lijst:houtzaagmolen

Aafke, het Jonge

Houtzaagmolen te Wormerveer, wipmolen. Het bouwjaar van de lattenzager is niet bekend; in mei 1895 werd hij in veiling verkocht en kort daarna gesloopt. Hij heeft gestaan aan de Zwartsloot, ten westen van de Noorddijk.

Aagt, Lange

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok, bijnaam van De Nieuwe (ook wel: Jonge) *Dekker.

Adelaar, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in juni 1714. De molen heeft op de noordkant van het Langeland gestaan, ten oosten van en nabij de latere Provincialeweg. Hij werd vermoedelijk kort na juli 1812 gesloopt.

Arend, de

Houtzaagmolen te Oostzaandam, paltrok. Het bouwjaar is onbekend, evenmin of hij als balkenzager of wagenschotzager in bedrijf is geweest. De molen komt voor in een kaartboek van de Oostzijde uit 1693, iets ten noorden van de latere Magere brug. Verdere gegevens ontbreken.

Arend, de

Houtzaagmolen te Gostzaandam. paltrok. Het bouwjaar van de balkenzager is niet bekend; hij wordt voor het eerst vermeld in een assurantiecontract uit mei 1736. Hij heeft gestaan ten westen van de Gouw, nabij het tegenwoordige Kattegat en werd in mei 1770 door brand verwoest.

Arend, de Bonte

Houtzaagmolen te Westzaandam, zeskante bovenkruier. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in november 1719 aan Cornelis de Bont. De molen heeft gestaan aan en ten oosten van de Watering. Hij werd in 1905 gesloopt, waarna een stoomhoutzagerij met dezelfde naam op zijn erf werd gebouwd.

Arend, de Grote

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in november 1713. De molen stond aan en ten noorden van de Papenpadsloot, ten westen van de latere spoorlijn. De laatst bekende vermelding is in een assurantiecontract uit 1760. Vermoedelijk is hij kort daarna gesloopt.

Arend, de Blauwe

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in november 1726. Hij heeft gestaan aan en ten noorden van de Papenpadsloot en werd gesloopt in 1875.

Bakker, de Jonge

Houtzaagmolen te Wormerveer, bovenkruier, ook de Twee Goede Vrienden genoemd. De wagenschotzager was al aanwezig in 1670; het bouwjaar is onbekend. Hij heeft gestaan aan en ten oosten van de Nauernase Vaart en werd in 1745 afgebroken en naar Maasland vervoerd, waar hij werd herbouwd.

Bakker, de

Houtzaagmolen te Oostzaandam, achtkante bovenkruier. De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit juni 1681. Hij heeft gestaan op de noordoosthoek van het Wester-Kattegat, het tegenwoordige eiland van William Pont. De molen ging in april 1787 door brand verloren, maar werd herbouwd. Hij werd afgebroken in 1872 en herbouwd, volgens sommige bronnen in Alkmaar en volgens andere in Leeuwarden.

Bakker, de

Houtzaagmolen te Westzaan, paltrok. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in december 1674 aan Willem Jansz. Backer. In 1707 ging hij door brand verloren, waarna echter herbouw volgde. Hij heeft gestaan nabij de dijk en de Overtoom, ten westen van de weg, en werd gesloopt in 1748.

Barend Roest

Houtzaagmolen te Westzaandam, bovenkruier, zie: de Bonte Ekster

Beer, de Grauwe

Houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante Bovenkruier. De in 1604 voor rekening van Dirck Sybrandtsz gebouwde balkenzager wordt beschouwd als de eerste bovenkruier onder de houtzaagmolens. In juni 1834 werd de molen getroffen door bliksem, hij verbrandde echter niet. Hij werd in april 1891 tot stellinghoogte afgebroken en naar Beesel in Limburg vervoerd, waar hij, onder dezelfde naam, als korenmolen werd herbouwd. Daar werd hij in 1944 door oorlogshandelingen verwoest, waarna restauratie volgde en de molen in december 1952 weer in gebruik werd genomen. De molen werd in 1982/1983 opnieuw gerestaureerd.

