de Kamer op l juli 1988 tot huidige naam gewijzigd.
  • Kamp Bakkumplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKamp Bakkum

    Bij Zaankanters zeer populair kampeerterrein aan de Zeeweg in Castricum op loopafstand van zee. 56 hectare groot, gelegen in het Noordhollands Duinreservaat onder exploitatie van het Provinciaal Waterleidingbedrijf Noord-Holland (PWN ).
  • Kamphuys & Zonen, Gplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKamphuys & Zonen, G

    Voormalige houthandel met zagerijen in het Westzijderveld in Zaandam.

    Gewerkt werd met de in 1912 verbrandde stoomhoutzaagmolen De Zwarte Bruinvis en vóór 1869 gesloopte De Ladder Jacobs, voortgekomen uit molens van die naam, zie aldaar. In 1921 fuseerde de firma met Th. van Loosbroek en Zoon; zie verder onder:
  • Kamphuys Loosbroek bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKamphuys Loosbroek bv

    Houthandel en oorspronkelijk een houtzagerij in Zaandam.

    Het bedrijf werd in 1851 in het Westzijderveld gevestigd door de uit de omgeving van Alkmaar komende Gerrit Kamphuys. Het bedrijf werd later door zijn zonen en kleinzonen voortgezet. Tot de jaren twintig in de 20e eeuw was de voornaamste activiteit het zagen met molens van uit Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland geïmporteerde balken. Nadien werd ook gezaagd naaldhout uit Scandinavië en Rusland geïmporteerd.
  • Kamphuys, Cornelisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKamphuys, Cornelis

    Cornelis Th. Kamphuys werd in 1885 in de gemeenteraad van Zaandam gekozen als enige Rooms-Katholiek. Hij zou ongeveer 25 jaar deel blijven uitmaken van deze raad. Op 28 oktober 1914 bedankt wethouder Kamphuys, omwille van gezondheidsredenen, als raadslid voor de gemeente Zaandam. Op 21 december 1914 werd tot lid van de gemeenteraad gekozen J. G. Beumer (R.K.) in de vacature C. Th. Kamphuys.
  • Kamphuys, J. F. M. J.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKamphuys, J. F. M. J.

    30 maart 1882 - Zaandam 9 oktober 1959

    Johannes Fredericus Maria Josephus Kamphuys, houthandelaaar, Statenlid sinds 1919, lid van de Kamer van Koophandel voor Zaanland en wethouder bedrijven in Zaandam van 1923 tot 1935, stond in 1929 op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer.
  • Kan Palenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKan Palen

    Houtverduurzamingsbedrijf in Zaandam.

    Kan Heipalen werd opgericht in december 1896 door Klaas Kan Dz. (1841-1919) die had besloten om de handel in heipalen van wijlen Dirk Verlaan voort te zetten. Zoon Klaas Kan Kzn (1880-1946), zette de activiteiten van z'n vader voort. Uit deze activiteit groeide de exploitatie van bospercelen in binnen- en buitenland. Het bedrijf, aanvankelijk alleen aan de Westzijde gevestigd en na uitbreidingen vooral aan de Oostzijde, specialiseerde zich in hei…
  • Kanaal en Zaanverbinding Maatschappijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKanaal en Zaanverbinding Maatschappij

    Onderneming van vooral Wormerveerse fabrikanten, die zich in 1849 gingen inzetten voor de verlenging van de Markervaart in noordelijke richting, zodat een verbinding tot stand zou komen tussen de Zaan en het Noordhollands Kanaal.
  • Kanalenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKanalen

    Waterwegen, gegraven voor het scheepvaartverkeer of voor afwatering. Ook vaarten genoemd.

    Naar deze definitie telt de Zaanstreek vele kanalen, want afgezien van de Zaan zijn vrijwel alle waterwegen ooit gegraven. De ringvaarten om de droogmakerijen Enge en Wijde Wormer vallen er evenzeer onder als de vele poldersloten. Het vaarverkeer mag er dan nog weinig betekenen, voor de waterhuishouding zijn de ringvaarten en het net van poldersloten van groot belang.
  • Kanarievogel, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKanarievogel, de

    Houtzaagmolen in Westzaandam.

    De enige vermelding van de veerzager dateert uit 1727. Hij heeft gestaan ten oosten van de tegenwoordige spoorlijn, noordelijk van de Blauwe Arendspadsloot.
  • Kanobouwplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKanobouw

    (Neven)activiteit van diverse jacht- en scheepswerven. Eind jaren twintig/begin jaren dertig van de 20e eeuw ontstaan, toen bij de jeugd de populariteit van de Kanosport plotseling sterk toenam (enigszins vergelijkbaar met de latere 'surfplank-koorts').
  • Kanosportplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKanosport

    Het zich op water voortbewegen door middel van een kano. Spaans: canoa is algemene benaming voor een licht, smal en doorgaans geheel open vaartuig, oorspronkelijk gemaakt van een open houten geraamte en overtrokken met dierenhuid of zeildoek. Of geheel uit een boomstam uitgehold, later vooral uit kunststof gefabriceerd, waarbij in tegenstelling tot bij het roeien de kanoër zich op een vast steunvlak bevindt, met het gezicht in de vaarrichting kijkt en de peddel los in de hand houdt.
  • Kantongerechtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKantongerecht

    Zie: Justitie
  • Kantoorboekhandelplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKantoorboekhandel

    Voorheen in kleine winkelbedrijven uitgeoefende tak van handel.

    Vóór de Tweede Wereldoorlog telde de Zaanstreek tenminste 20 kantoorboekhandels. De meeste ervan combineerden het aanbod van kantoorartikelen met de handel in boeken (zie:
  • Kapellenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKapellen

    Kleine, niet-parochiale kerken. Vóór de reformatie, in de 15e en 16e eeuw, toen vanuit de oude dorpen nieuwe nederzettingen aan de Zaan ontstonden, waren er in de Zaanstreek tenminste vier kapellen gevestigd.

    In Oostzaandam was op de plaats van de huidige (hervormde) Oostzijderkerk een kapel aanwezig, die in 1411 voor het eerst werd genoemd. En in 1450 is vergroot en van een houten toren voorzien. Deze kapel was gewijd aan de H. Maria Magdalena en werd door brand verwoest in 1576, toe…
  • Kaper, Abrahamplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaper, Abraham

    Zaandam, 9 mei 1890 – Groningen, 29 juni 1949 Abraham Kaper 1890-1949 Na de Tweede Wereldoorlog vonden in Nederland 39 nazicollaborateurs de dood voor het vuurpeloton. Onder hen was één man met Zaanse roots, Abraham Kaper.

    Abraham -roepnaam Bram- komt op 9 mei 1890 ter wereld op het Zaandamse Bouwmanspad, als zoon van Jan Kaper en Trijntje Ballée. Later zal hij met zijn ouders, broers en zussen verhuizen naar de Ganzenwerfstraat 4, een inmiddels niet meer bestaande woning vlakbi…
  • Kaper, Bobplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaper, Bob

    (Zaandam, 19 juni 1939) CC-BY-SA-3.0 Bob Kaper, jazzmusicus, klarinet en altsax, was al vanaf zijn jonge jaren geïnteresseerd in oude stijl jazzmuziek. Zijn eerste instrument was de mondharmonica. Op de middelbare school, het Zaanlands Lyceum aan het Ruiterveer, waar op schoolfeesten voornamelijk Dixieland muziek wordt gespeeld, neemt zijn belangstelling verder toe voor deze muziekstijl. Ook het veelvuldig bezoek aan de Zaanse Swing Society in de
  • Kaper, Carla Marianneplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaper, Carla Marianne

    (Zaandam, 20 november 1941).

    Beeldend kunstenaar, schilder, etser en lithograaf.

    Carla Kaper werkte vooral in Alkmaar en Dordrecht, later in Rotterdam. Zij was leerlinge van de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam en ontving voor haar monumentale werk (zogenoemde 'nieuwe generatie') onder meer de Drempelprijs 1963 en de Havenloodsprijs 1964.
  • Kaper, Dolfplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaper, Dolf

    Koog aan de Zaan, 5 juli 1927 - Putten, 15 juli 2006

    Adolf (Dolf) Kaper, koorleider, dirigent, introduceerde het Barbershop Harmony Singing in de Zaanstreek. Als pianist speelde Dolf Kaper vanaf 1941 in verscheidene orkesten en bands. In 1957 richtte hij Caper's Choir op, het eerste close-harmonykoor in Nederland, dat een bezetting had van ongeveer 50 leden. Van 1961 tot 1966 was hij ook dirigent van de Zaanse Operette Vereniging. Caper's Choir werd in 1970 opgeheven toen Kaper voo…
  • Kaper, Simonplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaper, Simon

    (Zaandam, 12 november 1890 - Hoorn, 10 december 1966)

    Beeldend kunstenaar, kunstschilder.

    Simon Kaper was van beroep huisschilder, maar kreeg bekendheid door zijn dorpsgezichten, schilderijen van Zaanse panden en stillevens. Hij kreeg schilderlessen van J.C. Heeck in Beverwijk.
  • Kapol, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKapol, de

    Watermolen in Westzaan.

    De eerste vermelding dateert uit januari 1716. In de jaren tachtig van de 19e eeuw werd hij afgebroken van zijn oorspronkelijke standplaats aan en ten noorden van de Tochtsloot en aan en ten westen van de Gouw. Hij werd verplaatst naar de Nauernase Vaart, waar hij iets ten noorden van het Watermolenpad werd herbouwd. Na enkele jaren als doppenmolen te zijn gebruikt werd hij gesloopt.
  • Kappie, Stichtingplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKappie, Stichting

    Organisatie van 'losse werklieden' in Zaandam.

    Er zijn vier van dergelijke organisaties in de Zaanstreek werkzaam. Kappie ontstond halverwege de 19e eeuw. In die tijd was al het werk in de Zaandamse haven los loonwerk, dat wil zeggen dat het door ploegen arbeiders werd verricht, die per klus werden aangenomen en de bedongen betaling onderling verdeelden. Uurloon bestond niet, de betaalde vergoeding was afhankelijk van de omvang van de klus. De verdienste per arbeider hing nau…
  • Kapramen, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKapramen, de

    Oliemolen in Wormerveer.

    De enige vermelding is in de brandkroniek van Van Pomeren. De molen zou in mei 1699 zijn verbrand. Waarschijnlijk is dit een onjuiste vermelding. Gezegd wordt dat een brand in de kap en achter de ramen tot een foutieve naamsvermelding leidde. Het bestaan van de molen wordt betwijfeld.
  • Karateplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarate

    Zie: Vechtsporten
  • Karel Stuart, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarel Stuart, de

    Verfmolen in Oostzaandam, zie: De Koning Salomo, De Stuart.
  • Karman, Dickplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarman, Dick

    Zaandam, 7 novem­ber 1948

    Dick Karman, schilder. Hoewel hij het woord kun­stschilder niet zo snel in de mond zal nemen, is het schilderen wel een passie die hem z’n hele leven bezig zal bli­jven houden. Magisch real­isme is de vorm die hij het meest hanteert, waarmee hij een andere werke­lijkheid op het doek zet dan die wij gewoon­lijk waarnemen. Lees verder op de site van
  • Karman, Simon Jacobszplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarman, Simon Jacobsz

    Simon Jacobsz Karman, dichter-schrijver aan het eind van de 18e eeuw, woonachtig in Westzaan en later in Oostzaandam. Van zijn hand zijn enkele voor de streekgeschiedenis van enig belang zijnde werken in druk verschenen, zoals
  • Karn, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarn, de

    Houtzaagmolen in Oostzaandam, bovenkruier, later paltrok.

    De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1711. Waarschijnlijk in 1743 werd de bovenkruier gesloopt. Vermoedelijk op hetzelfde erf is daarna een paltrok-balkenzager gebouwd, waarvan de eerste vermelding dateert uit januari 1790. Bovenkruier en paltrok stonden ten zuiden van de Zuidervaldeursloot, aan en ten westen van de Gouw. De Kam werd vóór januari 1808 door brand verwoest.
  • Karn, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarn, de

    Oliemolen en later verf- en snuifmolen in Wormer.

    De eerste vermelding dateert uit 1654. Tussen 1704 en 1720 werd hij ingericht als verf- en snuifmolen. Hij heeft gestaan aan en ten westen van de Middelveersloot (later Kamsloot). De molen werd in 1835 gesloopt.
  • Karnemelksepolderplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarnemelksepolder

    Kleine polder (42,5 hectare), waarin Westknollendam is gelegen.

    De polder die wordt begrensd door de Nauernase Vaart, de Tochtsloot, de Zaan en de Noorddijk in Wormerveer, had nooit een eigen bemaling. Het tijdstip van omdijking is niet bekend. De polder werd aan het begin van de 18e eeuw voor het eerst op een kaart van de weduwe Nicolaas Visscher als 'Carmelk-polder' vermeld. Hij wordt doorsneden door de provinciale weg uit Wormerveer, langs Markenbinnen in de richting Alkma…
  • Karpertje, hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarpertje, het

    Houtzaagmolen in Westzaandam, paltrok.

    De windbrief van deze lat- en veerzager werd gegeven op 28 april 1712. Op zijn plaats stond eerder de gelijknamige mosterdmolen. De molen is vermoedelijk in 1801, of kort daarna, gesloopt. Hij stond ten oosten van de Watering en is een eenling onder zijn soortgenoten. Paltrok-veerzagers kwamen verder niet voor.
  • Karseboom, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarseboom, de

    Voormalig hotel-restaurant op de Dam in Zaandam. Zie: Horeca .

    hotel restaurant horeca zaandam
  • Karseboom, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarseboom, de

    Voormalige balkenzager in Westzaan. zie: De Kersenboom, de
  • Karte, Klasinaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarte, Klasina

    Zaandijk, 1 oktober 1892 - Zaandam, 1 februari 1972

    Klasina Karte, na haar huwelijk Klasina Fraaij-Karte, amateurschilder, landelijk bekend geworden als zogeheten 'zondagschilder' ofwel 'naïeve schilderkunst' doordat haar in de jaren zeventig verschillende prijzen werden toegekend. Enkele van haar werken zijn in musea opgenomen. Klasina Karte huwde op 30 april 1914 met Johannes Anne Fraaij.
  • Kartenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarten

    Zaanse familie, waaruit veel muzikanten voortkwamen. Zij speelden in harmonie-/fanfaregezelschappen en jazz-bands. Enkele leden van deze familie kozen de muziek als beroep.

    De belangrijkste vertegenwoordiger was ongetwijfeld Gijs Karten (Zaandam 1917 - Laren 2015). Hij studeerde aan het Amsterdams Conservatorium bij onder andere Rudolf Gall, solo-klarinettist van het Concertgebouworkest. Als 20-jarige vertrok hij naar Palestina waar hij solliciteerde bij het in 1936 door de violist Bro…
  • Karthuizer kloosterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKarthuizer klooster

    Voormalig klooster iets buiten de stadsmuren (Haarlemmerpoort) van Amsterdam, dat in de late Middeleeuwen grote stukken land in de Zaanstreek bezat.

    Het klooster is waarschijnlijk in 1393 gesticht door volgelingen van de Heilige Bruno de Katthuizer. De omvang van het bezit van het klooster is niet bekend. Zeker is dat (tot de verwoesting van het klooster in 1572), het eiland Zaenderhorn, de Hem en stukken land in de banne van Oostzanen daartoe behoorden. De Karthuizers liet…
  • Kat, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKat, De

    Houtzaagmolen in Oostzaandam. bovenkruier.

    Molen De Kat is een oorspronkelijk in 1781 gebouwde achtkante bovenkruier met stelling, die sinds de herbouw in 1960 tot verfmolen is ingericht. Hij heeft gestaan aan of nabij de Knie. Hij werd in 1759 gesloopt en herbouwd als pelmolen
  • Kat, de Geleplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKat, de Gele

    Houtzaagmolen in Westzaandam, paltrok. Zie: De Bleker

    houtzaagmolen paltrok
  • Kat, De Jongeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKat, De Jonge

    Houtzaagmolen in Oostzaandam, paltrok.

    De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit januari 1711. hij was toen eigendom van Outger Kat. Hij heeft gestaan op het Westerkattegat, het tegenwoordige Eiland. De molen werd gesloopt in het begin van de 19e eeuw.
  • Kater, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKater, De

    Oliemolen in Oostzaandam.

    De eerste vermelding dateert uit juni 1714. Hij heeft gestaan aan de Poel en aan de Kalverringdijk. Bitendijks, en werd in november 1842 door brand verwoest.

    oliemolen molen
  • Kater, Klaasplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKater, Klaas

    Zie: Patrimonium.
  • Kathoekenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKathoeken

    Voormalige naam van een wijk in Oostzaan, ten noorden van de kerk.

    De naam, die niet verklaard is, raakte aan het eind van de 19e eeuw in onbruik.
  • Katholieke politiekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKatholieke politiek

    Politiek op katholieke grondslag. In de Zaanstreek organiseerden katholieken zich politiek vanaf het einde van de 19e eeuw.

    De katholieke politiek in de Zaanstreek stond, zeker vóór de Eerste Wereldoorlog, in het teken van emancipatie. De katholieken in de streek vormden een minderheid en behoorden bijna allen tot de groep van de minst welgestelden, met weinig ontwikkeling. In de periode vóór de invoering van het algemeen kiesrecht was er dan ook geen sprake van katholieke …
  • Katholiekenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKatholieken

    Zie: Rooms katholieken en Oud katholieken.
  • Kattegat, hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKattegat, het

    Tegenwoordige straat in Zaandam-oost, dwarsstraat van de Zuiddijk richting de Zaan. Zowel in Zaandam als in Loosdrecht heeft men ooit een water die naam gegeven omdat iemand met de bijnaam Kat of de Kat het gegraven had of er langs woonde. Dergelijke soort naamspelingen worden over het algemeen alleen gevormd met de blik schuin gericht naar de aardrijkskundige namen of naamtypen die aan iedereen bekend zijn. In dat geval vormt de
  • Kattegat, het Oosterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKattegat, het Ooster

    Houtzaagmolen, later oliemolen en tenslotte verfmolen te Oostzaandam, achtkante bovenkruier. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in februari 1694 aan Huybert Hendricksz. Kat. In 1743 werd hij verzekerd als oliemolen. In 1855 veranderde hij opnieuw van bestemming en ging hij verfhout malen. Hij heeft gestaan ten westen van de Zuiddijk, ten noorden van de
  • Kattenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKatten

    Vroeger rechtsgebruik, enigszins vergelijkbaar met het bofrecht, zie: Boffen.

    Door het 'katrecht' mocht een koper de koop ongedaan maken als de kwaliteit van het gekochte bij aflevering minder was dan overeen was gekomen. Het katten had alleen bij de handel in roerend goed plaats en was tot ver in de 17e eeuw onder die naam gebruikelijk.
  • Katuil, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKatuil, de

    Oliemolen in Oostzaandam.

    De windbrief werd gegeven in maart 1663. Hij heeft ongeveer halverwege tussen de weg en de Knie gestaan, ten noorden van de Noordervaldeursloot. De molen werd in juni 1898 gesloopt.

    oliemolen molen
  • Kauwer, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKauwer, de

    De eerste papiermolen in de Zaanstreek was de in 1616 geplaatste Kauwer in Westzaandam, ook wel De Oude Papiermolen genoemd. De molen maalde lompen fijn. De windbrief werd gegeven in februari 1616. Hij heeft gestaan ten oosten en op enige afstand van de Vaart, achter het
  • Kauwerspadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKauwerspad

    Pad in Zaandam-West, ook wel Papierpad, noordelijk en op enige afstand van de Papenpadsloot.