In de Zaanstreek heeft hij gestaan aan weg en Zaan ter hoogte van de oliefactorij van de firma P. Bon Cz. De onderbouw van de molen en de aangebouwde schuren werden in maart 1929 afgebroken.

Beer, de Jonge

Houtzaagmolen te Westzaandam, bovenkruier. De windbrief van de balkenzager is niet bekend. De molen was vermoedelijk al in 1678 aanwezig; de eerste vermelding dateert uit 1683. Hij heeft gestaan niet ver en ten westen van de latere spoorlijn, en is vóór 1828 door sloop verdwenen.

Beer, de Oude

Houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante Bovenkruier. zie: de Grauwe Beer

Beer, de Witte

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in oktober 1681. Hij heeft gestaan ten oosten van de Watering. nabij het Blauwe Arendspad, het. De laatst bekende vermelding stamt uit 1753, vermoedelijk is hij kort daarna gesloopt.

Besjes Tas

Tabaksstamper en oorspronkelijk houtzaagmolen te Westzaan, zie: de Tas.

Bijenkorf, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De balkenzager werd voor het eerst vermeld in 1707. Hij heef gestaan in de omgeving van de huidige Langestraat en werd vermoedelijk kort na 1748 gesloopt.

Bijl, de Witte

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de wagenschotzager, en latere balkenzager , is onbekend; de eerste vermelding dateert uit 1695. Hij heeft gestaan aan en ten noorden van de Dijksloot van de Westzanerdijk, en werd in 1894 gesloopt.

Bleker, de ( I )

Houtzaagmolen en oorspronkelijk volmolen te Oostzaandam achtkante bovenkruier, ook de Klamp genoemd. De windbrief werd gegeven in januari 1646 aan Pieter Jansz. Bleecker. In 1726 werd de molen in een assurantie-contract opgenomen ten name van Klas Klamp Kleijndert. Dit is de eerste vermelding als zaagmolen (balkenzager ). Hij heeft gestaan aan en ten westen van de Gouw nabij de Zuidervaldeursloot en werd gesloopt in 1769.

Bleker, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De wagenschotzager werd gebouwd in 1725 ten oosten van de Gouw, aan en ten noorden van de Dijksloot. Hij werd na verkoop in 1742 gesloopt en herbouwd op het erf van de afgebroken molen de Valk achter het Stuurmanspad.

Boender, de

Houtzaagmolen te Oostzaandam` paltrok, zie: de Boendennaker

Boer, de Blauwe

Houtzaagmolen te Oostzaandam, paltrok, ook de Blauwboer of de Langert genoemd. De eerste vermelding dateert uit een brandcontract van januari 1668. De molen heeft gestaan op het Wester-Kattegat, het latere eiland van William Pont, nu woongebied Het Zaaneiland, en werd in oktober 1793 tijdens een onweersbui geheel verwoest.

Boer, De Gekroonde

Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, Paltrok.

De Windbrief van de balkenzager werd gegeven in juli 1720. In 1738 werd hij afgebroken en vervoerd naar Westzaandam, waar hij werd neergezet ter vervanging van de afgebrande paltrok de Jonge Visser van welke molen hij de naam overnam. Hij heeft gestaan waar tegenwoordig de Machinistenstraat is.

Boerenjonker, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in mei 1729. De molen stond waarschijnlijk ten westen van het tegenwoordige NS-station en werd in 1743 gesloopt.

Bok, de

Houtzaagmolen te Westzaan. Zie: het Kind van Weelde.

Bonsem, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. Het bouwjaar van de balkenzager is onbekend. De Bonsem (bunzing) werd voor het eerst vermeld in 1668, toen hij veranderde van eigenaar. Hij stond ten oosten van de Watering en verbrandde in maart 1892.

Bouwman, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. Het bouwjaar van de wagenschotzager is onbekend. Hij wordt voor het eerst genoemd in een assurantiecontract uit 1729. Hij heeft gestaan achter het Bouwmanspad en werd vermoedelijk in 1752 gesloopt.

Buis, de

Snuifmolen en later houtzaagmolen en tabaksstamper te Westzaan, ook wel het Busje genoemd. De eerste vermelding van het molentje dateert uit 1726. Later werd hij omgebouwd tot lattenzager. Hij heeft gestaan aan en ten oosten van de Korte Reef, ten zuiden van het Watermolenpad, en ging in februari 1832 door brand verloren.

Bul. de

Houtzaagmolen te Westzaandain. paltrok` zie: de Christoffel, de

Dekker, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van deze wagenschotzager werd gegeven in april 1683. De molen heeft gestaan ten westen van de Vaan en ten zuiden van de huidige Parkstraat. Uit een testament van 1775 blijkt dat de molen op dat moment al was verdwenen.

Dekker, de Jonge

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok, zie: De Nieuwe Dekker

Dekker, de Jonge

Houtzaagmolen te Westzaan, paltrok, ten onrechte ook wel De Oude Dekker genoemd. De windbrief van de wagenschotzager (later balkenzager) werd gegeven in oktober 1662 aan Jan Dircsz. Decker. Hij heeft gestaan ten westen van de dijk, niet ver van de weg, en werd gesloopt in 1889.

Dood, de

Houtzaagmolen te Koog, paltrok. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in februari 1725. Hij heeft gestaan ten noorden van het Breedweer, aan en ten oosten van de Dors, en werd afgebroken in 1741. Mogelijk is hij naar Zoeterwoude overgebracht.

Dood, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in juli 1645. De molen heeft vermoedelijk gestaan nabij het tegenwoordige NS-station, en wordt na 1760 niet meer vermeld.

Duif, de Blauwe

Houtzaagmolen te Westzaandam. paltrok. De eerste vermelding van de wagenschotzager dateert uit 1704. Hij heeft gestaan ten oosten van de Vaart. achter het Papenpad en werd gesloopt in 1743.

Duif, de Rode

Houtzaagmolen te Westzaan. De enige vermelding dateert uit september 1710. Hij heeft gestaan ten westen van de weg. nabij de dijk.

Duif, de vergulde

Houtzaagmolen te Westzaandam. paltrok. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in september 1699. Hij heeft gestaan nabij het Papenpad. De laatste vermelding dateert uit 1795.

Duif, de Witte

Houtzaagmolen te Westzaandam. paltrok. oorspronkelijke naam: de Zaaijer. De eerste vermelding van de wagenschotzager dateert uit 1728. In 1730 werd Jan Jansz. Duyves eigenaar. die de naam van de molen veranderde. De juiste standplaats is niet bekend; hij werd gesloopt in 1743.

Eendracht, de

Houtzaagmolen te Koog, bovenkruier.

Eendracht, de

Houtzaagmolen te Oostzaandam, paltrok, bijgenaamd de Wurmenpot. De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1722. De molen heeft gestaan aan en ten westen van de Gouw, in de omgeving van de Zuidervaldeursloot, en kwam in 1746 in slopershanden.

Eendracht, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante bovenkruier.

Eendracht, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, kleine achtkante bovenkruier.

Eendracht, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, bovenkruier.

Eikenboom, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante bovenkruier. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in december 1664. In 1857 werd hij tweemaal getroffen door bliksem, zonder dat echter brand uitbrak. Hij heeft gestaan aan weg en Zaan, ter hoogte van de tegenwoordige Prins Bernhardbrug, en werd gesloopt in 1888. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in september 1716. Hij heeft gestaan ten oosten van de Zuiderwatering en werd vermoedelijk kort na april 1802 gesloopt.