    Het nog altijd aanwezige pad is vernoemd naar papiermolen De Kauwer. Vandaar ook de naam Papierpad. In totaal stonden er drie molens aan het pad. Het Kauwerspad had in 1674 een
  • Kaver, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKaver, de

    Oliemolen in Oostzaandam.

    De eerste vermelding dateert uit 1693. Hij heeft gestaan aan en ten noorden van de Noordervaldeursloot, aan en ten westen van de Knie. De molen werd gesloopt in 1898.

    oliemolen molen
  • Kee, Corplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKee, Cor

    Zaandam 24 november 1900 - Zaandam 3 januari 1997

    Componist, improvisator, organist. Cor Kee studeerde orgel en componeren bij Jan Zwart, Jean Baptiste de Pauw en Sem Dresden en zang bij Thom Denijs. Als zanger trad hij vele malen als solist op. Uiteindelijk koos hij voor het orgel en het componeren.
  • Kee, Pietplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKee, Piet

    (Zaandam, 30 augustus 1927 - Haarlem, 25 mei 2018) Pieter Willem Kee, 1927-2018 Bron: Wikimedia Commons. Pieter Willem (Piet) Kee, organist en componist, studeerde onder meer bij zijn vader Cor Kee en bij Anthon van der Horst.

    Aan het Amsterdams Conservatorium behaalde hij in 1949 de Prix d'Excellence voor orgel. In 1953, 1954 en 1955 werd hij winnaar van het Internationaal Improvisatieconcours voor Orgel in Haarlem. Kee was van 1952 tot 1988 organist van het
  • Keesing, Isidoreplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeesing, Isidore

    Amsterdam, 21 mei 1876 - Sobibor, 14 mei 1943

    Isidore Keesing, zoon van Gompert Keesing, behanger, en Eva Lissauer. Op 17 augustus 1905 trad hij in het huwelijk met Rachel Polak, telefoniste. Na haar overlijden op 1 juli 1922 hertrouwde hij op 1 september 1925 met Eva Stranders. Hij was de eerste statisticus van het NVV en deskundige inzake werkloosheidsverzekeringen, Keesing noemde zich I.G. [Gompertz] Keesing. In 1918 werd hij benoemd tot voorzitter van de Raad van Arbeid te…
  • Keezer, Firma Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeezer, Firma Jan

    In 1916 als agentschap voor de beurtvaart opgericht bedrijf in Zaandam, inmiddels uitgegroeid tot een distributiebedrijf met eigen vrachtwagens.

    De firma Jan Keezer werd in 1924 overgenomen door de familie Smit, waarvan thans de derde generatie het bedrijf voortzet. Aanvankelijk was de zaak als agentschap gevestigd aan de Achterdam. Eind jaren vijftig verhuisde de firma naar het Bodecentrum in Zaandam. Als kantoor wordt sinds 1938 een aan de wal afgemeerde boot gebruikt (de B…
  • Kef, Keesplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKef, Kees

    Zaandam, 21 september 1894 - Amsterdam, 30 november 1961

    Cornelis (Kees) Kef, componist, criticus, pianist en koordirigent, propageerde de moderne Nederlandse muziek en ijverde voor niveauverbetering van het repertoire van amateurensembles. De toonkunstenaar studeerde bij Thom Denijs en J. W. Kersbergen en andere pedagogen, piano, muziektheorie, directie en compositie, terwijl hij zich in de zangkunst bekwaamde door lessen bij o.a. mevrouw J. Hartog—Benjamins en Guiseppe Reschiglia…
  • Keg, Firma C.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeg, Firma C.

    Later C. Keg's Groothandel nv. Voormalige handelsonderneming met landelijke bekendheid door het in de handel brengen van verpakte levensmiddelen onder eigen merknaam.

    Oprichter was Cornelis Keg, die in 1832 een handel in koloniale waren begon en hieraan in de loop der jaren een groothandel verbond. Er ontstond een eigen koffiebranderij en een verpakkingsafdeling voor koffie en thee. Aan het eind van de 19e eeuw werd ook in petroleum gehandeld met een jaarlijkse omzet van 10.000 …
  • Keijzer, Elinaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeijzer, Elina

    Elina Keijzer, organist, dirigent, muziek-docente, cantor-organist van de Doopsgezinde Vermaning aan de Westzijde te Zaandam van mei 1999 tot augustus 2013. Vanaf september 2013 organist van de PKN gemeente Santpoort Noord. Zij ontving haar opleiding aan het Sweelinck conservatorium, blokfluit, orgel, kerkmuziek, koordirektie, DM, UM, praktijkdiploma.
  • Keizer, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeizer, de

    Houtzaagmolen in Westzaan, paltrok, balkenzager.

    De windbrief werd gegeven in 1661. De molen stond ten westen van de weg, nabij de dijk. De molen werd kort na 1813 gesloopt.

    houtzaagmolen balkenzager paltrok westzaan
  • Keizer, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeizer, de

    Slijpmolen in Zaandijk. De windbrief werd gegeven in april 1784.

    De molen stond aan de Nieuwe Vaart, ten noorden van de Simon Gammersloot. De molen werd voor het laatst vermeld in januari 1805.
  • Keizer. deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeizer. de

    Oliemolen in Wormer.

    De eerste vermelding dateert uit 1654. Hij heeft gestaan aan en ten noorden van de Nieuwe Vaart, in het oosteinde van het dorp. De molen werd gesloopt in 1803.

    oliemolen molen wormer
  • Keizerin, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeizerin, de

    Houtzaagmolen in Westzaan, paltrok.

    De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in december 1671. De molen stond ten westen van de weg, nabij de dijk, en kwam in 1774 in slopershanden.

    houtzaagmolen westzaan paltrok
  • kelderplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigWat zijn de bronnen? Is dit artikel geknipt en geplakt van een andere website?
  • Kennemerlandplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKennemerland

    Aanduiding van het gewest dat de duinstreek van Noord-Holland omvat. Ten zuiden (ter plaatse van de Kennemerbeek bij Bennebroek en de Ringvaart van de Haarlemmermeer) grenzend aan Rijnland, ten oosten aan Waterland en West-Friesland en naar het noorden doorlopend tot en met Bergen en Schoorl.
  • Kenz Kraantechniek (Kenz Cranes) BVplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKenz Kraantechniek (Kenz Cranes) BV

    Constructiebedrijf gespecialiseerd in het ontwerp, de fabricage en het onderhoud van offshore hef- en hijssystemen.

    Kenz Kraantechniek is gevestigd aan de Voorzaan (Zuiddijk) in Zaandam. Het bedrijf ontstond in 1960, toen Jan Jacob Fleumer en Jan Fray in Wormer een constructiebedrijfje begonnen dat meteen na de oprichting de kranenbouw ter hand nam. Men kocht bijvoorbeeld gebruikte kranen en verbouwde deze voor 'burgergebruik' tot baggerkraantjes en hijsins…
  • Kenza Bouw BVplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKenza Bouw BV

    Kenza Bouw BV, bouw- en aannemersbedrijf, gevestigd aan de Vredeweg 5a te Zaandam, opgericht in 1978. De naam is een samenvoeging van Kennemerland/Zaanstreek. Het bedrijf is in 1983 overgenomen door W.L.J. Fritz. Werkzaamheden werden hoofdzakelijk uitgevoerd in Beverwijk, Alkmaar en Amsterdam. Onder de leiding van de heer Fritz zijn werkzaamheden uitgebreid naar de Zaanstreek. Sinds 1998, is de dagelijkse leiding in handen van het drietal Remon Fritz, Jeroen Koning en Mark Wiegers…
  • Keramiekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeramiek

    Verzamelnaam voor keramische producten als aardewerk, porselein en plastiek, vervaardigd door zowel kunstenaars als gespecialiseerde bedrijven, de vroegere pottenbakkerskunst. In de Zaanstreek heeft zich na de Tweede Wereldoorlog een niet onbelangrijke ontwikkeling voorgedaan in de keramische kunst. Deze werd en wordt beoefend door kunstenaars zoals Pieter Groot,
  • Kerfbijl, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerfbijl, de

    Houtzaagmolen in Westzaandam, paltrok, bijgenaamd Het Eendenhok.

    De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1728. Hij heeft gestaan ten oosten van de Vaart, ten zuiden van het Hollandse Pad. De molen kwam in 1746 in slopershanden.
  • Kerk Krommeniedijkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerk Krommeniedijk

    Tekst verwijderd. Knip en plakwerk
  • Kerk, de Nieuweplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerk, de Nieuwe

    Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, paltrok. Zie: De Herderin

    houtzaagmolen koog
  • Kerk, de Oudeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerk, de Oude

    Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, paltrok. Zie: De Herder

    houtzaagmolen koog paltrok
  • Kerkbuurtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkbuurt

    Naam van verscheidene buurten, steeds bij de plaatselijke Nederlands hervormde kerk.

    In de Zaanstreek waren kerkbuurten in Assendelft, Krommenie, Westzaan, Koog aan de Zaan en Oostzaan. In Westzaan en Oostzaan werd Kerkbuurt de officiële straatnaam. Verder komt de naam alleen voor in het spraakgebruik.
  • Kerkepadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkepad

    Voormalige naam van het Guispad (Guisweg) tussen Zaandijk en Westzaan. Zie aldaar.
  • Kerkerakplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkerak

    Voormalige naam voor de Oude Haven in de Zaan in Zaandam.

    Het kerkerak lag tussen de Hem en het latere Eiland. Naar verluidt herinnerde de naam aan de aldaar staande kerk van het verwoeste dorp Oud-Zaanden (1155). Een andere aanwijzing dat deze kerk hier heeft gestaan is dat vissers klaagden dat hun netten stuk gingen door de grafzerken op de bodem van dit gedeelte van de Zaan.
  • Kerkgebouwenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkgebouwen

    Door de eeuwen heen hebben de verschillende geloofsgemeenschappen kerken in de Zaanstreek gebouwd. Soms ging het daarbij om tamelijk grote gebouwen, vaker om meer bescheiden ruimten. Veel van deze kerkgebouwen zijn allang weer verdwenen, andere bleven bestaan. Aangenomen mag worden dat er meer dan honderd ooit gebruikte kerkgebouwen te noemen zouden zijn. In meer dan zestig ervan worden nog regelmatig diensten gehouden.
  • Kerkhofplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkhof

    Naam van een stuk land te Zaandam, waar mogelijk het kerkhof van OudZaanden heeft gelegen.

    In het terrein, iets ten westen van de Oude Haven, nabij het Kerkerak) werden in 1905 de resten gevonden van een weg, funderingen en enkele zeer vergane ruwhouten doodskisten en/of uitgeholde boomstammen, waarin vergane geraamten. Eén ervan is geconserveerd en aanwezig in de Zaanlandsche Oudheidkamer in Zaandijk. Op het terrein zijn ook verbrandingsresten aangetroffen, die verwijzen naar de verwo…
  • Kerkhof, Gerardplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkhof, Gerard

    Amsterdam, 19 september 1935 - Zaandam, 3 januari 2018

    Gerard Kerkhof, afkomstig uit een gezin van negentien kinderen, was een bijzonder ondernemer. In 1956 reed hij als 'morgenster' met z'n bakfiets de vuilnisbakken langs, op zoek naar wat schroot. Zijn woonwagentje stond bij de Bernhardbrug in Zaandam, Sociale Zaken wees hem een huisje toe voor 2,75 gulden in de week. In 2003 prijkte zijn naam als eigenaar van de Zaanse Schroothandel tussen de 500 rijkste Nederlanders in het …
  • Kerkhovenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkhoven

    Zie: Begraafplaatsen
  • Kerkhoven, Jacobplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkhoven, Jacob

    30 augustus 1915 - Bergen-Belsen 31 Mei 1945

    Jacob Kerkhoven, woonachtig in de Eendrachtstraat werkte als kelner bij de herberg-cafe-restaurant de Waakzaamheid in Koog aan de Zaan. De eigenaars van het bedrijf, het echtpaar Ero, waren zeer actief in de illegaliteit en verbonden aan de Stijkel-groep. Kerkhoven raakte daardoor ook bij het illegale werk betrokken. In april 1941 is hij gearresteerd en overgebracht naar het concentratiekamp Bergen-Belsen waar hij op 31 mei 1945 ove…
  • Kerkmeestersplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkmeesters

    Zie: Bestuur en Rechtspraak 1.2.4.
  • Kerkpad/Kerkplein/Kerkstraatplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkpad/Kerkplein/Kerkstraat

    In vrijwel alle Zaandorpen bevond zich bij de (hervormde) kerk een Kerkpad of -straat dan wel een Kerkplein. Soms (in Oostzaan en Westzaan) werd de omgeving van de kerk officieel Kerkbuurt genoemd.

    De oorspronkelijke naam 'Kerkpad' werd doorgaans veranderd in Kerkstraat, omdat de oude aanduiding gevoelsmatig een ongunstige bijklank kreeg. Zo zijn er in Zaandam (Oost), Koog aan de Zaan, Zaandijk, Wormerveer, Westzaan, Oostzaan en Wormer nog steeds Kerkstraten.
  • Kerkscheepje Wormerplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkscheepje Wormer

    Na een onderzoek naar de geschiedenis van de Nieuwe Kerk in Wormer wilden Frank en Paul Tjeertes ook meer weten over het kerkscheepje. Bij dat onderzoek kwamen zij er achter dat het scheepje zeker ouder is dan de in 1809 ingewijde Nieuwe Kerk. Het zou dus gehangen kunnen hebben in de gesloopte Oude Kerk. Wat bij het bekijken van het scheepje opviel was de zeer slechte staat waarin het zich bevond. Restauratie was meer dan gewenst. Contact werd gezocht met Elisabeth Spits, co…
  • Kerkscheepjesplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkscheepjes

    Scheepsmodellen, die als votiefgeschenk - ex voto - in katholieke landen en in Nederland vóór de hervorming, in de kerk werden opgehangen als een gebed tot God of een Heilige was verhoord.

    Na de hervorming werden in de protestantse kerk scheepjes als verfraaiing opgehangen. In verscheidene hervormde kerken in de Zaanstreek komen (kwamen) dergelijke scheepjes voor. In Zaandam (Oostzijder- en Bullekerk), Koog aan de Zaan, Zaandijk, Krommenie, Krommeniedijk, Wormer en Oostzaan.
  • kerkscheidingplugin-autotooltip__default
  • Kerksluisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerksluis

    Voormalige sluis in de Assendelver IJ-dijk, iets ten westen van schiereiland De Kaag. De 15e-eeuwse sluis, die uitsluitend werd gebruikt voor de waterhuishouding, werd eind 17e eeuw afgedamd en begin 18e eeuw gesloopt.

    sluis
  • Kerktwistenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerktwisten

    Zaanse gelovigen hebben enkele malen verbeten strijd met elkaar gevoerd, geruzie dat met de leerstellingen niets van doen had.

    Wanneer hier van 'twisten' sprake is, worden met nadruk niet de theologische meningsverschillen bedoeld die er bijvoorbeeld toe leidden dat oud-katholieken zich afscheidden van de rooms-katholieke moederkerk, of waardoor de
  • Kerkuil, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkuil, de

    Oliemolen in Wormer.

    De eerste vermelding dateert uit 1685. De molen stond aan de Wormerringdijk, binnendijks, ongeveer tegenover de Nederlands hervormde kerk van Wormerveer, en werd omstreeks 1892, na langdurige stilstand, gesloopt. Zijn schuur werd in december 1922 door brand verwoest.
  • Kerling-Simons, Cockplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerling-Simons, Cock

    Den Haag, 24 februari 1929

    Cornelia Alida (Cock) Kerling-Simons, burgemeester van Wormer van 1 november 1982 tot 1 januari 1991. Op die datum ging Wormer op in de nieuwe gemeente Wormerland en ging Kerling met vervroegd pensioen. Zij was de eerste vrouwelijke burgemeester in de Zaanstreek.
  • Kermisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKermis

    Jaarlijks terugkerend volksfeest, oorspronkelijk ontstaan rond de mis die elk jaar bij het gedenkfeest van de kerkwijding werd opgedragen (kerkmis). Zij werd gevierd op de naamdag van de schutspatroon van de Katholieke kerk. Daar de kerken doorgaans verschillende beschermheiligen hadden, vielen de kermissen in de dorpen ook op verschillende data.
  • Kersenboom, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKersenboom, de

    Houtzaagmolen in Westzaan, bovenkruier, bijgenaamd De Wattendeken of De Wat.

    De windbrief van de balkenzager werd gegeven in juni 1700. Hij heeft gestaan ten oosten van de weg, nabij de huizen, op enige afstand ten noorden van de Pronkersloot. De molen werd tussen 1886 en 1890 gesloopt.
  • Kersenboom, de Weldragendeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKersenboom, de Weldragende

    Hennepklopper in Krommenie.

    De windbrief werd gegeven in juni 1641. Hij heeft gestaan aan de Nauernasche Vaart bij de Noordersluis. De molen werd in 1885 tot stellinghoogte afgebroken. Zijn onderbouw werd later als pakhuis en woonhuis gebruikt.
  • Kerssens, Dickplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerssens, Dick

    Wormerveer 2 januari 1937

    Archiefambtenaar, geschiedschrijver, genealoog, auteur van jongensboeken.

    Kerssens, oorspronkelijk typograaf, kwam in 1976, na avondstudie, als archiefambtenaar te werken bij de semi-statische archieven van Zaanstad. Hij had toen al regelmatig historische artikelen gepubliceerd in het dagblad De Typhoon. In 1982 publiceerde hij 'Beurt om beurt', de geschiedenis/genealogie van de familie Smit, een Zaans geslacht van beurtvaarders en expediteurs.
  • Ketel, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKetel, de

    Oliemolen in Jisp. Hij was waarschijnlijk al in 1675 aanwezig. Hij heeft gestaan aan de Ketelsloot, en werd vóór juni 1847 gesloopt.

    oliemolen molen
  • Ketelkoekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKetelkoek

    In de Zaanstreek in het verleden een veel gegeten meelspijs. Ketelkoek wordt in een pan met water gekookt in een tulbandvormige blikken ketel met deksel. Doordat het water niet bij het deeg komt, wordt de koek droog en lichtbruin van kleur.
  • Ketema, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKetema, Jan

    Zaandam, 20 oktober 1905 - Den Haag, 10 mei 1940

    Jan Ketema, zoon van Harmen Ketema (1884-1962) en Trijntje Bakker (1885-1975), is geboren op 20 oktober 1905 te Zaandam. Hij was expeditieknecht bij Hille beschuitfabriek te Zaandam en zou na terugkomst uit de mobilisatie, aangesteld worden als chef van de expeditie bij beschuitfabriek Hille.
  • Keukenfabricageplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKeukenfabricage

    Zie: Bruynzeel
  • KFCplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKFC

    Kooger Football Club KFC is een 1910 opgerichte voetbalvereniging uit Koog aan de Zaan. In oktober 1910 werd de Koogse club onder de naam EDO opgericht, later omgedoopt tot KFC. De Kogers speelden aanvankelijk aan het eind van de Bosjesstraat, later aan de Museumlaan en aan de Sportstraat. In 1913 werd het eerste kampioenschap behaald en promoveerden zij naar de tweede klasse van de NHVB. In 1915 eindigen zij op de tweede plaats en werden bij keuze tot de eerste klasse toegelaten. Na een pa…
  • Kieft, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKieft, de

    Oliemolen in Koog aan de Zaan, oorspronkelijk De Gekroonde Kievit genoemd.