Eklips, de

Houtzaagmolen te Westzaandam. achtkante bovenkruier. zie: De Rode Leeuw

Ekster, de Bonte

Houtzaagmolen te Westzaandam, bovenkruier. bijgenaamd Barend Roest. De eerste vermelding dateert uit 1683. Hij werd in oktober 1726 door brand verwoest, werd herbouwd, verbrandde opnieuw in juli 1734 en werd wederom herbouwd. Hij heeft gestaan aan weg en Zaan, tegenover het Blauwe Pad, en werd in 1819 gesloopt.

Fortuin, het

Houtzaagmolen te Westzaan.

De enige vermelding is van molenbeschrijver Willem Buijs Pzn. Mogelijk is deze molen dezelfde als De Gans

Fortuin, het Blauwe

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De eerste vermelding van de wagenschotzager dateert uit 1687. Hij heeft gestaan ten noorden van de tegenwoordige Stationsstraat, werd in 1752 geroyeerd voor de windpacht en gesloopt voor 1761.

Fortuin, het Witte

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in april 1667. Hij heeft gestaan aan en ten oosten van de Vaart, ten noorden van het Otterspad, en kwam in 1761 in slopershanden.

Gans, de

Houtzaagmolen te Westzaan, paltrok. De windbrief werd gegeven in oktober 1661. De molen heeft gestaan nabij de dijk, ten westen van de Braak, en werd gesloopt in 1781.

Haas, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok, zie: De Grauwe Haas, de

Haas, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok, zie: De Witte Ster.

Haas, de

Houtzaagmolen te Wormer, vermoedelijk paltrok. De eerste vermelding dateert uit 1705. Hij heeft vermoedelijk iets westelijk van de Bartelsluis gestaan, en werd na 1712 gesloopt.

Haas, de Grauwe

Houtzaagmolen te Oostzaandam. De eerste vermelding dateert uit 1684. Het is niet bekend of hij balken- of wagenschotzager, en paltrok of bovenkruier was. De molen stond aan de Zaan, ten zuiden en op enige afstand van het Konijnenpad, en was in 1693 reeds verdwenen.

Haas, de Grauwe

Houtzaagmolen te Westzaan. De enige vermelding dateert uit 1691; het is inmiddels zeker geworden dat de naam een verschrijving is van Groene Haas.

Haas, de Grauwe

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1660. Hij heeft gestaan ten oosten van de Vaart, achter het Botenmakerspad, en werd gesloopt in 1794 of kort daarna.

Haas, de Grauwe

Houtzaagmolen te Westzaandam, balkenzager, ook De Haas genoemd. De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1725. Hij heeft gestaan ten oosten van de Watering, iets zuidelijk van de Papenpadsloot, en wordt voor het laatst vermeld in 1732.

Haas, de Groene

Houtzaagmolen te Westzaan. paltrok. De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit september 1726. Hij heeft gestaan aan en ten noorden van de dijksloot. ten westen en op enige afstand van de weg, en werd in 1763 gesloopt.

Haas, de Oude

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De eerste vermelding van de wagenschotzager dateert uit 1728. Hij heeft noordwestelijk van het tegenwoordige NS-station gestaan, en is in 1777 gesloopt.

Haas, de Witte

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. Zie: De Witte Ster.

Haas, de.

Houtzaagmolen te Wormerveer, bovenkruier. De balkenzager werd na 1819 gebouwd. Hij heeft gestaan aan het begin van de Noorddijk, aan weg en Zaan, en werd in 1888 gesloopt.

Hert, Het

Houtzaagmolen in Westzaandam, Paltrok. De enige vermelding van de, vermoedelijke, wagenschotzager dateert uit 1703. Verdere gegevens ontbreken.

Hoop, de

Houtzaagmolen te Westzaan, bovenkruier; ook: Het Rottige Touwtje. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in april 1659. In 1666 werd hij door brand verwoest, waarna herbouw volgde. Hij stond ten oosten van de sluis, buitendijks, maar werd in 1701 binnendijks gezet. Zijn naam werd toen De Nieuwe Hoop. Hoop, de. Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De eerste vermelding van de wagenschotzager en later balkenzager dateert uit 1703. Het erf van de molen ligt onder de tegenwoordige Herengracht; in 1888 kwam hij in slopershanden.