    De windbrief werd gegeven in oktober 1642. Hij heeft gestaan aan en ten zuiden van de Weelsloot, aan en ten oosten van de tegenwoordige Parallelweg, en werd, nadat hij een paar jaar cacao-afval had verwerkt, in 1901 gesloopt.
  • Kieft, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKieft, de

    Snuifmolen in Assendelft.

    De enige vermelding dateert uit 1736. Hij heeft gestaan aan de Nauernasche Vaart bij Nauerna. En is mogelijk dezelfde molen als De Papegaai, de
  • Kieft, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKieft, de

    Houtzaagmolen in Oostzaandam, paltrok.

    De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1726. Hij heeft gestaan achter het St. Cathrijnepad. De molen werd gesloopt in 1758.
  • Kieft, de Grauweplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKieft, de Grauwe

    Houtzaagmolen in Westzaandam, paltrok.

    De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1724. Hij heeft gestaan tussen de Vaart en de tegenwoordige spoorweg. De molen werd in 1881 gesloopt.
  • Kiesdistrictplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKiesdistrict

    Zie: Bestuur en Rechtspraak 3.1.2.
  • Kiesrechtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKiesrecht

    De bevoegdheid om aan verkiezingen deel te nemen, te onderscheiden in actief en passief kiesrecht. Actief kiesrecht is het recht om 'een stem uit te brengen'. Dat wil zeggen vertegenwoordigers in de landelijke, provinciale en gemeentelijke besturen mede te kiezen. Passief kiesrecht is de bevoegdheid zich voor deze vertegenwoordigingen als lid te doen kandideren.
  • Kieviet, C. Joh.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKieviet, C. Joh.

    Hoofddorp 8 maart 1858 - Wassenaar 12 augustus 1931

    Cornelis Johan Kieviet, schrijver van kinderboeken, publicerend onder de naam C. Joh. Kieviet, was de schepper van de beroemde romanfiguur die, met de platen van Johan Braakensiek, ongetwijfeld de grootste bekendheid verwierf. Dik Trom behoort, zelfs nadat het een eeuw of meer werd geschreven, nog steeds tot één van de bekendste jeugdboeken. Cornelis Johan Kieviet was de tiende in een gezin met elf kinderen. Zijn vader was ti…
  • Kievit, de Gekroondeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKievit, de Gekroonde

    Oliemolen in Koog aan de Zaan. Zie De Kieft, de.

    oliemolen molen
  • Kift, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKift, de

    Band uit Koog aan de Zaan met invloeden van punk, fanfare, rock en popmuziek. De band is opgericht in 1988 en bracht in 1989 hun eerste album Yverzucht, tevens het enige album met zelfgeschreven teksten uit. Latere albums zong men door het vertrek van zanger en schrijver Maarten Oudshoorn teksten van bekende dichters waaronder Lucebert. Bekend aan de groep zijn hun opvallende cd-verpakkingen. Zo verscheen hun album
  • Kijkschuur de Lelieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKijkschuur de Lelie

    Kijkschuur de Lelie na de oplevering in 1973 Pakhuis de Lelie, een als tentoonstellingsruimte ingericht driebeukig houtskelet met ankergebint, bestaande uit een begane grond, zolder en vliering, afkomstig van het Watermolen(s)pad te Westzaan en herplaatst aan het Zeilenmakerspad 7 in Zaandam werd in 1972 in onderdelen naar de
  • Kikker, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKikker, De

    Houtzaag- en snuifmolen in Westzaan. Zie: de Veldmuis.

    houtzaagmolen snuifmolen westzaan
  • Kikker, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKikker, De

    Oliemolen in Wormerveer, ook wel De Kikkert genoemd.

    De eerste vermelding dateert uit 1652. Hij heeft gestaan aan de Noorddijk, buitendijks, ten noorden van de tegenwoordige meelfabriek De Vlijt. De molen werd gesloopt in 1888.

    oliemolen molen
  • Kikker, de Nieuweplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKikker, de Nieuwe

    Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, paltrok. Zie: De Herderin, de
  • Kikker, de Oudeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKikker, de Oude

    Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, paltrok. Zie: De Herder, de
  • Kil, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKil, De

    Watertje langs de Assendelver dijk, ten noordwesten van het dorp Assendelft, vroeger doorlopend tot Busch en Dam.

    De Kil is een van de laatste overblijfselen van het Crommenije, dat was gelegen tussen de Assendelver Zeedijk en de Sint Aagtendijk en dat de Schermer bij Krommeniedijk verbond met het IJ (de Wijkermeer). Het watertje moet oorspronkelijk veel breder zijn geweest, maar slibde dicht en werd als vaarwater onbruikbaar. De naam Kil ontstond pas na de aanslibbing, die het gevolg …
  • Kinbac, Wilhelmoplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKinbac, Wilhelmo

    Wilhelmo Kinbac zou volgens D. Vis in 'De Zaanstreek', Leiden 1948, door de Zaankanters enigszins in ere gehouden moeten worden als de oudst bekende landheer in deze streken.

    De grootgrondbezitter Kinbac, die ook Willem van Haarlem kan zijn genoemd, was kanunnik van de Dom van Utrecht en zou aan de Abdij van Egmond stukken Zaans grondgebied hebben geschonken. Hij moet, nog steeds volgens Vis, die zich baseerde op 'Fontes Egmundeses' - Egmondse geschiedbronnen - van prof. O. Op…
  • Kind van Weelde, Hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKind van Weelde, Het

    Houtzaagmolen en oorspronkelijk oliemolen in Westzaan, bijgenaamd De Bok.

    De eerste vermelding dateert uit 1670. In 1749 was hij reeds omgebouwd tot balkenzager. Hij heeft gestaan bij en ten noorden van de dijk, ten oosten van de Overtoom. De molen werd in 1869 onttakeld en in 1887 gesloopt.
  • Kinderarbeidplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKinderarbeid

    Zie: Arbeidsomstandigheden 1., 3.
  • Kinderboerderij De Veldmuisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKinderboerderij De Veldmuis

    Kinderboerderij De Veldmuis, één van de twee kinderboerderijen in Zaandam, is gelegen in de nabijheid van de 18e eeuwse houtzaagmolen De Held Jozua, in de wijk Westerwatering aan de Ilpendamstraat 38. In 1992 ging de eerste paal in de grond voor de beestenboel. Kinderboerderij De Veldmuis bestaat bij de gratie van enthousiaste
  • Kinderboerderijenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKinderboerderijen

    Landelijk bestaan er ongeveer 250 kinderboerderijen, op- en ingericht met het educatieve doel om bij de toenemende verstedelijking zowel kinderen als volwassenen vertrouwd te maken en te houden met de omgang met dieren.

    Door de bij de Nederlandse Stichting Kinderboerderijen aangesloten instellingen worden jaarlijks meer dan 8 miljoen bezoekers ontvangen. In de Zaanstreek is een belangrijke kinderboerderij gevestigd in Zaandam (Darwinpark, De Weer 31). Wormer heeft een kleine…
  • Kinderdagverblijvenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKinderdagverblijven

    Centra waar kinderen van zes weken tot vier jaar oud dagelijks in een pedagogisch verantwoorde omgeving de kans krijgen zich te ontwikkelen, waarbij individuele aandacht voor elk kind voorop staat.

    In de Zaanstreek zijn zes kinderdagverblijven. Vanwege veranderende maatschappelijke verhoudingen, waarin zowel voor de man als vrouw plaats kwam op de arbeidsmarkt (of andere activiteiten, zoals studie) werden vanaf de jaren zeventig van de 20e eeuw overal in Nederland centra op…
  • Kinderspelenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKinderspelen

    Voor zover ze afwijkend zijn of waren van wat elders gewoon is (was), worden kinderspelen beschouwd als een aspect van de regionale cultuur.

    Dat lijkt een zwaarwichtige vaststelling, maar omdat cultuur eigenlijk een optelsom is van alle gevestigde gewoonten, is er geen aanleiding om kindergewoonten daarbij uit te zonderen. Integendeel, in het verleden waren de kinderspelen juist sterk aan tradities gebonden en ze konden bovendien plaatselijk of regionaal sterk van elkaar verschill…
  • Kingma, Jurplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKingma, Jur

    (Wormer, 1948)

    Drs. Jurjen Kingma, publicist op het gebied van de industriële archeologie, in 1981 mede-oprichter van de Vereniging tot Behoud van van Bedrijf en Techniek Zaanstreek (MBTZ).

    Jur Kingma was vanaf 1976 tot en met 1 oktober 2008 huisarts in het Brabantse Uden, maar bleef betrokken bij de Zaanstreek. Hij schreef als bestuurslid van de MBTZ een tiental artikelen voor de Nieuwsbrief van deze vereniging. Vanaf 1989 is hij redacteur van het in dat jaar opgerichte lokale …
  • Kingma, Wietskeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKingma, Wietske

    (Dokkum, 1934)

    PvdA-raadslid sinds 1966. Eerst in Westzaan, sinds 1974 in Zaanstad, waar zij twee keer (1978 en 1982) met voorkeurstemmen werd herkozen.

    Vanaf 1977 vertegenwoordigt zij Zaanstad als hoofdingeland in het bestuur van Uitwaterende Sluizen. Zij was van 1970 tot 1974 in Westzaan de eerste Zaanse vrouwelijke wethouder. In die tijd was zij ook lid van het
  • Kip, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKip, de

    Oliemolen in Oostzaandam, zie: De Bonte Hen, de.

    oliemolen molen
  • Kippebrugplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKippebrug

    Vrijwel uit de Zaanstreek verdwenen type van een hoge en vaste, smalle houten brug. Door de grote doorvaarthoogte konden de met hooi geladen pramen van de boeren er onderdoor. Zie de afbeelding.
  • Kistenmakerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKistenmakerij

    Vroeger een belangrijke tak van de emballage-vervaardiging, uitgeoefend in een aantal bedrijven, zoals Voorthuis in Zaandam en Kaper in Wormerveer, nu nog in een enkele kleinere fabriek (firma De Boer, Westzaan en Assendelft).

    Zie: Verpakkingsindustrie en in het supplement 2 bij
  • Klamp, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlamp, De

    Houtzaagmolen in Oostzaandam, achtkante bovenkruier, zie: De Bleker, de ( I ).
  • Klaploperplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlaploper

    Schildersterm. Houten verfpot met een inhoud van 3 tot 10 kilo. Als er veel verf voor een bepaald werk nodig was werd er bijvoorbeeld gezegd: Er gaat 'n klaploper verf aan.

    De klaploper werd door een kuiper gemaakt, maar niet altijd betaald door de schilder die verf kocht. Dat is de verklaring van de tegenwoordige betekenis.
  • Klauwershoekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlauwershoek

    Buurt in Oostzaandam. Nu tussen de Wilhelminasluis, de Peperstraat en A.F. de Savornin Lohmanstraat, maar vroeger groter. De Klauwershoek was een van de eerst bewoonde gebieden van Oostzaandam. De terp was reeds in de 14e eeuw bewoond (zie: archeologie 3.).

    In 1411 werd een kapel op de terp gebouwd, die later werd vervangen door de Oostzijderkerk. De naam herinnert aan de 'klauwers', de vaklieden die de naden in de scheepsdekken en -wanden dichtten.
  • Klaver, Martinplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlaver, Martin

    Zaandam 15 mei 1949

    Martin Klaver, beeldend kunstenaar, keramist, ontving enkele lessen van Klaas de Boer, maar is verder autodidact. Evenals De Boer was hij vele jaren als docent verbonden aan Kreativiteitscentrum Komma in Zaandam.

    Van huis uit is Martin Klaver keramist met een opvallend gemak voor het decoreren van zijn keramische vormen. Nog voor de eerste stook krast Martin de voorstellingen op de objecten. Hij is een tekenaar puur sang. De voorstellingen zijn gebaseerd op…
  • Klaverblad, Hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlaverblad, Het

    Houtzaagmolen in Westzaan, bovenkruier. De balkenzager werd gebouwd in 1861 aan de Korte Reef, ter vervanging van Besjes Tas.

    In 1870 werd hij afgebroken en herbouwd aan het Zuideinde. Na enige jaren elektrisch te zijn aangedreven en enige jaren stilstand werd hij in 1942 gesloopt.
  • Klaveren, Leendert vanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlaveren, Leendert van

    Alphen aan de Rijn, 16 september 1910 – Zaandam, 10 mei 1940

    Leendert van Klaveren, zoon van Johannes van Klaveren (1881-1953) en Margaretha Quint (1884-1960), gehuwd met Maretta Catharina IJdenberg (1915-2007) en vader van Hans van Klaveren, als soldaat van het Vrijwillig Landstormkorps Motordienst op Schiphol gestationeerd waar hij was toegevoegd aan 1/2 - II 1 LvR. Militaire Luchtvaart Afdeling.
  • Klaveren, vanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlaveren, van

    Zie: Supplement 2 bij Stoel, de Groene van Klaveren.
  • Klaverjassenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlaverjassen

    Kaartspel, in de Zaanstreek na de Tweede Wereldoorlog in clubverband beoefend. In 1990 klaverjasten er naar schatting zo'n 1500 mensen in verenigingsverband. Maar het kaartspel wordt vooral ongeorganiseerd thuis, in kantines of buurthuizen gespeeld.
  • Klederdrachtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlederdracht

    Het dragen van kleding uit vroegere tijden als uiting van gebondenheid aan een bepaalde (streek)cultuur en aanwezige historiciteit. Tegenwoordig wordt de dracht ook aangewend voor folkloristische feesten en voor toeristische doeleinden.
  • Kledingindustrieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKledingindustrie

    De Zaanstreek was nooit een belangrijk gebied voor de kledingindustrie. In het verleden waren er wel kleermakers in de Zaanstreek, maar van een industrie, of een georganiseerde bedrijfstak, is voor zover bekend nooit sprake geweest.
  • Kleiman, Dirkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKleiman, Dirk

    Koog aan de Zaan, 20 januari 1886 - Waldheim, 15 maart 1945

    Dirk Kleiman Hzn, fabrikant, steendrukker, drukkerspatroon, lid van de ARP en de gereformeerde kerk, verzetsstrijder, lid van de groep Kleiman die voor de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers LO-Wormerveer werkte, eigenaar van de drukkerij Litho-Zaanlandia in Zaandijk. De Zaanse verzetsstrijders Kleiman en Brasser hielden zich vanaf het eerste uur bezig met vervalsen en stonden in contact met de Amsterdamse …
  • Kleiman, Johannesplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKleiman, Johannes

    Koog aan de Zaan, 17 augustus 1896 – Amsterdam, 28 januari 1959

    Johannes Kleiman was een Nederlands zakenman, die vooral bekend geworden is uit het dagboek van Anne Frank. Hij was tijdens de Tweede Wereldoorlog een van de helpers van de onderduikers in het Achterhuis.
  • Kleine Sluis (Wormersluis)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKleine Sluis (Wormersluis)

    Voormalige sluis in de Dam in Zaandam, die in 1901 is gesloopt in verband met de bouw van de Wilhelminasluis.

    De Kleine Sluis werd gebouwd door de bannen van Wormer, Jisp, Nek en Oostsanen. Het is niet bekend in welk jaar. Aangenomen mag worden dat de houten sluis reeds in de 15e eeuw aanwezig was. De sluis werd vooral gebruikt om water uit te laten, maar kon ook als schutsluis worden gebruikt.
  • Kleinsorg, Joachimplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKleinsorg, Joachim

    Joachim Kleinsorg, ook: Kleynsorg, Westzaans Vrijbuiter in de Spaanse Tijd van 1572 tot 1576.

    De Nederlandse Opstand tegen de Spanjaarden maakte de Zaanstreek in de jaren 1572-’76 tot een rampgebied. Zowel de Spaanse als de Staatse troepen maakten gebruik van Duitse huurlingen. Een dorp dat tussen de twee kampen in lag, kreeg het zwaar te verduren; het werd nu eens door de Spaanse en dan weer door de Staatse troepen geplunderd en/of in brand gestoken.
  • Klerk Jz, Hendrikplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlerk Jz, Hendrik

    Heerhugowaard, 1882 – Leiden, 19 juli 1943

    Hendrik Klerk Jz, burgemeester van Krommenie was een zoon van Jan Klerk en Neeltje Kuit. Hij huwde op 24 april 1906 in Beemster met Maartje Bakker en later met M. Couwenhoven. Na de functies commies secretaire en gemeentesecretaris in o.a Beets werd Klerk op 16 maart 1916 benoemd tot burgemeester van Krommenie. Op 26 maart 1938 werd hij na 22 jaar eervol ontslagen.
  • Kleur- en verfstoffenindustrieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKleur- en verfstoffenindustrie

    Zie: Verffabricage.
  • Kleuteronderwijsplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKleuteronderwijs

    Tot 1985 afzonderlijk georganiseerde vorm van onderwijs, gericht op vier- en vijfjarigen met aansluiting op het lager onderwijs.

    Er waren tientallen kleuterscholen in de Zaanstreek, alleen Zaanstad telde er al ongeveer 70 (openbare, christelijke en rooms-katholieke). Toen in 1977 de ontwerpwet op het basisonderwijs was gepubliceerd, kwamen er op grond van de experimentenwet samenwerkingsverbanden tot stand tussen kleuter- en basisscholen.
  • Kleyn, Jan A.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKleyn, Jan A.

    (Zaandam 1927 - 1998)

    Filmer en publicist over het filmen. Jan A. Kleyn sloot zich als amateurfilmer aan bij Smalfilmgroep Saenden (1957), waarvan hij later erelid werd. Tot 1970 was hij werkzaam als perscontactman bij de Stichting Amateurfotografie. Hij schreef in totaal 20 boeken, als eerste 'Filmen als hobby' (Rotterdam 1964).
  • Klijn, Timplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlijn, Tim

    Wormerveer, 30 juni 1979

    Tim Klijn is een diskjockey uit Wormerveer.

    diskjockey
  • Klingeren, Frank vanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlingeren, Frank van

    Amsterdam 1919 - Zaandijk 1999

    Architect bna en raadgevend ingenieur, vestigde zich na zijn pensionering in 1977 in Zaandijk.

    Van Klingeren werd opgeleid aan de HTS weg- en waterbouw en de Academie voor Bouwkunst in Amsterdam. Hij was bedrijfsleider in verschillende ondernemingen, in 1948 begon hij zijn eigen bedrijf. Van Klingeren richtte zich aanvankelijk met name op de utiliteitsbouw. Hij maakte bijvoorbeeld werven in Athene, maar ook in Zaandam (Kraaier en Van der Mol…
  • Klinkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlink

    Zie: Landschap 2.
  • Klinkenbergplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlinkenberg

    Zie: Genius Klinkenberg bv-Klinkenberg.
  • Klinkenberg, Anna Elisabethplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlinkenberg, Anna Elisabeth

    (Koog aan de Zaan 24 oktober 1896 - Amsterdam 19 mei 1980)

    Beeldend kunstenaar, weefwerk en kunstnaaldwerk. Anne Rinse-Klinkenberg werkte onder meer in Bloemendaal en Amsterdam. Zij ontving onder andere opdrachten voor het paleis Soestdijk.
  • Kloe en Zn., firma C. deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKloe en Zn., firma C. de

    Hoveniersbedrijf en winkel Bloemsierkunst Lenteweelde in Koog aan de Zaan.

    Het bedrijf werd in januari 1915 door C. de Kloe begonnen als bloemenwinkel (naar eigen zeggen de eerste van de Zaanstreek) op de hoek Lagedijk/Hellingpad in Koog aan de Zaan. In mei 1954 vestigde hij zijn winkel Lenteweelde in een nieuw gebouwd pand aan het Zuideinde. Het hoveniersbedrijf hield zich bezig met aanleg en onderhoud van tuinen en met bloemsierkunst en telde in 1991 14 medewerkers.
  • Kloen, Hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKloen, Het

    Oliemolen in Assendelft en later pelmolen in Koog aan de Zaan.

    De eerste vermelding dateert uit 1647. In 1706 werd hij van zijn standplaats ten oosten van de Delft, ter hoogte van de rooms-katholieke kerk afgebroken en verplaatst naar Koog aan de Zaan. Daar werd hij als pelmolen herbouwd nabij en ten oosten van De Watering, ten zuiden van de Weelsloot. Hij werd gesloopt in 1791.
  • Klok, De Witteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlok, De Witte

    Pelmolen in Oostzaandam. De molen werd gebouwd in 1748. Hij heeft gestaan aan en ten noorden van De Poel. De molen werd in 1928 afgebroken en als korenmolen bij Oudorp herbouwd.

    pelmolen oostzaandam
  • Klokbaaiplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlokbaai

    Straat in Zaandam, lopend van de Westzijde tot de Vaart. De oorspronkelijke straat werd verlengd voor het Groenlandplan. Eerder heette de Klokbaai Otterspad. De naam verwijst naar een baai op Spitsbergen waar de walvisvangst grote bloeitijd beleefde tegen het eind der 17e, begin 18e eeuw. In C. G. Zorgdragers
  • Klokkenmakerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlokkenmakerij

    Het maken van klokken, in de Zaanstreek vooral beoefend tussen circa 1650 en 1750. In de jaren vijftig van de 20e eeuw werden de Zaanse klokken populair en kwamen er niet in de Zaanstreek gefabriceerde imitatie-klokken in de handel. De juistheid van de wel gehoorde veronderstelling dat de befaamde Friese klokkenmakerij uit de Zaanse is voortgekomen, is zeer twijfelachtig. In Friesland waren reeds klokkenmakers in de 15e eeuw.
  • Klompenfondsplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlompenfonds

    Het Klompenfonds was een instelling van houthandelaaar Pieter Pauw; het gaf de Vereniging Kindervoeding de vrijheid aan elk kind, dat de voeding bezocht, gedurende dat tijdperk, drie paar klompen te verstrekken. Met grote vreugde en met een gevoel van dankbaarheid werd het besluit van Mevr. de Wed. P. Pauw-Pont, om het Klompenfonds in 1910 weer in te voeren, begroet.
  • kloosterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigRiviertje de Bus wordt niet genoemd in de Encyclopedie
  • Klooster Krommenieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlooster Krommenie

    Vermeend klooster, dat volgens sommigen aan het riviertje De Bus in Krommenie moet hebben gelegen.

    Deze gedachte is vooral ingegeven door de straatnamen als Kloosterstraat en Heiligeweg. Feitelijke bewijzen voor het bestaan van een klooster in Krommenie zijn echter nooit gevonden. De juistheid van de vermeldingen kan sterk worden betwijfeld.
  • Klooster, hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlooster, het

    Pelmolen in Oostzaandam, ook de Hovenier of de Hovenier in het Klooster genoemd.

    De windbrief werd gegeven in februari 1694. De molen heeft gestaan tussen de Gouw en de Weer, achter het Hovenierspad, en werd gesloopt in 1791.

    pelmolen zaandam
  • Klop, Mplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlop, M

    Zie: Onderwijs 1.3.6.
  • Klopperwachtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlopperwacht

    Tot in de beginjaren van de 20e eeuw de naam voor personen die tot taak hadden 's morgens vroeg het werkvolk te wekken. In de steden en elders werden deze klopperwachten 'porders' genoemd.

    Doordat men vroeger niet over wekkers beschikte en bijvoorbeeld de dagmaalders van de oliemolens al om vier uur met hun werk begonnen - bij andere bedrijfstakken waren de aanvangstijden navenant -, moest men wel gebruik maken van de diensten van een klopperwacht. Hij had doorgaans een houten ham…
  • Kluijver, Nicolaasplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKluijver, Nicolaas

    Koog aan de Zaan, 18 januari 1872 - Haarlem, 28 januari 1940

    Nicolaas Kluijver, beeldend kunstenaar, schilder en tekenaar, was leerling van C.R.H. Spoor en D.H. van der Poll. Hij werkte vooral in Amsterdam en Haarlem en kreeg bekendheid als schilder van dieren waarvan katten zijn voorkeur genoten. Exposeerde bij St. Lucas te Amsterdam en Onze Kunst van Heden, 1939.
  • Klundert, Anna van derplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKlundert, Anna van der

    (Eindhoven 26 april 1932)

    Beeldend kunstenaar, schilderijen, gouaches, pastels en etsen. Anna van der Klundert is autodidact en werkt in Zaandam.

    beeldend_kunstenaar
  • Kluyverplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKluyver

    Ondernemersgeslacht. De genealogie van de familie Kluyver is in 1946 vastgelegd door de arts P.N.J. Kluyver. Binnen de economische geschiedenis van de Zaanstreek is van belang dat Albert Jansz. Kluyver, geboren in Purmerend en koperslager in Amsterdam, zich in of omstreeks 1736 in Koog aan de Zaan vestigde.
  • Kluyver, Prof. dr. Jan Cornelisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKluyver, Prof. dr. Jan Cornelis

    Koog aan de Zaan, 2 mei 1860 - Leiden, 31 december 1932 Jan Cornelis Kluyver 1860-1932 Hoogleraar en van 1909-1910 rector aan de Universiteit van Leiden. Hij bezocht de HBS te Zaandam en studeerde te Delft, waar hij in 1881 het diploma van civiel ingenieur verwierf. Hij was achtereenvolgens leraar aan de HBS te Breda en aan een HBS te Amsterdam, daarna sedert 1892 hoogleraar te Leiden. Hij promoveerde in juli 1896 te Groningen honoris causa tot doctor in de wis-…
  • KMZplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKMZ

    Zie: Kontakt Milieubeheer Zaanstreek Milieubeheer Zaanstreek.
  • Knaap, Klaasplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnaap, Klaas

    Zaandam, 21 juni 1947 Klaas Knaap Klaas Abraham Knaap, molenaarszoon, groeide op in de Zaanstreek, genoot onderwijs in Koog aan de Zaan en Wormerveer en ging al op 14 jarige leeftijd aan de slag bij de ZBB te Koog aan de Zaan. Hij begon in de jaren ’70 met schrijven. Het manuscript van
  • Kneppel, Jacobplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKneppel, Jacob

    Schoolmeester in Wormerveer in de 18e eeuw, van wiens hand een nu hoogst zeldzaam boekje verscheen, onder de titel 'Olyslagers Handboek, of het Italiaansch Boekhouden voor deselven, en in zoortgelijke Fabriquen en Tranquen gemaklyk gemaakt enz.' ( 1789). Het geeft een groot aantal praktijkvoorbeelden en wordt om die reden gezien als een belangrijke bron voor de kennis van het toenmalige olieslagersbedrijf.
  • Kneppersoordplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKneppersoord

    Deel van een eiland tussen de Poel en het Zwet in Wormer.

    Het wordt ook wel Kneppelsoord (kneppel is Zaans voor 'knuppel'), of vroeger Krippeloord (krippel betekende 'kreupel') genoemd. Welke naam de juiste is, kon niet worden nagegaan.
  • Knetemann, Roxanneplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnetemann, Roxanne

    Alkmaar 1 april 1987

    Roxanne Knetemann, wielrenster woonachtig in Krommenie, dochter van oud-wielrenners Gerrie Knetemann en Gré Donker, werd in oktober 2009 en 2012 Nederlands kampioen op de puntenkoers. Met Marianne Vos werd Roxanne op 30 december 2012 in de discipline koppelkoers Nederlands kampioen op de baan. Zie voor een overzicht van alle resultaten
  • Knevelaar, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnevelaar, De

    Pelmolen in Oostzaan. Hij heeft gestaan aan de Klaas Gortersloot en werd in januari 1751 door brand verwoest. Verdere gegevens ontbreken.
  • Knijnenberg Beheer bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnijnenberg Beheer bv

    Grafisch bedrijf en boekhandels in Krommenie en Heemskerk.

    Het bedrijf ontstond uit een boekbinderij, annex winkel, die op 17 november 1873 door Aart Knijnenberg werd begonnen. In 1902 begon zijn zoon Cornelis een drukkerij in de zaak van zijn vader. Het bedrijf groeide gestaag, zodat er in 1905 aan de Zuiderhoofdstraat 74 een nieuw pand in gebruik kon worden genomen.
  • Knikker, Corplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnikker, Cor

    Zaandam, 22 maart 1916 - Zaandam, 1982

    Cornelis (Cor) Knikker genoot in de Zaanstreek grote bekendheid als beheerder van de kiosk die hij opende in de nabijheid van het Julianaziekenhuis. Knikker had goede hoop op een rendabele exploitatie, omdat zijn kiosk ook op loopafstand van het reformatorisch College Blaise Pascal kwam te staan. Cor Knikker was eerder oppasser en rijwielbewaarder bij het Zaandamse
  • Knipsluis, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnipsluis, de

    Zie: Zuidersluis
  • Knol, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnol, De

    Houtzaagmolen in Westzaandam, zeskante bovenkruier. Zie: De Zwarte Bruinvis. de
  • Knollenbijter, De (ook Knolbijter)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnollenbijter, De (ook Knolbijter)

    Oliemolen in Westknollendam. De eerste vermelding dateert uit juni 1670. De molen stond aan en ten zuiden van de Tochtsloot als vijfde molen vanaf de Zaan. Hij werd gesloopt tussen 1804 en 1811.

    oliemolen molen
  • Knollendamplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnollendam

    Voormalige dam aan de noordkant van de Zaan, die voorkwam dat vloedwater uit de Schermer vanuit het noorden de Zaan instroomde. De dorpen Oost- en West-Knollendam zijn naar deze Dam genoemd.

    Het is niet precies bekend wanneer de Knollendam werd aangelegd. Zeker is dat dit in de 14e eeuw gebeurde, volgens
  • Knollendammerssluisjeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnollendammerssluisje

    Voormalig schutsluisje in Oost-Knollendam, later in gebruik als duiker.

    Het Knollendammersluisje verbond de polder Wormer, Jisp en Nek met de Zaan. Er bestaan plannen om de sluis uit te diepen en de muren en deuren te vervangen, waarna er weer geschut kan worden.
  • Knollendammervaartplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnollendammervaart

    Ringvaart van het Starnmeer, die tussen 1639 en 1643, bij de droogmaking van het meer, tot stand kwam.
  • Ko(o)gerparkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKo(o)gerpark

    De weduwe A. Honig-Kluyver schonk de gemeente Koog aan de Zaan op 9 december 1925 twee hectare grond en een huis, gelegen tussen de Hoogstraat en de Dors. Ze bepaalde dat de grond te allen tijde moest worden bestemd voor een park. De gemeente Koog aan de Zaan begon daarop een inzamelingsactie die 35.000 gulden opleverde. De opbrengst werd besteed aan de aanleg van het Wandelpark Koog, ook wel Ko(o)gerpark genoemd.
  • Kobovo (Samenwerkingsgroep Kleuter-, Basis- en Voortgezet Onderwijs)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKobovo (Samenwerkingsgroep Kleuter-, Basis- en Voortgezet Onderwijs)

    Zie Onderwijs 1.3.8., 1.3.10.
  • Koe, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoe, De

    Oliemolen en later doppenmolen in Oostzaandam.

    De molen was in 1663 reeds aanwezig. Hij heeft gestaan ten westen en op enige afstand van De Gouw, ten noorden van de Veeringsloot. De molen werd in september 1886, na de laatste jaren als doppenmolen dienst te hebben gedaan, door brand verwoest.
  • Koe, De Bonteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoe, De Bonte

    Houtzaagmolen in Oostzaandam, bovenkruier.

    De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1714, ten name van Claas Walichsz. Bontekoe, maar hij bestond al in 1635. De molen heeft gestaan aan weg en Zaan, even ten noorden van de latere Noorderbrug, en werd gesloopt in 1743. Op zijn erf werd later pelmolen De
  • Koekebakker, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoekebakker, De

    Pelmolen in Oostzaandam. Zie: De Jonge Kweker, De Jonge.
  • koekenvenplugin-autotooltip__default
  • Koekfabricageplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoekfabricage

    Uit de Zaanstreek verdwenen tak van nijverheid, die sinds het eind van de 19e eeuw en tot 1970 in verschillende bedrijven is uitgeoefend. Bekende koekfabrieken waren Verkade, Hille en Van Delft.

    Koek (ontbijtkoek) werd, getuige een akte, in Deventer al in 1534 gebakken. De firma Verkade begon in 1891 met de productie, die meteen zoveel mogelijk werd gemechaniseerd. Zo werkte men in 1896 al met twee modernere kneedmachines, waarin roggebloem met honing, stroop, kruiden, enz. werd…
  • Koekoek, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoekoek, De

    Oliemolen en later papiermolen in Koog aan de Zaan, ook De Koekuit en tenslotte De Haan genoemd.

    De windbrief werd gegeven in augustus 1627. In 1668 werd hij vertimmerd tot papiermolen. In april 1847 werd hij ingericht als meelmolen en kreeg hij de naam De Haan.
  • Koekoekspelplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoekoekspel

    Oud spel, dat tot ver in de 19e eeuw in de Zaanse familiekring werd gespeeld. De ouderdom van het spel is onbekend. Ook mag niet worden beweerd dat het alleen in de Zaanstreek voorkwam.

    Het was mogelijk van Italiaanse afkomst en in Zeeland (Domburg, Westkappel) is een sterk gelijkend spel bekend onder de naam Slabber Janspel, waarvan ook versies in Noorse en Duitse musea schijnen voor te komen. In de Zaanstreek zijn, vooral door speurwerk van
  • Koekuit, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoekuit, De

    Oliemolen in Koog aan de Zaan. Zie: De Koekoek, De

    oliemolen molen
  • Koelemeijer bv, Gebrplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoelemeijer bv, Gebr

    Hoveniersbedrijf, tuincentrum en bloemboetiek in Wormer.

    Het bedrijf bestond reeds in 1764. in welk jaar Joannes Culemeijer een bloeiend hoveniersbedrijfje bezat. Dit werd voortgezet door zonen en verdere nazaten onder de naam Gebr. Koelemeijer. In 1978 werd de vennootschap onder firma omgezet in een bv, in 1989 was deze nog steeds een familiebedrijf met drie broers Koelemeijer in de leiding.
  • koemanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigOp deze link staat hij vermeld als Ko Koeman --- Kelvin Voskuyl 2016/02/09 13:35
  • Koeman, Bepplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoeman, Bep

    Beemster, 19 april 1915 - Zaandam, 14 februari 2019

    Bep Koeman maakte onder meer de voorbereidingen voor de Februaristaking in Zaandam van nabij mee. Ze was getrouwd met Gerrit Koeman, een van de voormannen in het Zaanse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.
  • Koeman, Erwinplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoeman, Erwin

    Zaandam, 20 september 1961

    Erwin Koeman is een Nederlands voetbaltrainer en voormalig profvoetballer. Zijn vader Martin, broer Ronald en zoon Len zijn of waren allen ook actief in de voetbalwereld.

    voetbal
  • Koeman, Koplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoeman, Ko

    Edam 16 november 1889 - Bergen 11 september 1978

    Jacobus Jan (Ko) Koeman, beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist, graficus (etsen en litho's), daarnaast boetseerder en keramist van kleine plastieken en in bescheiden mate emailleur.
  • Koeman, Ronaldplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoeman, Ronald

    Zaandam 21 maart 1963

    Ronald Koeman, geboren in Zaandam en tot zijn zeventiende woonachtig in Koog aan de Zaan is een Nederlands voetbalcoach en voormalig voetballer van FC Groningen, Ajax, PSV, FC Barcelona en Feyenoord. In Nederland werd hij vier keer kampioen; met Ajax in seizoen 1984/1985 en met PSV in 1986/1987, 1987/1988 en 1988/1989. Hij maakte deel uit van het Nederlands voetbalelftal dat in 1988 Europees Kampioen werd en veroverde de Europacup I met PSV in 1987/1988, e…
  • Koetsdienstenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoetsdiensten

    Zie: Stalhouderijen
  • Koffiebranderijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoffiebranderij

    In de Zaanstreek was, naast een onbekend aantal kleinere, vier grotere koffiebranderijen gevestigd. Geen enkel bedrijf brandde koffie als hoofdactiviteit.

    De Zaanse koffiebranderij werd beoefend door levensmiddelenhandels. De grotere koffiebranderijen waren die van Albert Heijn, Simon de Wit, Keg en Terwee. Als kleine koffiebrander is bijvoorbeeld kruidenier Ris bekend, die zijn winkel aan de Damstraat in Zaandam had.
  • Koffiemolentjesplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoffiemolentjes

    Kleine windmolens speelmolens, waarmee door kruideniers wel koffie voor de verkoop werd gemalen.

    Al in 1745 werd in Oostzaandam in een koopakte een huis en erf met een 'wintcoffijmolentje' genoemd. Boorsma, Pieter, die dit vermeldt in zijn 'Duizend Zaanse Molens', merkt daarbij op dat de koffiemolentjes een aardig voorbeeld vormen van de wijze waarop de Zaankanters van de wind wisten te profiteren.
  • Kogenhop-Huig, Rieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKogenhop-Huig, Rie

    (Den Helder 22 augustus 1906 - Haarlem 13 juni 1967)

    Communiste, in de Tweede Wereldoorlog districtssecretaresse van de CPN en hoofdredactrice van de illegale Zaanse 'De Waarheid'.

    Kogenhop-Huig sloot zich in 1934 bij de communistische partij aan. Na de Februaristaking (1941) dook zij (inmiddels inwoner van Amsterdam) onder. In 1943 werd zij naar de Zaanstreek gezonden, waar zij een groep jongeren om zich heen verzamelde, die De Waarheid nieuw leven inbliezen. Ze maakte va…
  • Koger hemplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoger hem

    Zie: Grote Koogven.
  • Kogerpolderplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKogerpolder

    Polder ten noorden van de Zaanstreek.

    Ofschoon de Kogerpolder geen deel van de Zaanstreek uitmaakt, wordt deze hier genoemd in verband met het door de Kanaal en Zaanverbinding Maatschappij aangelegde Koger Polder-kanaal.

    waterweg
  • Kogersluisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKogersluis

    Voormalige sluis in Koog aan de Zaan, die de Zaan verbond met de Polder Westzaan.