Huisman, de

De Huisman aan het Blauwe Pad ten tijde van de afbraak in 1955 om later te worden opgebouwd aan de Zaanse Schans

De Huisman, van origine snuif- en mosterdmolen, tijdelijk houtzaagmolen, te Zaandam. Kleine achtkante, geheel met hout bedekte bovenkruier die in bedrijf is als mosterdmolen. De eerste vermelding dateert uit 1802. Omstreeks 1913 werd hij ingericht voor het zagen van hout toen er een kistenmakerij in werd gehuisvest.

De molen werd in 1955 overgebracht van het Blauwe Pad te Zaandam naar de Zaanse Schans, waar hij aan de Kalverringdijk werd opgebouwd en gerestaureerd op het uit de 17e eeuw daterende pakhuis De Haan. De Huisman is bezit van vereniging De Zaansche Molen. De roeden van ijzer hebben een vlucht van 11,35 meter. In de molen zijn twee stel kantstenen, peper- en nootmuskaatstenen uit de molen Indies Welvaren geplaatst. De Huisman produceerde tot 2011 Zaanse mosterd.

IJpert, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante bovenkruier, zie: De IJpenboom, de

Jan en Geertrui

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok, zie: De Eikenboom, de

Juffertje, het

Eerst gebouwde houtzaagmolen, in 1596 naar Oostzaandam vervoerd. De uitvinding van de houtzaagmolen. door Cornelis van Uytgeest, dateert uit 1592. Volgens mededelingen van H. Soeteboom, Hendrick Jacobsz. werd de molen, die men om zijn vorm het Juffertje noemde, in de voorzomer van 1596 naar Oostzaandam vervoerd. De uitvinder van de molen had het octrooi op zijn uitvinding, dat hij van de Staten had gekregen, verkocht aan de Zaandammer Dirck Sybrandsz, die de molen verbeterde en vergrootte.

Het is niet aannemelijk dat de molen op een vlot in bedrijf is geweest, zoals dit op 18e-eeuwse prenten wordt aangegeven. Bij harde wind zou een vlot geen betrouwbare standplaats zijn geweest. Volgens molenkenner en -beschrijver Pieter Boorsma is dit verhaal waarschijnlijk te wijten aan het feit dat de molen op vlotten naar Zaandam is vervoerd. De standplaats van de molen was in Oostzaandam, ongetwijfeld aan weg en Zaan. Op een kaart uit 1635 wordt de molen afgebeeld aan de Zaan. Hij draagt dan - als moeder aller houtzaagmolens - de naam `t Moertje. Het is niet bekend wanneer de molen verdween. maar in 1668 stond op zijn erf de paltrokmolen de Juffer. Zie ook: Houtzagerij en Houthandel

Kalf, het Bonte

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De eerste vermelding van de wagenschotzager dateert waarschijnlijk uit 1684. De standplaats is niet bekend. De molen werd vóór 1752 gesloopt.

Kalf, het Rode

Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, paltrok.

De windbrief van de balkenzager werd gegeven in 23 maart 1660 uitgegeven aan Willem Cornelisz Jonge Willem. De molen heeft gestaan ten zuiden van de Weelsloot, ten westen van de latere spoorweg. Het Rode Kalf werd gesloopt in 1759.

Kalf, het Rode

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De enige vermelding van de wagenschotzager dateert uit 1748. Verdere gegevens ontbreken.

Karn, de

Houtzaagmolen in Oostzaandam, bovenkruier, later paltrok.

De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1711. Waarschijnlijk in 1743 werd de bovenkruier gesloopt. Vermoedelijk op hetzelfde erf is daarna een paltrok-balkenzager gebouwd, waarvan de eerste vermelding dateert uit januari 1790. Bovenkruier en paltrok stonden ten zuiden van de Zuidervaldeursloot, aan en ten westen van de Gouw. De Kam werd vóór januari 1808 door brand verwoest.