    De eerste, vroeg 16e-eeuwse, houten sluis lag op de plaats van de Vermaning, in de Koger Hem. Hier ontstond het dorp Koog. Deze sluis werd meermalen vergroot en gerepareerd in 1600 en in 1710. In 1722 ging de sluis in eigendom over van de Banne van Westzaanden naar Koog. In 1729 is deze sluis vervangen door een enkele honderden meters noordelijker aangelegde, nu stenen sluis, naast De Waakzaamheid. Ein…
  • Kogerveldplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKogerveld

    Kleine wijk (3,7 ha) in Zaandam-Oost.

    De wijk wordt begrensd door de dr. HG. Scholtenstraat, de spoorlijn Zaandam-Purmerend en de Coentunnelweg (A8). Voor deze wijk, die is aangelegd in de jaren zestig van de 20e eeuw en die wordt doorsneden door de Gouw, zijn straatnamen gekozen van wilde planten (Ereprijsweg, Dovenetelweg, Zonnedauwhoek enzovoort). Aan de zuidrand is in 1988 een klein NS-station gebouwd.
  • Kogge, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKogge, De

    Voormalig weeshuis (diaconiehuis) van de Nederlands Hervormde Gemeente. Aanvankelijk bestemd voor de verzorging van wezen, later lange tijd in gebruik geweest als bejaardentehuis. Momenteel in gebruik als hotel.

    Het grote pand (Rijksmonument) is ontworpen door de Hagenaar Verschoor en in 1860 gebouwd onder toezicht van de Zaandamse stadsarchitect L.J. Immink. Bouwer was Aart Verlaan uit Zaandijk, die een begroting van 33.400 gulden had ingediend. In 1969 kwam het gebouw, na een ing…
  • Kogmeeuw, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKogmeeuw, De

    Oliemolen in Oostzaandam, bijgenaamd De Schijtjager.

    De eerste vermelding dateert uit 1690. De molen was echter veel ouder. In 1749 werd de kleine molen gesloopt en vervangen door een veel grotere. Hij heeft gestaan op de westpunt van de Hemmes, aan de Zaan, en werd gesloopt in oktober 1909.
  • Kok, Adaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKok, Ada

    Amsterdam, 6 juni 1947 Ada Kok in actie op vlinderslag, Europese Zwemkampioenschappen 1966 Ada van der Linden-Kok, Nederlands zwemster, winnares van twee zilveren medailles op de Olympische Spelen van 1964 en van een gouden medaille op de Olympische Spelen van 1968.
  • Kok, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKok, De

    Pelmolen, later papiermolen en tenslotte verfmolen en tabakstamper in Oostzaandam.

    De windbrief werd gegeven in september 1679 aan Gerrit Dirckzoon Kocq. In de jaren negentig van de 17e eeuw werd hij ingericht als papiermolen, en in 1735 als verfmolen. Hij heeft gestaan achter het naar hem genoemde Kokspad, bij het Kleine Glop. DE molen werd in november 1736 door brand verwoest.
  • Koker, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoker, De

    Meelmolen in Wormer, ook De Zwarte Hengst genoemd.

    De windbrief werd gegeven tussen 1584 en 1601. In augustus 1840 werd hij door brand verwoest, waarna een nieuwe wipmolen op zijn plaats werd gezet. Deze werd in juli 1866 door brand verwoest, waarna een in Graft afgebroken bovenkruier (de vroegere papiermolen De
  • Koker, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoker, De

    Meelmolen in Oostzaandam, ook De Kokermolen genoemd.

    De windbrief werd gegeven in september 1589. Hij was waarschijnlijk een wipmolen (waar kokermolen een andere naam voor is). Hij werd in mei 1735 door brand verwoest, waarna een grote achtkante bovenkruier op zijn plaats werd gezet. Hij heeft gestaan aan weg en Zaan, aan de noordkant van het
  • Kokermolen, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKokermolen, De

    Meelmolen in Oostzaandam, zie: De Koker, De.
  • Kokersloot en -sluisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKokersloot en -sluis

    Zie: Zuidoostersluis

    sluis
  • Kokmeeuw, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKokmeeuw, De

    Zie: De Kogmeeuw, De.
  • Kokspadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKokspad

    Het Kokspad in Zaandam, een zijpad van de Oostzijde tegenover advocaatfabriek Van Ostade, is genoemd naar molen De Kok die aan het eind van het pad stond. Oorspronkelijk in 1679 als pelmolen gebouwd, achttien jaar later verbouwd tot papiermolen en in 1735 omgebouwd tot verfmolen. Een jaar later brandde De Kok af. Ook Zaagmolen
  • Kolfclub Collegie Nooit Gedachtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolfclub Collegie Nooit Gedacht

    Voormalige kolfvereniging uit Koog aan de Zaan, opgericht in 1825 en opgeheven in 1893. Kolven is een oud spel dat dateert uit de 13e eeuw. Het heeft wat overeenkomsten met het golfspel. In het eerste jaar waren er 34 leden.
  • Kolfclub Zaanstreekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolfclub Zaanstreek

    Kolfvereniging, die in 1893 werd opgericht en in de Waakzaamheid speelde.

    In 1895 werd bij de club de nationale kolfwedstrijd georganiseerd. Ook aan de nationale kolfwedstrijd van 1902 namen leden van Zaanstreek deel. Roggeveen legt een verband tussen de oprichting van Zaanstreek en de aanleg van een nieuwe kolfbaan in de Waakzaamheid in 1891. Mogelijk is ook de oprichting van de Koninklijke Nederlandsche Kolfbond in 1885 van belang geweest. De bond moest de teruggang in …
  • Kolibri, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolibri, De

    Schelpzandmolen in Westzaandam en later houtzaagmolen in Oostzaandam. Zie: De Vechter, De.
  • Kollenburg, Annemiek vanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKollenburg, Annemiek van

    (Zaandam 17 oktober 1948)

    Beeldend kunstenaar in Zaandam: schilderijen, aquarellen en grafiek (etsen, houtsneden, litho`s).

    Annemiek van Kollenburg ontving haar opleiding aan de Gerrit Rietveldacademie in Amsterdam. Van haar zijn vooral (kinder)portretten bekend.
  • Kolvenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolven

    In de Zaanstreek, nu nog op slechts twee banen (in Wormer en Krommenie) beoefend spel, dat uit de 13e eeuw dateert. Kolven wordt sinds het begin van de 18e eeuw op overdekte banen gespeeld. Daarvan zijn er nu nog een klein aantal in Nederland aanwezig.
  • Kolvers, Grethaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolvers, Gretha

    (Zaandam 1948)

    Zangeres, dochter van Jan Kolvers jr. Zij begon op haar vijfde jaar met pianolessen bij haar vader en kreeg haar eerste zanglessen van mevrouw H. Nieuwenhuijzen-Weiss. Daarna studeerde zij aan het Amsterdams Conservatorium, waar zij in 1975 het Solistendiploma behaalde. Haar docenten waren Coby Riemersma en Ruth Homa.
  • Kolvers, Jan (jr)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolvers, Jan (jr)

    Zaandam 10 augustus 1917 - Zaandam 17 augustus 2001

    Accordeonist, pianist, organist, componist en dirigent, gehuwd met de 'Zaanse Nachtegaal' Tine le Grand. Hij was de tweede zoon van Jan Kolvers sr. en leerde het accordeonspelen van zijn vader.

    Hij was van plan een ander vak te kiezen, maar als gevolg van een ongeluk besloot hij de muziek in te gaan. Hij kwam onder de hoede van zijn inmiddels afgestudeerde broer G. Johan, die hem piano-, orgel- en theorielessen gaf. Hij wa…
  • Kolvers, Jan (sr.)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolvers, Jan (sr.)

    (1881-1963)

    Bekend en vaardig bespeler van het zogenaamde schippersklavier of de harmonica, later de accordeon genoemd. Als hartstochtelijk propagandist trachtte hij het instrument op een hoger plan te brengen. Kolvers leidde in de loop der jaren vele Zaankanters op om de accordeon goed te bespelen. Hij was dirigent en medeoprichter van de ter ziele gegane accordeonvereniging Crescendo die in de crisisjaren vele uitvoeringen verzorgde in Ons Huis en in het Apollo-theater. J…
  • Kolvers, Johan C.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolvers, Johan C.

    (Zaandam 1950)

    Pianist en organist, oudste zoon van Jan Kolvers jr..

    Hij kreeg zijn eerste pianolessen van zijn vader, studeerde daarna bij zijn oom G. Joh. Kolvers en deed vervolgens staatsexamens, begeleid door de bekende Zaanse pianist Dick Vet. Daarnaast ontwikkelde hij al vroeg belangstelling voor het elektronisch orgel, waarmee hij op negentienjarige leeftijd landelijke bekendheid verwierf door het winnen van de 'Cor Steyn'-trofee met onder andere het spelen van een ei…
  • Kolvers, Johan G.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolvers, Johan G.

    (Zaandam 1908 - 1994)

    Pianist, organist en componist.

    Johan G. Kolvers was een zoon van Jan Kolvers sr, en was in zijn jeugd een uitstekend bespeler van de accordeon. In 1919 kreeg hij les van Cor Kee bij wie hij piano, orgel en theorie studeerde. Onder diens leiding ontwikkelde hij al op jeugdige leeftijd zijn improvisatie- en compositietalent. Van 1924 tot 1929 studeerde hij aan het Amsterdams Conservatorium. Door middel van studiebeurzen kon hij in 1929 cum laude zijn con…
  • Kolvers-le Grand, Tineplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKolvers-le Grand, Tine

    Zaandam 23 november 1918 - Zaandam 26 juni 2005

    Zangeres, de 'Zaanse Nachtegaal', echtgenote van Jan Kolvers jr.

    Zij werd op negentienjarige leeftijd ontdekt door de bekende zangpedagoog Johan Thomas, die haar ook les gaf. Door verschillende optredens bij concerten en feestavonden werd zij al gauw de 'Zaanse Nachtegaal' genoemd.
  • Komartplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKomart

    Supermarktketen met in 1991 17 vestigingen in Nederland. De eerste Komart werd gevestigd in Wormerveer.

    De oorsprong van de Komart (Konsumentenmarkt) ligt bij kruidenier Kluft in IJmuiden. Deze opende in 1960 de Kijk en Grijp aan de Zuiddijk ín Zaandam. De hoofdvestiging bevond zich (na opheffing van de winkel in IJmuiden) in Beverwijk. Daarna werden vestigingen in Alkmaar, Hilversum en Amersfoort geopend. Eind jaren zestig van de 20e eeuw werd de inmiddels in Kijkgrijp omgedoopte winke…
  • Kombrink, Johan Carel (Hans)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKombrink, Johan Carel (Hans)

    (Steenwijk, 22 november 1946)

    Hans Kombrink is een PvdA politicus, die van 01 juli 2004 tot 10 januari 2005 waarnemend burgemeester van Zaanstad was. Zijn voorganger was Ruud Vreeman. Kombrink werd opgevolgd door Henry Meydam.

    Kombrink was vanaf 1972 tot 1992 lid van de Tweede Kamer onderbroken een korte periode van 1981 tot 1982 toen hij staatssecretaris van Financiën was in het kabinet Van Agt 2.
  • Komma Kreativiteitscentrumplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKomma Kreativiteitscentrum

    In 1974 opgericht centrum te Zaandam, waar in het kader van creatieve vorming cursussen worden gegeven in een groot aantal kunstzinnige vaardigheden, zoals schilderen, tekenen, aquarelleren, beeldhouwen, keramiekvervaardiging, textiele werkvormen en dramatische expressie.
  • Komma, Kreativiteitscentrumplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKomma, Kreativiteitscentrum

    In 1974 opgericht centrum te Zaandam, waar in het kader van creatieve vorming cursussen worden gegeven in een groot aantal kunstzinnige vaardigheden, zoals schilderen, tekenen, aquarelleren, beeldhouwen, keramiekvervaardiging, textiele werkvormen, dramatische expressie enzovoort.
  • Kommejannen (ook: Komenjannen)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKommejannen (ook: Komenjannen)

    In de eerste helft van de 17e eeuw een groepering van Zaandamse doopsgezinden die zich afscheidden van hun geloofsgenoten omdat zij naar nog grotere verdraagzaamheid streefden.

    Zij hadden hun vermaning aan het Grote Glop in Oostzaandam. Voor of in 1656 zijn zij weer samengegaan met de Waterlandse doopsgezinden waaruit zij waren voortgekomen. De doopsgezinden kenden behalve Waterlanders en Kommejannen ook Friezen, Vlamingen, Oudvlamingen of Groningers en het Aris …
  • Kompasmakerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKompasmakerij

    Tak van bedrijvigheid, in bescheiden mate in Zaandam beoefend in de 17e en 18e eeuw als nevenactiviteit van enkele klokkenmakers. Zij werkten waarschijnlijk op verzoek en ten behoeve van de scheepsbouw en de walvisvaart.

    Zie ook: Economische geschiedenis 2.5.6.
  • Konijn, Hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKonijn, Het

    Houtzaagmolen in Zaandijk, bovenkruier.

    De windbrief van de balkenzager werd gegeven in april 1644. Hij heeft gestaan achter de Zaandijker kerk, ten oosten van de tegenwoordige spoorlijn. De molen werd gesloopt in 1874 of 1878.
  • Konijn, Jokeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKonijn, Joke

    (Wijdewormer 6 juni 1958)

    Beeldend kunstenaar, olieverfschilderijen en aquarellen. Joke Konijn woont in Wormer en heeft een atelier in Oostknollendam.

    beeldend_kunstenaar
  • Konijnenpadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKonijnenpad

    Pad in Zaandam-Oost, tussen Oostzijde 100 en Leo XIII-straat 18.

    In 1663 wordt het reeds vermeld als 'Knijnepad', maar pas in 1679 is er sprake van een padreglement. Aardig is dat de vroegere uitspraak 'knijn' of 'knain' in de oude naam ook zichtbaar is. De oorsprong van de padnaam is niet bekend.
  • Koning & Boeke van 1819plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoning & Boeke van 1819

    Verzekeringsmaatschappij in Zaandijk.

    Na de bevrijding uit de Franse overheersing deed in geheel Nederland de behoefte aan verzekeren zich geleidelijk meer kennen. Het aantal maatschappijen waaraan men zijn belangen kon toevertrouwen was (behalve de louter plaatselijk werkende, of specifiek gerichte, 'onderlingen') echter nog gering. Tegen die achtergrond kan het in 1819 genomen besluit worden gezien om ook in de Zaanstreek te komen tot de oprichting van een commercieel…
  • Koning & Co, nv v/h Evertplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoning & Co, nv v/h Evert

    Verffabrieken in Zaandam, enige overgebleven onafhankelijke Zaanse verffabriek.

    Het bedrijf ontstond uit een door E.J. Koning in 1926 begonnen handel in verf, glas en kwasten, gevestigd in een bergplaats voor hooi. Deze poging liep na 16 maanden financieel vast. Door samengaan met W. Dekker werd het bedrijf nieuw leven ingeblazen en groter opgezet, nu ook als verffabriek. Aanvankelijk werden de oude klassieke verven gefabriceerd.
  • Koning Salomo, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoning Salomo, De

    Houtzaagmolen in Westzaandam. Zie: Salomo's Recht.
  • Koning Stuart, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoning Stuart, De

    Verfmolen in Oostzaandam, ook wel De Karel Stuart genoemd. De windbrief werd gegeven in maart 1663. De molen heeft gestaan aan en ten westen van De Gouw, nabij de Bloemgracht, en werd in 1742, nadat hij was omgevallen, gesloopt.
  • Koning van Pruisen, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoning van Pruisen, De

    Pelmolen in Westzaandam, achtkante bovenkruier, ook De Pruis genoemd.

    De windbrief werd gegeven in februari 1758. De molen heeft gestaan aan en ten noorden van de Papenpadsloot, tussen de Gouw en de Watering. De molen werd gesloopt in juli 1918.
  • Koning William, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoning William, De

    Oliemolen in Oostzaandam, oorspronkelijk tabakstamper, later veerzager, verf- en poedermolen, bijgenaamd De Scheet.

    De windbrief van de kleine molen werd gegeven in september 1690. Vanaf 1743 was hij oliemolen. Hij heeft gestaan ten oosten en op enige afstand van De Gouw, ten noorden van de Kopermolensloot. De molen werd in 1910, nadat hij onttakeld had gestaan, gesloopt.
  • Koning, Cornelisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoning, Cornelis

    Zaandijk, 10 juli 1893 - Amsterdam, 1 december 1951 Cornelis Koning, zelfportret. Cornelis Koning, beeldend kunstenaar, schilder, tekenaar en etser, ook beeldhouwer. Cornelis Koning werd, na schilderlessen door Frederik Engel, opgeleid aan de Rijksschool voor kunstnijverheid en de Rijksacademie in Amsterdam en was leerling van onder meer
  • Koning, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoning, De

    Oliemolen en later papiermolen in Assendelft, ook De Koot genoemd.

    De eerste vermelding dateert uit januari 1676. Hij werd toen verkocht door Jan Hendricksz. Conink. In 1705 of kort daarna werd hij omgebouwd tot papiermolen. In oktober 1768 werd hij door brand verwoest, waarna herbouw volgde. Kort na februari 1882 werd hij van zijn standplaats aan de Nauernase Vaart (hij was de derde molen vanaf het noorden) afgebroken en vervoerd naar Hoorn, waar hij als korenmolen werd herbouwd. I…
  • Koning, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoning, De

    Houtzaagmolen in Westzaandam, paltrok, bijgenaamd De Boterton. De eerste vermelding van de, vermoedelijke, wagenschotzager dateert uit 1693. Hij heeft gestaan aan en ten westen van De Vaart en aan en ten noorden van de Papenpadsloot en werd in 1749 gesloopt.
  • koning5plugin-autotooltip__default
  • Koningin, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoningin, De

    Pelmolen in Oostzaandam. De molen wordt alleen vermeld in brandkronieken. In maart 1726 werd hij door brand verwoest. Verdere gegevens ontbreken.
  • Kontakt Milieubeheer Zaanstreekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKontakt Milieubeheer Zaanstreek

    Aanvankelijk samenwerkingsverband van diverse (milieu)organisaties met als doelstelling het bevorderen van het milieubewustzijn. Later omgezet in een vereniging met in 1990 ongeveer 400 leden en deel uitmakend van de milieufederatie Noord-Holland (CMN).
  • Koog (aan de Zaan)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoog (aan de Zaan)

    Voormalige zelfstandige gemeente ten westen van de Zaan, ten noorden van Zaandam, ten zuiden van Zaandijk, sinds 1 januari 1974 deel uitmakend van Zaanstad. Tot in de Franse tijd was Koog bestuurlijk deel van de Banne van Westzaan; de invloed van Koog daarin was gering. Ofschoon niet geheel zeker, wordt aangenomen dat de gemeente Koog aan de Zaan per 1 augustus 1811 zelfstandig werd (zie:
  • Koog Bloemwijkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoog Bloemwijk

    Jouk Fris Buurt in zuidelijk Koog, gebouwd in de tweede helft van de jaren '20 tot eind jaren '30. Mede door de omvang van de Wijk nam de bevolking van Koog belangrijk toe (1930: 4400. 1940: bijna 6400). Door de NS is, tegelijk met de elektrificatie van de spoorlijn Amsterdam-Alkmaar in 1931, een klein station tegenover Bloemwijk geopend. In december 2016 (met ingang van de dienstregeling van 2017) is de naam hiervan veranderd in Koog aan de Zaan.
  • Koogh, Gerrit van derplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoogh, Gerrit van der

    (Zaandam 23 december 1872 - Zaandam 11 mei 1928)

    Stadsarchitect van Zaandam, van 1899 tot 1928, ook bekend geworden als tekenaar van vooral stadsgezichten en landschappen.
  • Koogh, Theodorus Marinus van derplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoogh, Theodorus Marinus van der

    (Zaandam 1916 - Maassluis 1983).

    Kenner van en publicist over de Zaanse houtbouw. Het behoud van de historische bebouwing lag Theo van der Koogh na aan het hart. Hij hield er tientallen lezingen over en schreef een aantal artikelen om de bewoners van de Zaanstreek bewust te maken. Het belangrijkste daarvan was 'Een vergeten onderwerp uit de Zaanse historie', dat in 1948 in
  • Koogies (ook wel gespeld als Cooghies en Kooghjes)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoogies (ook wel gespeld als Cooghies en Kooghjes)

    Bekend 18e-eeuws geslacht van klokkenmakers in Wormerveer (Zuideinde en Dubbele Buurt). De meest befaamde was Jan Jacobsz. Koogies, overleden in 1806, die ook leraar was van de Fries-doopsgezinde gemeente.
  • Kooijman, Simonplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKooijman, Simon

    (Wormerveer 1913 - 1981)

    Amateur-toneelspeler, -regisseur en -organisator, die zich langdurig heeft ingezet voor de verbetering van het liefhebberijtoneel in de Zaanstreek.

    Simon Kooijman speelde bij Thalia, Strijd en Kunst en Wessanen en was gastspeler bij o.m. de toneelverenigingen. Hierna Beter (Koog aan de Zaan) en Vondel (Zaandam). Hij regisseerde de Zaanse Operette Vereniging, Welsprekendheid (Koog aan de Zaan), Onder Ons en Rhetorica (Zaandam), Wessanen (Wormerveer) en…
  • Kooiman, Ewaldplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKooiman, Ewald

    Wormer 14 juni 1938 - Hurghada (Egypte) 25 januari 2009

    Musicus, organist. Ewald Kooiman studeerde orgel aan het Muzieklyceum in Amsterdam en ontving lessen van onder andere Piet Kee en aan de Scola Cantorum in Parijs. In 1968 kreeg hij de Prijs van Uitnemendheid. Hij werd organist bij de Vrije Universiteit in Amsterdam, waaraan hij in 1965 was afgestudeerd in de Romaanse talen.
  • Kookhuiseilandplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKookhuiseiland

    Eiland ten noorden van Het Zwet, tussen Melkpad en Roeipad, nabij de gemeentegrens van Wormerland ongeveer ter hoogte van de doopsgezinde kerk. Door de afstand van Wormer was het eiland een geschikte vestigingsplaats voor een prutkokerij. Daardoor ontstond de naam.
  • Kool, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKool, De

    Pelmolen in Oostzaandam.

    De windbrief werd gegeven in oktober 1699 aan Jacob Jansz. Kool. Hij heeft gestaan nabij en ten westen van De Gouw, ten zuiden van de Kopermolensloot. De molen kwam in 1828 in slopershanden.
  • Koolman, Keesplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoolman, Kees

    Zaandam, 14 april 1932 - Zaandam, 20 december 2012 Kees Koolman 1932-2012 Cor­nelis (Kees) Kool­man, nick-name KeKo, kunst– en natu­urliefheb­ber, vogelaar, verzamelaar, strandjutter, gehuwd met Elsje Dea Kuijper, pleegvader, vader van drie kinderen en eerste tuinman van de
  • Koopman Jachtbouwplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoopman Jachtbouw

    Gevestigd aan het Hollandschepad in Zaandam. Op de werf worden op ambachtelijke wijze geheel houten roei- en zeilschouwen (in diverse afmetingen en naar eigen ontwerp) gebouwd.
  • Koopman, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoopman, De

    Pelmolen in Oostzaandam.

    De windbrief werd gegeven in juni 1695. Rijkelijk laat, want de eerste vermelding dateert uit oktober 1693. In 1894 werd hij van zijn standplaats op de noordkant van De Hemmes, aan De Poel, afgebroken en vervoerd naar Barneveld, waar hij als meelmolen werd herbouwd. Daar ging de molen in april 1941 door brand verloren.
  • Koopmannenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoopmannen

    Kaartspel van onbekende herkomst en ouderdom, vroeger in de Zaanstreek dikwijls gespeeld en vermoedelijk elders onbekend. Omdat dit spel inmiddels nagenoeg is vergeten, zijn de spelregels in 1980 schriftelijk vastgelegd.

    'Koopmannen' wordt bij ons weten nu alleen nog gespeeld tijdens bijeenkomsten van de
  • Koopmanshuizenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoopmanshuizen

    Zie: Bouwen in de Zaanstreek in de Zaanstreek 3. en 4.
  • Koormuziekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoormuziek

    De bloei van de amateurkoorzang begon rond 1830 onder invloed van de Duitse zogenaamde Liedertafelbeweging. Gezelligheidsverenigingen van burgers verbonden door dezelfde politieke, ideologische of religieuze ideeën. Vele koren organiseerden zich in bonden met eenzelfde doelstelling. Zo werd in 1878 de Nederlandse St. Gregoriusvereniging opgericht, gespecialiseerd in katholieke kerkmuziek. De oudste bond was echter de
  • Koot, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoot, De

    Oliemolen in Assendelft. Zie: De Koning Salomo, De

    oliemolen molen
  • Koot, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoot, De

    Houtzaagmolen en tabakstamper in Koog aan de Zaan, bovenkruier.

    De windbrief van de veerzager en tabakstamper werd gegeven in april 1703. De molen bestond toen al langere tijd. Hij heeft gestaan ten westen van de tegenwoordige Spoorlijn, ongeveer in het verlengde van de Kieftstraat. De molen is voor 1777 verdwenen.
  • Kop, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKop, De

    Watermolen in de Enge Wormer. Zie: De Bak, De.
  • Koper, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoper, De

    Oliemolen in Zaandijk. Zie: De Koperslager, De.

    oliemolen molen
  • Koperenberg, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoperenberg, De

    Papiermolen in Westzaan. Zie: De Jonge Dolfijn, De
  • Kopermolen, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKopermolen, De

    Oliemolen in Zaandijk. Zie: De Koperslager, De.

    oliemolen molen
  • Kopermolen, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKopermolen, De

    Oliemolen, oorspronkelijk volmolen in Oostzaandam, ook wel De Koperslager genoemd.

    De grote molen met twee slagwerken werd vermoedelijk als volmolen gebouwd in 1642. Omstreeks 1756 werd hij omgebouwd tot oliemolen. De molen stond aan en ten zuiden van de naar hem genoemde sloot, ten westen en op enige afstand van De Gouw, en werd in september 1856 door brand verwoest. De huidige Kopermolenstraat (eertijds Kopermolenpad), tussen Oostzijde en Heijermansstraat is in feite het verbr…
  • Kopermolenpadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKopermolenpad

    Het Kopermolenpad, een zijpad van de Oostzijde, dankt zijn naam aan de grote dubbele oliemolen De Kopermolen, gebouwd in 1642 verbrand in 1856. De molen stond aan en ten zuiden van de Kopermolensloot, ten westen en op enige afstand van de Gouw. In 1916 kreeg het Korenmolenpad te kampen met het zeewater. Aan het einde van dat pad, dat in november 1924 de naam Kopermolenstraat kreeg, lag het weiland, dat zich voortzette, onderbroken door hier en daar een dorp, tot de dijk van de Zui…
  • Koperslager, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoperslager, De

    Oliemolen in Oostzaandam. Zie: De Kopermolen, De

    oliemolen molen
  • Koperslager, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoperslager, De

    Oliemolen in Zaandijk, ook De Kopermolen of De Koper genoemd.

    De windbrief werd gegeven in september 1643, maar de molen komt al voor op een kaart uit 1635. In mei 1724 werd hij door brand verwoest, waarna herbouw volgde. De molen stond aan weg en Zaan. nabij de grens met Wormerveer. Hij bleef tot mei 1964 in bedrijf en werd goed onderhouden. In juli 1964 werd hij door brand verwoest.
  • Korenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoren

    Zie: Koormuziek
  • Korenbeursplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorenbeurs

    In de 19e eeuw gebouw en instelling in Zaandam waar granen werden verhandeld.

    Het gebouw stond aan de Zuiddijk, waar nu de Oostkade loopt. Naast granen werden in het in 1849 geopende gebouw ook oliehoudende zaden, boter, kaas en vee verhandeld. Nadat de eerste paar jaren een redelijk resultaat werd behaald, liep de omzet van de beurs weer terug. De belangrijke korenbeurs van Amsterdam oefende meer aantrekkingskracht uit op de Zaanse handelaren. In 1870 werd de beurs gesloten.
  • Korenbloem, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorenbloem, De

    Pelmolen in Westzaan.

    De windbrief werd gegeven in juni 1695. De molen stond aan en ten westen van De Gouw, aan en ten noorden van het verlengde van de Papenpadsloot. De molen werd in juni 1880, na blikseminslag, door brand verwoest.
  • Korenbloem, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorenbloem, De

    Zangvereniging van de Algemene Nederlandse Geheelonthouders Bond (ANGOB) afdeling Zaandam. DE vereniging bestond van 1923 tot 1969.

    Zie: Drankbestrijding
  • Korendrager, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorendrager, De

    Pelmolen in Westzaandam, oorspronkelijk papiermolen, achtkante bovenkruier.

    De windbrief werd gegeven in september 1690. In mei 1719 was hij al omgebouwd tot pelmolen. De molen stond achter het Papenpad, ten oosten van De Vaart, en werd vóór 1801 gesloopt.
  • Korenhandel, -malerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorenhandel, -malerij

    Zie: Graanhandel, -malerij.
  • Korf, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorf, De

    Pelmolen in Oostzaandam en later verfmolen in Wormer.

    De windbrief werd gegeven in 1765. De molen stond aan en ten westen van De Watering, ten noorden en op enige afstand van het Weerpad, de tegenwoordige Troelstralaan. De molen werd in 1796 afgebroken en vervoerd naar Wormer, waar hij werd herbouwd ter vervanging van de verbrande verfmolen
  • Korf, De Groteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorf, De Grote

    Houtzaagmolen in Westzaandam, bovenkruier, oorspronkelijk De Korver genoemd.

    De windbrief van de balkenzager werd gegeven in november 1679 aan Pieter Pietersz. Korver. De molen stond aan en ten oosten van de Zuiderwatering. De molen werd in april 1843 door brand verwoest, waarna herbouw volgde. In oktober 1866 brandde hij opnieuw af. De eigenaar kocht toen
  • Korf, De Kleineplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorf, De Kleine

    Houtzaagmolen in Westzaandam, bovenkruier.

    De enige vermelding van de balkenzager dateert uit 1878. De molen is dan eigendom van de wed. Cornelis Corver en Zoon. Hij heeft gestaan nabij de Zuiderwatering en werd in september 1890 door brand verwoest.
  • Korf, Dingeman Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorf, Dingeman Jan

    Zaandam 20 juli 1906 - Oenkerk 24 april 1981

    Dingeman Jan Korf, beeldend kunstenaar, schilder en graficus, vooral bekend geworden door zijn houtsneden. Dingeman Korf was leerling van het Rijksopleidingsinstituut voor tekenleraren in Amsterdam en studeerde onder leiding van Klaas van Leeuwen (1868-1935) en
  • Korfbalplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorfbal

    Sport, balspel aanvankelijk als buitensport maar later ook in de zaal door zes mannen en zes vrouwen samen beoefend.

    Algemeen

    Als 'uitvinder' van korfbal wordt wel Nico Broekhuizen genoemd. Een Amsterdamse onderwijzer, die begin 1900 in Zweden kennis maakte met het gymnastische spel 'ringboll'. Hij introduceerde het spel in het Amsterdamse onderwijs en kreeg veel steun, aangezien men al enige tijd aan het zoeken was naar een sport die gemengd beoefend kon worden.
  • Korte algemene inleidingplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorte algemene inleiding

    1.1. De theorie

    In de theoretische economie heeft het begrip “economische structuur` betrekking op de min of meer duurzame grondslagen van de economie van een land of regio. Het economisch proces van productie en consumptie speelt zich af binnen een kader van natuurlijke, technische en maatschappelijke omstandigheden, waarvan sommige variabel zijn en andere als constante grootheden kunnen worden beschouwd, althans op de korte en/of middel-lange termijn. Op lange termij…
  • Korte, Dirk deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorte, Dirk de

    Zaandam, 31 maart 1912 - Leusden, 24 april 1942

    Dirk de Korte, geboren op 31 maart 1912 was vóór de oorlog een stoer, actief en algemeen bekend geworden lid van de Communistische Partij. Zodra hij nodig was voor bepaalde werkzaamheden kon er op hem worden gerekend. Dadelijk nadat Duitsland in oorlog kwam met de Sovjet Unie moest Dirk vanwege die bekendheid onderduiken. Hij woonde tot aan zijn onderduik in de Zaandamse Kalverstraat 17. Hij zat enige tijd verscholen in het café Sc…
  • Korteweg, Adriaan Johanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorteweg, Adriaan Johan

    Wormerveer 21 september 1890 - Madras 17 november 1917

    Adriaan Korteweg, beeldend kunstenaar, kunstschilder, overtuigd pacifist en dienstweigeraar, studeerde aanvankelijk bouwkunde in Delft, maar besloot in 1912 tegen de wil van zijn ouders, zijn vader was huisarts, zich aan de kunst te wijden. Hoewel hem tot zijn dood nog slechts vijf jaar gegund waren, kon hij zich onderscheiden door een uiterst modern, bijna abstract expressionisme, deels gebaseerd op zijn mystiek-re…
  • Korver, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKorver, De

    Houtzaagmolen in Westzaandam, bovenkruier. Oorspronkelijke naam van De Grote Korf
  • Koster & Co, bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoster & Co, bv

    Weverij in Wormer (Dorpsstraat 187).

    Het bedrijf ontstond in 1887, toen Maarten Koster (1861-1948) een bestaande buullakenweverij overnam van de familie Van Kleef. Buullaken werd op handgetouwen geweven van eerste klas wolsoorten. Er werden de zogenoemde 'bulen' van gemaakt, zeer sterke zakken die in de olieslagerijen werden gebruikt. Tot omstreeks 1916 bleven de handgetouwen toegepast.
  • Koster, Wilhelm Johannes (Wim)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKoster, Wilhelm Johannes (Wim)

    (Alphen aan de Rijn 21 maart 1933 - Zaandam 3 juni 1992)

    Beeldend kunstenaar, grafisch ontwerper, etser en vervaardiger van 'druksels' in vooral hoogdruk.

    Wim Koster werd opgeleid aan de Kon. Academie voor beeldende kunst in Den Haag en werkte onder meer aldaar, in Amsterdam en sinds 1961 in Krommenie. Als boekverzorger werd hij onderscheiden doordat zijn ontwerpen vele malen behoorden bij de jaarlijkse keuze van de 50 best verzorgde boeken. Ook met affiche-ontw…
  • Kouwenhoven Jan Arieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKouwenhoven Jan Arie

    Zaandam 1950

    Musicus, hoboïst, Jan Kouwenhoven ontving zijn opleiding aan het Conservatorium in Amsterdam bij Cees van der Kraan. Al tijdens zijn conservatoriumstudie trad hij in dienst bij de omroeporkesten. In 1973 werd hij aangenomen als tweede hoboïst in het
  • Kouwer, Benjamin Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKouwer, Benjamin Jan

    Wormerveer, 31 augustus 1861 - Utrecht, 8 januari 1933

    Benjamin Jan Kouwer was een Nederlandse hoogleraar in de verloskunde en de leer van de vrouwenziekten aan de Universiteit Utrecht. Hij huwde op 31 mei 1888 in Haarlem met Wilhelma Mathilde Adrieette Quirine Kluppel (1867-1952) uit Utrecht.
  • Kox Beheer bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKox Beheer bv

    Groothandel in verf in Wormerveer. Het bedrijf werd in januari 1921 als eenmanszaak opgericht door S.H. Kox aan het Noordeinde in Wormerveer onder de handelsnaam G. Kox en Zoon. In 1953 volgde omzetting tot nv. Tegelijkertijd werd Kox Beheer opgericht, met als werkmaatschappij G. Kox en Zn. De nv werd later in een bv omgezet.
  • Kraai, de Bonteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKraai, de Bonte

    Oliemolen in Wormerveer.

    De windbrief werd gegeven in november 1641. Hij heeft gestaan ten zuiden van de inmiddels leegstaande meelfabriek De Vlijt aan de Noorddijk. De molen werd gesloopt in 1885.

    oliemolen molen
  • Kraai, de Bonteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKraai, de Bonte

    Mosterdmolen in Oostzaandam.

    De kleine, met hout bedekte molen werd waarschijnlijk gebouwd in 1734. Hij heeft gestaan aan het Smaal. En stond daar naar verluidt nog in 1817.
  • Kraaien, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKraaien, De

    Zaanse Hockey en Cricket Club, zie: Hockey
  • Kraaier, Scheepswerfplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKraaier, Scheepswerf

    Voormalige scheepswerf, aanvankelijk gevestigd aan de Zuiddijk, later in de Achtersluispolder in Zaandam. In 1957 voortgezet onder de naam Scheepswerf De Beer. In 1964 ging het bedrijf failliet.

    Grondlegger van het bedrijf was Jb. Kraaier Sr. (1886-1956). Een scheepsbouwer, die in 1913 achter zijn huis aan de Zuiddijk begon met het vervaardigen van boeren- en vissersjollen en bootsmansvletten. Een boerenjol bracht in die beginperiode een bedrag op van 35 gulden en een eike…
  • Kraaijerplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKraaijer

    Kledingindustrie en -handel.

    In 1913 begon Maarten Kraaijer Kz. als zelfstandig koopman met een huurfiets en een pakje monsters bedrijfskleding van derden. In datzelfde jaar werd een winkel geopend aan de Krommenieërweg in Wormerveer in vak-, werk- en waterdichte kleding. Tien jaar later, in 1923, werd de winkel verplaatst naar de Zaanweg (nr. 124). In 1966 werd het overige deel van dit pand aangekocht en werd de zaak verbouwd en uitgebreid. Het bedrijf bleef daar gevestigd tot august…
  • Kraamzorgplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKraamzorg

    Eeuwenlang waren bakers werkzaam in de kraamzorg. Door de praktijk geschoolde ervaren en toegewijde vrouwen werkten op basis van oude beproefde methodes. De eerste bakercursussen werden in 1900 opgezet. In 1923 hield een commissie toezicht op de kwaliteit van de kraamverzorging.
  • Krab, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrab, De

    De Krab, Oliemolen in West-Zaandam. De eerste vermelding dateert uit 1694. Oorspronkelijk was het een wipmolen die later door een achtkante bovenkruier werd vervangen. De molen stond aan en ten oosten van De Watering, recht achter het Blauwepad. Zondagnamiddag 23 oktober 1842 brandde de oliemolen, toebehorende aan de heer H. J. Smits, af. Door spoedig aangebrachte hulp van brandspuiten van de stad Zaandam en van omliggende dorpen is men, ondanks de hevige wind, er in geslaagd de brand …
  • Krabbelbuurtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrabbelbuurt

    Voormalige naam voor de J.J. Allanstraat in Westzaan.