Karpertje, het

Houtzaagmolen in Westzaandam, paltrok.

De windbrief van deze lat- en veerzager werd gegeven op 28 april 1712. Op zijn plaats stond eerder de gelijknamige mosterdmolen. De molen is vermoedelijk in 1801, of kort daarna, gesloopt. Hij stond ten oosten van de Watering en is een eenling onder zijn soortgenoten. Paltrok-veerzagers kwamen verder niet voor.

Pieter Boorsma noemt Het Karpertje ook als mosterdmolen en vermeldt dat dit dus een andere molen moet zijn, aangezien een paltrok niet geschikt was om er mosterd mee te malen. Als datum en eerste eigenaar van het windrecht geeft hij echter dezelfde vermeldingen van de lat- en veerzager, terwijl hij voor beide molens ook dezelfde standplaats aanwijst. Over de juistheid van Boorsma's vermeldingen bestaat, bij uitzondering, in dit geval geen zekerheid.

Kat, De

Houtzaagmolen in Oostzaandam. bovenkruier.

Molen De Kat is een oorspronkelijk in 1781 gebouwde achtkante bovenkruier met stelling, die sinds de herbouw in 1960 tot verfmolen is ingericht. Hij heeft gestaan aan of nabij de Knie. Hij werd in 1759 gesloopt en herbouwd als pelmolen De Dordtse Maagd, de verfmolen en tijdelijk oliemolen in Oostzaandam.

De molen werd in november 1782 door brand verwoest, waarna herbouw volgde. In 1904 werd hij gesloopt. In 1960 werd de verfmolen De Duinjager op zijn plaats gezet, waarop de naam van De Kat overging. De achtkante bovenkruier, die nog altijd in bedrijf is, staat aan de Kalverringdijk, zuidelijk van De Zoeker.

De molen is in eigendom van Vereniging De Zaansche Molen. De Kat heeft als vaste molenaars Piet Kempenaar en Sjors van Leeuwen, die niet alleen kans zagen er de drukst bezochte molen van de Zaanse Schans van te maken (130.000 bezoekers per jaar), maar die zich met succes inspannen om de verloren gegane kennis van het verf malen te hernieuwen en vast te leggen.

Kat, de Gele

Houtzaagmolen in Westzaandam, paltrok. Zie: De Bleker

Kat, De Jonge

Houtzaagmolen in Oostzaandam, paltrok.

De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit januari 1711. hij was toen eigendom van Outger Kat. Hij heeft gestaan op het Westerkattegat, het tegenwoordige Eiland. De molen werd gesloopt in het begin van de 19e eeuw.

Keizer, de

Houtzaagmolen in Westzaan, paltrok, balkenzager.

De windbrief werd gegeven in 1661. De molen stond ten westen van de weg, nabij de dijk. De molen werd kort na 1813 gesloopt.

Keizerin, de

Houtzaagmolen in Westzaan, paltrok.

De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in december 1671. De molen stond ten westen van de weg, nabij de dijk, en kwam in 1774 in slopershanden.

Kerk, de Nieuwe

Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, paltrok. Zie: De Herderin

Kerk, de Oude

Houtzaagmolen in Koog aan de Zaan, paltrok. Zie: De Herder

Kersenboom, de

Houtzaagmolen in Westzaan, bovenkruier, bijgenaamd De Wattendeken of De Wat.

De windbrief van de balkenzager werd gegeven in juni 1700. Hij heeft gestaan ten oosten van de weg, nabij de huizen, op enige afstand ten noorden van de Pronkersloot. De molen werd tussen 1886 en 1890 gesloopt.

Kikker, De

Houtzaag- en snuifmolen in Westzaan. Zie: de Veldmuis.

Leeuw, de Rode

Houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante bovenkruier, bijgenaamd De Eklips. De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1669. Hij verbrandde in december 1720, werd herbouwd, en werd voór 1753 afgebroken van zijn standplaats aan en ten oosten van de Zuiderwatering, en vervoerd naar Purmerend. Daar werd hij in de eerste helft van de 20e eeuw gesloopt.