    Eigenlijk was er geen sprake van een buurt, maar van een rechte weg met slechts één dwarspad, de Dolfijnstraat. De Krabbelbuurt was één van de vier delen van Westzaan, dat verder uit Zuideinde, Kerkbuurt en Middel bestond. Het is niet bekend hoe de naam voor de buurt ontstond, zeker is dat deze al in 1564 werd gebruikt. In 1939 werd de naam, die door veel bewoners niet werd gewaardeerd, vervangen door J.J. Allanstraat.
  • Krachtsportplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrachtsport

    Samenvattende benaming voor een aantal sporten waarbij lichamelijke kracht een grote rol speelt, zoals worstelen en gewichtheffen. Beide sporten werden al vroeg in de Zaanstreek beoefend. In de jaren tussen 1910 en 1955 werden meer dan twintig Zaankanters Nederlands kampioen.
  • Kraft, Tijmenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKraft, Tijmen

    (Wormer tussen 1590/1600 - Den Haag 1646)

    Kunstschilder, alleen een schilderij van het wapen van Wormer (het Verbonden Hoofd) kan met zekerheid aan hem worden toegeschreven.

    Tijmen Kraft was zoon van een vermogend burgemeester van Wormer. Hij verbleef van 1622 tot 1630 in Rome en vestigde zich in 1631 in Den Haag, waar hij onder andere voor het Huis Honselaersdijck van Frederik Hendrik werkte.
  • Kramer & Duyvisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKramer & Duyvis

    Machinefabriek en constructiewerkplaats in Zaandam met een vestiging te Grootebroek.

    Machinefabriek Kramer en Duyvis werd opgericht in maart 1946 door Piet Kramer en Jan Duyvis. De twee oprichters kenden elkaar al van de ambachtsschool en werkten acht jaar samen bij Machinefabriek
  • Kramer, Adriaanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKramer, Adriaan

    Zaandam 1 december 1977

    Adriaan Kramer groeide op in Koog aan de Zaan. Als elfjarige meldde hij zich als lid van het Zaandijks Fanfare Corps. Zijn instrument was de bugel, hij kreeg les van Arnold van ’t Ent, docent klein koper. Na vier jaar verruilde hij de bugel voor de trompet nadat hij zich realiseerde in de muziek verder te willen. Na het behalen van het HAVO-diploma in 1994 aan het Pascal College Zaandam, werd Adriaan aangenomen in het eerste jaar van het Conservatorium …
  • Kramer, Paulus E.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKramer, Paulus E.

    Wormer 22 december 1896 - Stutthoff 10 April 1945

    Paulus Kramer was onderwijzer aan de Katholieke Jongensschool in Wormer. In de illegaliteit was hij betrokken bij de L.O., de Landelijke Organisatie hulp aan onderduikers. In Waterland had hij de leiding van de Ordedienst, een militaire verzetsorganisatie. Dit was niet zo vreemd, hij was officier geweest in het Nederlandse leger.
  • Kramerspadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKramerspad

    Zie: Weverspad
  • Krantenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKranten

    Nieuwsbladen, meest in dagelijkse editie verschijnende drukwerk-uitgaven.

    Er waren lange tijd twee Zaanse dagbladen in omloop, De Typhoon en De Zaanlander. Zij brachten binnen- en buitenlands nieuws en bevatten dagelijks een aantal pagina's met regionale berichten, reportages en commentaren. Beide kranten waren zowel in abonnement als in losse verkoop verkrijgbaar.
  • Kredietbank Zaanstreek, Stichting Gemeentelijkeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKredietbank Zaanstreek, Stichting Gemeentelijke

    In februari 1955 door de Zaandamse gemeenteraad als 'Stichting Zaanse Voorschotbank' opgerichte instelling met het doel 'woeker en maatschappelijk minder gewenste vormen van volkskrediet te voorkomen, te bestrijden en te vervangen'.
  • Kreeft, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKreeft, De

    Snuifmolen in Zaandijk. De molen was in 1695 reeds aanwezig. Hij stond ten zuiden van het Guispad, en ten oosten van de Watering. De molen werd gesloopt in 1761.
  • Kreeft, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKreeft, De

    Tabakstamper in Koog aan de Zaan.

    In juni 1695 werd deze molen, die achter de kerk stond, te koop aangeboden. De verkoopprijs van 72 cent wijst op sloop. Verdere gegevens ontbreken.
  • Krijt Krommenie bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrijt Krommenie bv

    Groothandel in papier, karton, kunststoffen, zelfklevend materiaal en computergestuurde tekst- en lettersnijplotters.

    Aanvankelijk gevestigd in Zaandijk, later in Krommenie en tegenwoordig aan de Industrieweg in Wormerveer. Het bedrijf is voortgekomen uit de in 1774 gestichte firma
  • Krijt, Chrisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrijt, Chris

    Zaandam, 10 juli 1916 - Wormerveer, 10 februari 2005

    Christoffel Krijt, loodgieter uit de Botenmakersstraat in Zaandam en verwoed amateur-fotograaf. Hij was de broer van de beroepsfotograaf Wim Krijt (1914-2000), die foto’s voor Dagblad De Typhoon maakte. Samen legden de broers in de jaren ’50, ’60 en ’70 van de twintigste eeuw een schat aan Zaanse beelden vast.
  • Krijt, Hansplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrijt, Hans

    Zaandam, 3 januari 1927 - Praag, 12 maart 2011

    Hans Krijt was een Tsjechisch schrijver, vertaler en regisseur van Nederlandse afkomst.

    schrijver nalezen
  • Krijt, Willem (Wim)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrijt, Willem (Wim)

    Zaandam 21 maart 1914 – Almere 18 januari 2000

    Wim Krijt was een fotograaf met de Zaanstreek als werkterrein en was lange tijd werkzaam voor Dagblad voor de Zaanstreek De Typhoon. Krijt heeft veel portretfoto's van Zaanse kunstenaars gemaakt, als ook atelierfoto's.
  • Krijt, Willem (Wim)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrijt, Willem (Wim)

    Zaandam 21 maart 1914 – Almere 18 januari 2000

    Wim Krijt was een fotograaf met de Zaanstreek als werkterrein en was lange tijd werkzaam voor Dagblad voor de Zaanstreek De Typhoon. Krijt heeft veel portretfoto's van Zaanse kunstenaars gemaakt, als ook atelierfoto's.
  • Krijthengst, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrijthengst, De

    Verfmolen in Westzaandam. Zie de Blauwe Hengst
  • Krijtmalerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrijtmalerij

    In molens uitgeoefende nijverheid, waarbij (meestal uit Engeland geïmporteerde) blokken krijt werden fijngemalen.

    Krijt werd verwerkt in bijvoorbeeld stopverf (waarbij het werd gemengd met lijnolie), verf en poetsmiddelen. Het is niet bekend in hoeveel molens krijt is gemalen. Het was een nevenactiviteit van de verfmolens. Krijt werd aangevoerd door zeeschepen en vervolgens door losse werklieden (die wel 'krijters` werden genoemd) in kleinere schepen overgeladen en naar de molens …
  • Krimp, Hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrimp, Het

    Pad in Zaandam-West. Aan het Krimp staat het Czaar Peterhuisje. Nadat Czaar Peter de Grote in dit huisje overnacht had, werd het Krimp ook wel de Keizersgracht genoemd. Het pad komt in 1642 voor als Krimpenburg en had in ieder geval in 1656 een padreglement. Het land ten westen heette het Krimperven.
  • Krokodil, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrokodil, De

    Houtzaagmolen in Westzaan, paltrok.

    De wagenschotzager werd in 1688 vanuit De Rijp vervoerd naar Westzaan, waar hij werd neergezet aan en ten oosten van de wegsloot bij de dijk. De molen is gesloopt tussen 1794 en 1798.
  • Krom, Pieterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrom, Pieter

    Zaandam, 3 april 1913 - Ede, 1 februari 2003

    Pieter Krom jr, gemeentesecretaris van Westzaan en verzetsman tijdens de Tweede Wereldoorlog. Kreeg in 1932 de kans om bij de gemeente Wormerveer als volontair aan de slag te gaan als assistent-ambtenaar ter secretarie. In 1933 werd hij benoemd tot klerk aldaar. Op 15 januari 1937 trad hij in dienst bij de gemeente Westzaan als kommies ter secretarie. Later was hij werkzaam als gemeenteontvanger op de secretarie van de gemeente Westzaan…
  • Kromme IJplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKromme IJ

    Tot in de Middeleeuwen een brede doorvaart tussen het Wijkermeer en het Langemeer, dat een uitloper van het vroegere meer de Schermer vormde. Zie: Crommenije.

    De doorvaart bleef tot 1357 mogelijk. Toen werd namelijk de Nieuwedam ter hoogte van Busch en Dam in het Crommenije opgeworpen ter voorkoming van verder landverlies. Alkmaar, in die tijd als agrarisch centrum van belang, nam de aanleg van de Nieuwendam niet in dank af, omdat de vaarroute naar Amsterdam er door bemoeilijkt werd.…
  • Krommenieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrommenie

    Polder van ruim 363 hectare, waarin de voormalige gemeente Krommenie is gelegen.

    Aan de noordzijde grenst de Westdijk aan het (tot polder het Woud en Schaap behorende) oude en verlande Crommenije. De begrenzing bestaat verder uit de Nauernasche Vaart, Klamdijk (Assendelft), Krommenieërdijk en Taandijk. Deze omdijking is in 1651 tot stand gekomen. De bemaling geschiedt gezamenlijk met polder het Woud door een klein elektrisch gemaal van 50 pk en vijzelmolen De
  • Krommenieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrommenie

    Voormalige zelfstandige gemeente in het noorden van de Zaanstreek, per 1 januari 1974 opgegaan in Zaanstad. Na Zaandam in omvang de tweede gemeente van de streek. De samenvoeging tot Zaanstad leidde in Krommenie tot veel protesten. Krommenie wenste deze niet en bepleitte samen met Assendelft een gemeente Krommenie-Assendelft. De rijksoverheid besliste evenwel anders. Krommenie zelf is feitelijk ook een samenvoeging van een aantal woonkernen. Naast Krommenie behoren ook het tot 1816 ze…
  • Krommeniedijkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrommeniedijk

    Klein dorp in de gemeente Zaanstad, deel van Krommenie.

    Krommeniedijk bestaat feitelijk uit een lage dijk langs het voormalige Kromme IJ (Crommenije). De geschiedenis van Krommeniedijk is niet los te zien van die van Krommenie. Het is niet bekend welke bewoningskern er eerder was. Volgens
  • krommenieerplugin-autotooltip__default
  • Krommeniehornplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrommeniehorn

    Oude buurt. behorend tot Krommenie.

    De buurtschap begon bij de Indijk (westelijk van die sloot lag Krommeniedijk) en maakte bij de Durgsloot een scherpe bocht (horn betekent bocht). De beschikbare gegevens over Krommeniehorn zijn zeer beperkt. Bekend is dat er in 1739 384 personen woonden. De ouderdom van de buurtschap is evenmin bekend.
  • Kronenburg, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKronenburg, De

    Houtzaagmolen in Oostzaandam. Zie De Gekroonde Burcht, De
  • Kroon, Zuivelmaatschappij Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKroon, Zuivelmaatschappij De

    Voormalig groothandelsbedrijf in voornamelijk boter in Zaandijk, in 1903 opgericht door Gerbrand Vis Hz. en later voortgezet in samenhang met margarinefabriek Fricola NV in Zaandijk. Bij de overname van dit laatste bedrijf door Koninklijke Wessanen NV is de naam gewijzigd in
  • Kroonenberg, Corplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKroonenberg, Cor

    Zaandam 15 juni 1917 - 7 juni 2004

    Organist, pedagoog en muziekcriticus.

    Cor Kroonenberg, gehuwd met Helena van den Bosch (1921-2012), volgde aanvankelijk een opleiding tot onderwijzer. Hij studeerde orgel, piano en theoretische vakken bij
  • Kruidberg, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruidberg, De

    Houtzaagmolen in Westzaan, bovenkruier. De geheel met hout bedekte balkenzager werd gebouwd in 1825. Hij stond aan het Zuideinde, ten westen van de huizen, en werd gesloopt in 1886.
  • Kruideniersbedrijfplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruideniersbedrijf

    Tak van detailhandel, die voornamelijk een zeer gevarieerd assortiment aan levensmiddelen en andere dagelijkse behoeften voor de huishouding aan particulieren verkochten verkoopt.

    Binnen het kruideniersbedrijf is in de 20e eeuw zeer veel veranderd. De Zaanse bedrijven
  • Kruijt, Cornelis Simonplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruijt, Cornelis Simon

    Koog aan de Zaan, 3 mei 1920 - Dordrecht, 11 april 2003 Cornelis Simon Kruijt Cornelis Simon Kruijt werd op 3 mei 1920 te Koog aan de Zaan geboren. Na in 1936 het einddiploma mulo-B te hebben behaald, bezocht hij de Rijkskweekschool voor onderwijzers en onderwijzeressen te Arnhem. In 1939 slaagde hij voor de lager-onderwijs akte. Achtereenvolgens behaalde hij de hoofdakte in 1941, de akte Duits l.o. in 1943 en, via het staatsexamen, het diploma HBS-B in 1946.
  • Kruijt, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruijt, Jan

    Zaandam, 04 oktober 1919 - Zaandam, 26 januari 1998

    Jan Kruijt, pianist, ontving pianoles van de Zaandammer Jo van den Boogert. Hij slaagde in juni 1939 voor het toelatingsexamen van het Amsterdamse Muziek Conservatorium en trad onmiddellijk tot de tweede klasse toe. Bovendien werd hem een studiebeurs toegekend. In 1942 rondde hij zijn studies algemene muziekleer, analyse, harmonie, muziekgeschiedenis, algemene pedagogiek en methodiek met succes af. Kruijt was talloze malen in radi…
  • Kruijt, prof. dr. Jacob Pieterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruijt, prof. dr. Jacob Pieter

    Zaandijk, 18 december 1898 - Bilthoven, 2 december 1975

    Jacob Pieter Kruijt, hoogleraar sociologie aan de Rijksuniversiteit van Utrecht. Na een studie geografie aan de Universiteit van Amsterdam promoveerde Kruijt op het proefschrift 'De onkerkelijkheid in Nederland, haar verbreiding en oorzaken' (Groningen/Batavia 1933). Daarin noemde hij zijn geboorteplaats Zaandijk als voorbeeld van onkerkelijke gemeenschappen. Eerder, in 1928, had hij in het tijdschrift Mensc…
  • Kruijver, Gerbrandplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruijver, Gerbrand

    Zaandam, 6 januari 1898 - Zaandam, 17 november 1991

    Landelijk en internationaal bestuurder van voetbalorganisaties. Gerbrand Kruijver, zoon van de schilder Jan Kruijver, richtte als 19-jarige met twee vrienden de RK voetbalvereniging VVZ in Zaandam op. Dit vormde het begin van een 66 jaar durende loopbaan als sportbestuurder op regionaal, provinciaal, landelijk en internationaal niveau. Hij was van 1919 tot 1940 competitieleider van de r.k. Diocesaan Haarlemse Voetbalbond, w…
  • Kruijver, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruijver, Jan

    Koog aan de Zaan, 30 januari 1869 - Zaandam, 7 mei 1950 Jan Kruijver 1869-1950 Johannes (Jan) Kruijver, beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist, tekenaar en historicus Jan Kruijver was huisschilder van beroep en voerde als zodanig een bedrijf in compagnonschap. In de Zaanstreek werd hij vooral bekend door zijn tekeningen en schilderijen van oud-Zaandam, die een grote topografische nauwkeurigheid vertonen. Hij publiceerde met regelmaat in De Zaanlander en na 1945 in De Typhoon. …
  • Kruisheer, Hendrikplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruisheer, Hendrik

    1839 – Zaandijk, 8 maart 1918

    Hendrik Kruisheer, gemeenteveldwachter, conciërge, gemeentebode, door de Commissaris des Konings op 1 juni 1878 in Zaandijk tot gemeente-veldwachter benoemd, eerder bewaarder in 't huis ter correctie te Hoorn. Kruisheer werd op dat moment tevens aangesteld als gemeentebode.
  • Kruiskerkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruiskerk

    Benaming voor kerken waarvan de plattegrond een kruisvorm heeft. Toen de Bullekerk (de Westzijderkerk in Zaandam) in de jaren 1638-1640 werd gebouwd, was de kruisvorm in de Zaanstreek nog betrekkelijk nieuw, vandaar dat deze kerk vroeger ook 'de kruiskerk' werd genoemd.
  • Kruiskerk, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruiskerk, De

    Papiermolen in Westzaandam. De eerste vermelding dateert uit 1712. Hij heeft gestaan aan en ten zuiden van de Czaarsloot, ten oosten van de Zuiderwatering, en kwam in juni 1843 in slopershanden.
  • Kruiskerk, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruiskerk, De

    Houtzaagmolen in Westzaandam, achtkante bovenkruier. De balkenzager werd gebouwd in 1853. Hij werkte met zes zaagramen en was daarmee de grootste zaagmolen in de Zaanstreek. De molen stond ongeveer achter het tegenwoordige NS-station, werd in 1866 onttakeld en ingericht als stoomhoutzagerij. De molen werd in 1903, na ruim twintig jaar stilstand, gesloopt.
  • Kruisverenigingenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruisverenigingen

    Door particulier initiatief ontstane organisatie voor gezondheidszorg, aanvankelijk alleen voor de thuisverpleging van zieken, uitgegroeid tot instellingen met activiteiten op verschillende terreinen van de eerstelijns zorg.

    De plaatselijke (nu overwegend regionale) kruisverenigingen zijn sinds 1988 landelijk gebundeld in de Nationale Kruisvereniging. Voordien waren alle lokale organisaties lid van de Provinciale Kruisvereniging Noord-Holland. Door schaalvergroting (het aanva…
  • Kruiswijk, Willemplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruiswijk, Willem

    Zaandam 20 oktober 1936 - Zaandam 14 juni 1993

    Architect BNA. Willem Kruiswijk vestigde zich na zijn opleiding aan de Academie van bouwkunst in Amsterdam als zelfstandig architect in Koog aan de Zaan. Hij ontwierp vele in en buiten de Zaanstreek gerealiseerde bouwwerken met een even persoonlijke als doordachte en verzorgde vormgeving.
  • Kruitmagazijnplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruitmagazijn

    In 1875 ontstond een golf van opwinding in de Zaanstreek, toen de rijksoverheid aankondigde een kruitmagazijn te zullen bouwen in de Achtersluispolder in Zaandam.

    Het gemeentebestuur van Zaandam, gesteund door de Kamer van Koophandel en feitelijk door de gehele bevolking, ondernam actie om dit voornemen te verijdelen. De argumenten dat de
  • Kruiver, Pietplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruiver, Piet

    (Koog aan de Zaan 1938-Amsterdam 1989)

    Voetbalinternational in de jaren vijftig en zestig van de 20e eeuw.

    Piet Kruiver debuteerde op 16-jarige leeftijd in het eerste elftal van KFC. Twee jaar later werd de spits gecontracteerd door PSV. Hij debuteerde in het Nederlands elftal toen hij twintig was en zou in totaal 23 interlands spelen. Na PSV speelde Kruiver achtereenvolgens voor Lanerossi (Italië), Feyenoord en DWS. Na het beëindigen van zijn voetbalcarrière opende hij een aan…
  • Kruiwagen, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKruiwagen, De

    Houtzaagmolen in Westzaandam, paltrok. Zie Het Witte Lam, het Witte
  • Kuijk, P.G.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuijk, P.G.

    (Zaandam 1885-1960)

    Publicist, die vooral bekendheid kreeg door de brochure 'Zes man in den trein', verschenen in 1921.

    In dit schotschrift hekelde Kuijk op humoristische, maar weinig subtiele, wijze de 'gascommissie' uit de Zaandamse gemeenteraad. Deze commissie had onder leiding van de even kleurrijke als omstreden wethouder J.E.W.
  • Kuijperplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuijper

    Ondernemersgeslacht in Krommenie in de 18e eeuw. De doopsgezinde familie Kuijper is een typisch voorbeeld van een geslacht van rolreders/zeildoekfabrikeurs.

    Een rolreder bestierde het gehele productieproces van 'canefas'. Hij kocht de gedorste hennep, liet die door een hekelaar op loon hekelen en vervolgens beuken in een hennepklopper (waarin hij zelf meestal een aandeel had), vervolgens de hennep in zijn eigen ziedhuis koken met potas en drogen op zijn erf. Dit laatste werd gedaan doo…
  • Kuijper, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuijper, Jan

    Wormerveer, 29 oktober 1907 - 29 november 1944.

    Jan Kuijper, gehuwd met Petronella Eva van Dok, was een verzetsstrijder tijdens de oorlogsjaren onder de schuilnaam 'Meester'. Hij werd gefusilleerd op 29 november 1944 te Wormer. Kuijper werd ook geschreven als Kuiper en Kuyper. Jan was een broer van Jaap Kuijper, geboren 8 juni 1903 - overleden aan tbc, opgelopen tijdens het verzet, op 20 juni 1945.
  • Kuijperspadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuijperspad

    Zie: Kuiperspad
  • Kuijt, Bruunplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuijt, Bruun

    Zaandam, 15 oktober 1957

    [//Bruin Frederik Kuijt//]Bruin Frederik (Bruun) Kuijt, zanger, acteur, regisseur, studeerde in 1983 af aan de Academie voor Kleinkunst. Hij speelde in diverse musicals bij jeugdtheatervereniging Mevrouw Smit, het RO-theater en Huis aan de Amstel. Met Rik Hoogendoorn vormde hij het theaterduo Echte Mannen vanaf 1986 tot 2012.
  • Kuiken, Hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuiken, Het

    Oliemolen in Wormer. Zie: De Hoop

    oliemolen molen
  • Kuiken, Hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuiken, Het

    Papiermolen, later pelmolen en oorspronkelijk volmolen in Oostzaandam. De windbrief dateert mogelijk uit september 1649.

    In september 1727 was hij reeds papiermolen, in 1847 werd hij ingericht als pelmolen. De molen werd in november 1903 afgebroken van zijn standplaats aan en ten westen van De Gouw, tegenover De Kuil en vervoerd naar Heeswijk. De molen werd daar als korenmolen herbouwd om in 1942 te worden gesloopt.
  • Kuil, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuil, De

    Uitloper van de Zaan ter hoogte van 't Kalf, tegenover Koog aan de Zaan.

    Aan de noordzijde ligt de Hemmes. De Kuil komt al op kaarten uit de 16e eeuw voor, maar was toen aanzienlijk smaller. Door afkalving heeft hij zijn huidige vorm gekregen. Eind 19e eeuw, begin 20e eeuw was De Kuil tijdelijk in gebruik als balkenhaven.
  • Kuilenburg, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuilenburg, De

    Mosterdmolen in Westzaandam. De enige vermelding dateert uit 1759. De molen stond in het Westzijderveld. Verdere gegevens ontbreken.
  • Kuiper, De Blauweplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuiper, De Blauwe

    Houtzaagmolen in Westzaan, bovenkruier.

    De balkenzager werd gebouwd in 1729 voor Cornelis Kuijper Blaeuw. De molen stond ten oosten van de wegsloot, ten zuiden en op enige afstand van de Pronkersloot. De molen werd in 1887 afgebroken en vervoerd naar Berlicum, waar hij als korenmolen werd herbouwd.
  • Kuiper, De Jongeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuiper, De Jonge

    Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, wipmolen.

    De duigenzager werd rond 1895 gebouwd voor een kuiper. Oorspronkelijk stond hij aan de noordkant van de Relkenpadsloot, tussen de huizen, later werd hij verplaatst naar het Westzijderveld waar hij aan de Parallelvaart werd neergezet. In december 1914 werd de molen, na stormschade, gesloopt.
  • Kuiper, De Jongeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuiper, De Jonge

    Pelmolen in Koog aan de Zaan.

    De windbrief werd gegeven in juli 1722 aan Pieter Jacobsz. Cuijper. De molen stond ten oosten van en nabij de tegenwoordige spoorlijn, ten noorden van de vroegere voetbalvelden van KFC. De molen werd in januari 1874 door brand verwoest.
  • Kuiper, De Jongeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuiper, De Jonge

    Verfmolen in Wormer. Het bouwjaar is niet bekend.

    In november 1745 werd de molen door brand verwoest, waarna herbouw volgde. De molen stond aan en ten oosten van de Middelveersloot, en werd in juli 1796 door brand verwoest. Op zijn plaats werd toen pelmolen
  • Kuiper, Pietplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuiper, Piet

    (Wormerveer 1892 - 1978)

    Communistisch raadslid van Wormerveer van 1927 tot (door de oorlog onderbroken) 1967, Provinciale Statenlid en vakbondsactivist.

    Metaalbewerker Piet Kuiper was in 1919 één van de oprichters van de Communistische Partij Holland (CPH, in 1935 omgezet in CPN). In 1923 stond hij voor het eerst kandidaat voor een zetel in de raad van Wormerveer, vier jaar later werd hij hierin gekozen. Mede door zijn bemoeienis kwam een plaatselijke coalitie tussen de CPH en…
  • Kuiperijenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuiperijen

    In de Kuiperij Bron: Isings Werkplaatsen waar houten vaten worden gekuipt, dat wil zeggen: in elkaar gezet. Het woord kuipen komt in het Germaans als kuper en in het Romeins als cuppa voor. Beschilderingen op Egyptische graftombes van ongeveer 2500 jaar voor Christus geven houten emmers met houten banden te zien. Later werd in de Bijbel gesproken over vaten.
  • Kuiperspadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuiperspad

    Voormalig pad in Zaandam, dat bleef bestaan tot de demping van de sloot in de jaren 1853-1858. Daarna werd het samen met het zuidelijker Zilverpad samengevoegd, waardoor de Gedempte Gracht ontstond. Het pad werd in 1637 voor het eerst vermeld en stond ook bekend onder de namen
  • KultuurKlutser, actiegroepplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKultuurKlutser, actiegroep

    Actiegroep KultuurKlutser, een initiatief van voormalig directeur Kunstcentrum Zaanstad, voorzitter Jeugdcultuurfonds en Jeugdsportfonds Zaanstad en lid stuurgroep Meedoen Zaanstad, Jan de Bruin, gestart in 2015, richtte zich tegen het besluit van het college van B&W een Cultuurpaleis of Cultuurcluster naast het NS station Zaandam als aanvulling op Inverdan te ontwikkelen. Het college heeft dit plan in 2017 voortgezet en enkele culturele instellingen bereid gevonden …
  • Kunstplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKunst

    Kunst is een nauwelijks te definiëren begrip. Toch kan worden vastgesteld dat elke kunstuiting gebaseerd is op steeds dezelfde elementen, die in hun samenhang een eenheid vormen. Het gaat hierbij om esthetische eigenschappen en technische kwaliteiten, maar ook om het vermogen tot persoonlijke expressie van de kunstenaar. Deze drie factoren vormen samen een oneindig aantal variatie-mogelijkheden waarin kunst zich openbaart.
  • Kunst en Sportplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKunst en Sport

    Overlegorgaan tussen de protestants-christelijke en de neutrale verenigingen in Krommenie, vergelijkbaar met de gemeenschappen die elders ontstonden.

    Kunst en Sport was evenwel ouder, de instelling werd reeds in 1917 opgericht. De katholieke verenigingen in het dorp werkten samen in Katholiek Krommenie. Kunst en Sport hield evenementen met medewerking van de aangesloten verenigingen, zoals toneelvoorstellingen waaronder Shakespeare-stukken, muziekuitvoeringen en sportwedstrijden…
  • Kunst en Strijdplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKunst en Strijd

    Toneelvereniging in Assendelft, onderafdeling van de afdeling Assendelft van de Nederlandse Geheel Onthouders Bond (ANGOB). De vereniging werd opgericht in 1913 en opgeheven in 1973.

    Zie: Drankbestrijding
  • Kunst in de kamerplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKunst in de kamer

    Landelijke stichting met in de Zaanstreek een in 1948 opgerichte afdeling. Doelstelling is het organiseren van concerten van kamermuziek, voordrachtavonden en lezingen over kunst en cultuur. De bijeenkomsten worden bij de leden thuis gehouden en hebben daardoor een beperkt publiek van maximaal dertig tot veertig personen.
  • KunstEilandplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKunstEiland

    Rond 2007, zo'n tien jaar na oplevering van de huizen op het Zaaneiland in Zaandam nemen bewoners het initiatief om elkaar beter te leren kennen, zij stellen hun huizen open voor beeldende kunst en muziek. Dat blijkt een schot in de roos, het initiatief trekt veel bezoekers, niet alleen uit de Zaanstreek maar ook daarbuiten.
  • Kunstuitleenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKunstuitleen

    Zie: De Zienagoog
  • Kuntz, Petrus Josephus Mariaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuntz, Petrus Josephus Maria

    Zaandam, 1 februari 1918 - Oranienburg, 11 mei 1942

    Petrus Josephus Maria Kuntz, sergeant bij de Luchtdoel Artillerie in zijn geboorteplaats Zaandam werd op 28 maart 1941 op last van de Sicherheitsdienst gearresteerd door de politiemannen Jan van der Schaaf en Johan Jongepier wegens sabotage en spionage. De Zaandammer had bovendien een pistool in huis. Zijn moeder verklaarde na de bevrijding: “Toen mijn zoon in de kamer kwam en hij zag dat Jongepier in de kamer aa…
  • Kustebood (ook: kustingbode en kestebood)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKustebood (ook: kustingbode en kestebood)

    Vroeger de (Zaanse) naam voor een veiling van vaste goederen. Aanvankelijk gold de naam kustebood alleen voor veilingen met gunstige voorwaarden zoals lage veilingkosten en betaling in termijnen. Later (nog tot na 1900) werden alle veilingen van land en/of gebouwen zo genoemd. Het woord was al in de 14e eeuw bekend.
  • Kuyt Westzaan bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuyt Westzaan bv

    Aannemingsmaatschappij in Westzaan, een van de belangrijke bouwers in de Zaanstreek. Kuyt Westzaan kwam voort uit Aannemingsmaatschappij J. Kuyt en Zoon, die in 1924 als eenmansbedrijf werd opgericht.

    Na de oorlog groeide het familiebedrijf uit tot een omvangrijke bouwonderneming/aannemingsmaatschappij/ontwikkelingsmaatschappij. In de Zaanstreek bouwde het bedrijf onder meer het Zaanlands Lyceum, schouwburg De Speeldoos, zwembad De Slag, hotel-restaurant De Saense Schans, het…
  • Kuyt, Jacob Gerhard (Ko)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKuyt, Jacob Gerhard (Ko)

    (Zaandijk 1878 - Den Haag 1942)

    Hoewel opgegroeid als zoon van een papierhandelaar in het Weefhuis achter de Beeldentuin in het rustige Zaandijk, was Ko Kuyt naar zijn aard voorbestemd voor een avontuurlijk leven. Hij werd opgeleid tot beeldhouwer aan de Rijkskunstnijverheidsschool in Amsterdam en ontving bij zijn afstuderen een zilveren medaille. Hij werkte als steenhouwer en modelleur in Stuttgart, als handelsreiziger en kantoorbediende, als havenarbeider en monteur…
  • Kwadijk, Pieter (Peter)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwadijk, Pieter (Peter)

    (Koog aan de Zaan 1902 - Westzaan 1973)

    Beeldend kunstenaar, schilder en decorateur. Peter Kwadijk was leerling van Jouk Fris en Gerrit Woudt. Hij schilderde in impressionistische sfeer landschappen, stillevens en portretten.

    beeldend_kunstenaar
  • Kwadijk, Simonplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwadijk, Simon

    Zaandijk, 12 april 1902 – Neustadt (D), 3 mei 1945

    Simon (Siem) Kwadijk, betrokken bij het Zaans communistisch verzet, werd naar alle waarschijnlijkheid door Francisca de Munck-Siffels verraden. Via Amsterdam en Amersfoort belandde hij in KZ Neuengamme. Op 3 mei 1945, met de bevrijding in zicht, maakte Siem Kwadijk deel uit van duizenden gevangenen uit Neuengamme. Na een lange tocht vol ontberingen werden zij in de troepenschepen
  • Kwak & Van Daalen & Ronday bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwak & Van Daalen & Ronday bv

    Drukkerij, Zeemansstraat 24, Zaandam. Opgericht in september 1985 door André van Daalen en Jaap Ronday, grafici die elkaar kenden vanuit een eerdere werksituatie en op eigen gelegenheid begonnen in de voormalige drukkerij Stuurman, Reinier aan de Zeemansstraat in Zaandam.
  • Kwak, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwak, De

    Oliemolen in Oostzaandam. De eerste vermelding dateert uit september 1667. Hij stond aan en ten zuiden van de Noordervaldeursloot, ten westen en niet ver van De Knie. De molen werd in 1934, na de laatste 30 jaar vooral voor de verwerking van cacao-afval te zijn gebruikt, gesloopt.
  • Kwak, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwak, De

    Pelmolen in Oostzaandam. Zie: De Reiger, De.
  • Kwak, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwak, De

    Verfmolen in Zaandijk. Zie: De Blauwe Reiger, De
  • Kwak, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwak, De

    Tabakstamper in Oostzaandam. Het molentje werd gebouwd in 1756. Hij stond in het veld achter de Zuiddijk (een nadere plaatsaanduiding is niet bekend). De molen werd in 1790 gesloopt.
  • Kwak, Geesjeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwak, Geesje

    Zaandam, 17 april 1877 − Zuid-Afrika, 1899 Meisje in rode kimono Gezina Kwak, in 1877 geboren aan de Westzijde 534bis te Zaandam verhuisde in 1893 als zestienjarige met haar oudere zus Niesje naar Amsterdam. De zusjes raakten daar in contact met kunstschilder
  • Kwaliteit van het Onderwijsplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwaliteit van het Onderwijs

    In het algemeen kan gesteld worden dat de kwaliteit van het onderwijs in de periode van 1600 tot 1900 te wensen overliet. Dit gold zowel voor het niveau van de onderwijsgevenden zelf als voor het peil van de materiële voorzieningen. Daarbij kwam dat slechts een deel van de jeugd regelmatig onderwijs volgde. In de 19e eeuw werden de onderwijzers in vier rangen verdeeld. De rang werd bepaald door de mate van aanleg, affiniteit en vaardigheid. De verdeling was als volg…
  • Kwantes, Klaasplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwantes, Klaas

    Wormer 22 december 1930 - 20 maart 2014

    Klaas Kwantes, afkomstig uit Wormer was als amateurrenner actief begin jaren ’50, later ook drie jaar als prof. In 1952 derde in Amstenrade en in 1954 zesde in Steenbergen. Volgens een aankondiging over de Ronde van Heerenveen in De Heerenveensche Koerier veroverde Klaas in 1951
  • Kwartaire sectorplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwartaire sector

    Zie: Dienstensector en Economische geschiedenis structuur 1.2.
  • Kwast, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwast, Jan

    Koog aan de Zaan 29 januari 1923

    Al heel jong wilde Jan Kwast, alias Zaanse Jopie Huisman, schilder worden, maar zijn vader zei altijd dat daar geen droog brood mee te verdienen viel. En zo kwam hij bij een laboratorium te werken. Vanaf zijn 57e kon hij zijn passie werkelijk ten uitvoer brengen, hij kocht een schildersezel en nam lessen bij creativiteitscentrum Komma. Lees verder op de site van
  • Kweekschoolplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKweekschool

    Vroegere school in Zaandam waar onderwijzers werden opgeleid. Toen deze Rijksnormaalschool (dat was de officiële naam) in 1879 werd geopend waren er 56 leerlingen. De leeftijd om te worden toegelaten was 14 jaar.

    Na enkele jaren verhuisde de kweekschool van de Stadstimmerwerf naar een nieuw schoolgebouw op het Rustenburg. Als gevolg van crisis en bezuinigen werd de school, die een uitstekende naam had, in 1936 gesloten. Sinds die tijd bleef de Zaanstreek verstoken van hoger beroeps…
  • Kweker, De Jongeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKweker, De Jonge

    Pelmolen in Oostzaandam, ook De Koekebakker genoemd. De windbrief werd gegeven in september 1694 aan Hendrick Albertsz. Backer.

    De molen stond nabij en ten oosten van de Gouw, in het verlengde van het Smaal. Hij werd in augustus 1854 door brand verwoest.
  • Kweker, De Oudeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKweker, De Oude

    Pelmolen in Oostzaandam. De eerste vermelding dateert uit juni 1742. De molen stond nabij en ten oosten van de Gouw, ongeveer in het verlengde van het Smaal, en werd gesloopt in 1790.
  • Kwelplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwel

    Zie: Landschap 6.
  • Kwikstaart, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwikstaart, De

    Papiermolen in Wormer. Het bouwjaar van de Kwikstaart is niet bekend maar de eerste vermelding dateert uit april 1662. De molen was niet groot van stuk en werd ingezet voor het slaan van olie uit oliehoudend hennepzaad. Eigenaren Pieter Jevits, Jan Clase Craft en Claas Janse Craft, verkochten de molen op 13 mei 1659 voor f 660,- aan Jacob Jochems uit Wormer. Jochems verbouwde de Kwikstaart tot papiermolen.
  • Kwikstaart, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKwikstaart, De

    Snuifmolen in Westzaan. De windbrief werd gegeven in december 1726. Hij heeft gestaan ten westen van de Gouw, aan en ten zuiden van de Mallegatsloot. De molen werd vóór februari 1785 door brand verwoest.
  • Köhneplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKöhne

    Exploitanten van 'Het Wapen van Londen' in Zaandam, van 1791 tot in 1946. De winkel was met name ook bekend door het interieur, dat uit het einde van de 18e eeuw stamde. Bij de opheffing van de winkel werd dit geschonken aan het Openluchtmuseum te Arnhem (1946).

    De tabakszaak van Köhne werd in 1791 aan de Zuiddijk in Zaandam gevestigd door Jan Warnar Köhne, die in zijn geboorteplaats Hannover (Dld) al zijn bezittingen had verkocht en lopend naar Zaandam was gekomen. Na een paar jaar ver…
  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/letters/k.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 14:16
  • door jan