Liefde, de

Houtzaagmolen te Westzaan. De Windbrief van de balkenzager werd gegeven in juli 1723. Hij heeft gestaan nabij de dijk, ten westen van het dorp en werd gesloopt omstreeks 1757.

Liefde, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok, ook De Hamburg genoemd. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in juni 1676. Hij heeft waarschijnlijk gestaan ten oosten van en nabij de tegenwoordige spoorlijn, en kwam in 1827 in slopershanden.

Liefde, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de vermoedelijke balkenzager werd gegeven in juli 1726. Hij heeft vermoedelijk gestaan nabij de Hogendijk en werd na 1741 gesloopt.

Liefde, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante bovenkruier, bijgenaamd De Pik. De balkenzager werd gebouwd omstreeks 1855. Hij heeft gestaan nabij het tegenwoordige NS-station, en werd gesloopt in mei 1904.

Liefde, de Gekroonde

Verfmolen, tabakstamper, mosterdmolen, weer verfmolen en tenslotte houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante bovenkruier, bijgenaamd De Plutspot, De Poep, De Poepin, De Nieuwe Poep en De Oude Poep. De eerste vermelding van de lattenzager dateert uit 1708. Zijn bijnaam Plutspot kreeg hij in verband met zijn misvormde model. Hij heeft gestaan ten westen van de tegenwoordige spoorlijn, tussen het Blauwepad en het Papenpad, en werd in 1891 gesloopt.

Maagd, de Dordtse

Houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante bovenkruier, ook de Snoek genoemd. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in mei 1720 aan Anthony Knogh te Dordrecht. In augustus 1727 was hij eigendom van Anthony Snoeck. Hij heeft waarschijnlijk gestaan ten noorden van de tegenwoordige Langestraat. En werd gesloopt in 1746.

Moriaan, de

Houtzaagmolen in Westzaan, type onbekend. Deze molen wordt ook wel Moeriaan genoemd.

De enige vermelding dateert uit januari 1803. De molen was toen al verdwenen. Hij heeft gestaan ten noorden van de sluis de Noordse Balk. Door dit feit is het ook mogelijk dat de molen in de buurt Wormerveer heeft gestaan.

Bronnen

Zwarte Moriaan, de

Houtzaagmolen in Westzaandam. Paltrok, ook De Preker genoemd.

De eerste vermelding van de wagenschotzager dateert uit 1726. Hij heeft gestaan ten westen van de Vaart, ter hoogte van de tegenwoordige Oranjestraat en kwam in 1762 in slopershanden. Zijn bijnaam De Preker kreeg hij toen Claes Claesz. Stoffels, leraar bij de Fries Doopsgezinde Gemeente in Westzaandam eigenaar was.

Rond 1730, na het overlijden van zijn vader, nam zijn zoon de molen over zoals afgesproken in het testament. In 1762 werd de molen geveild en kort erna gesloopt

Nachtegaal, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, achtkante bovenkruier. De balkenzager werd gebouwd in 1854. In 1898 werd hij van zijn standplaats ten westen van de spoorlijn afgebroken en vervoerd naar Heerhugowaard, waar hij werd herbouwd.

Notenboom, De

Houtzaagmolen in Oostzaandam, en oorspronkelijk in Westzaandam, paltrok. Meestal Het Vaandel genoemd. In 1750 werd deze balkenzager overgebracht uit Westzaandam, waar hij de naam De Vaandeldrager droeg. In Oostzaandam werd hij neergezet op de ringmuur van De Spinbol, op het Wester-Kattegat, het tegenwoordige Eiland in de Voorzaan. In maart 1892 werd hij door brand verwoest.

O, de

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De enige vermelding van de vermoedelijke balkenzager dateert uit 1707. Gegevens over windbrief, standplaats en sloopjaar zijn niet bekend.

Olifant, de

Houtzaagmolen te Westzaan, wipmolen. De balkenzager werd waarschijnlijk vroeg in de 17e eeuw gebouwd. Hij heeft gestaan aan en ten zuiden en ongeveer in het midden van het Watermolenpad en kwam in 1872 in slopershanden.

Olifant, de Jonge

Houtzaagmolen te Westzaandam, klein wipmolentje. Het lattenzagertje werd gebouwd in de tweede helft van de 18e eeuw. Hij heeft gestaan aan en ten westen van de Parallelvaart, iets ten noorden van het Papenpad en werd gesloopt in 1902.

Onderneming, de Nieuwe

Houtzaagmolen te Koog, wipmolen. De balken- en stammenzager werd in 1921 gebouwd op het erf van oliemolen De Waterhond, aan en ten oosten van de Watering en aan en ten noorden van de Mallegatsloot. In 1930 werd hij afgebroken, waarna de bedrijfsvoering met een motor werd voortgezet.

Salomo's Recht

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok, ook De Koning Salomo genoemd. De windbrief van de wagenschotzager gegeven in september 1671 Hij heeft gestaan ten westen van de tegenwoordige spoorlijn, en werd gesloopt in 1886.

Schaap, het Bruine

Houtzaagmolen te Oostzaandam, achtkante bovenkruier. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in september 1726 aan Jan Jansz. Bruijn. Hij heeft gestaan aan en ten westen van de Gouw. ten zuiden en op enige afstand van het Sluispad naar de Hanenpadsluis, en werd in oktober 1917 gesloopt.

Schaap, het Jonge

Houtzaagmolen te Westzaandam, zeskante bovenkruier, ook Het Grote Schaap genoemd. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in september 1683 aan Jan Claesz. Schaap. Hij heeft gestaan ten westen van de spoorlijn, in het verlengde van de Stationsstraat, en werd gesloopt in mei 1942.

Schaapherder, de

Houtzaagmolen te Oostzaandam, paltrok. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in april 1659. Hij heeft gestaan aan en ten westen van de Gouw, nabij de Kerksloot, en werd gesloopt in 1802.

Schutter, de

Houtzaagmolen te Oostzaandam, paltrok. De enige vermelding van de wagenschotzager dateert uit 1692. Hij heeft gestaan aan de Zuiddijk. Verdere gegevens ontbreken.

Sint Jacob, de Grote

Houtzaagmolen te Westzaan, paltrok, meestal De Sinter genoemd. De Windbrief van de balkenzager werd gegeven in 1719 aan Jacob Dirksz. Groot. Hij stond aan en op enige afstand zuidelijk van de Pronkersloot, tussen weg en Gouw, en is in oktober 1922 door brand verwoest.

Spinbol, De

Houtzaagmolen in Oostzaandam, paltrok, ook Het Spinrokken genoemd.

De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit november 1726. De molen stond op het Westerkattegat, het tegenwoordige eiland in de Voorzaan, en werd in april 1750 door storm verwoest, waarna De Vaandeldrager (later De Notenboom genoemd) op zijn plaats werd neergezet.

Ster, de Witte

Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok, ook De Haas genoemd, bijgenaamd De Tobbe. De eerste vermelding van de wagenschotzager, en na 1859 balkenzager, dateert uit 1694. Hij heeft gestaan aan en ten westen van de Vaart. Zijn bijnaam Tobbe dankte de molen aan zijn misvormde kap, die te wijd en te rond was.

Tas, de

Tabakstamper en later houtzaagmolen te Westzaan. wipmolen en later bovenkruier. ook wel Besjes Tas genoemd. Hij werd gebouwd in 1728 en kreeg volgens de overlevering zijn naam Besjes Tas. omdat de bouw gefinancierd werd met de erfenis die in Besjes tas werd aangetroffen. Hij heeft gestaan aan en ten oosten van de Korte Reef. ten zuiden van het Watermolenpad. en werd kort na 1861 gesloopt en vervangen door een bovenkruier. In 1870 werd hij afgebroken en verplaatst naar het Zuideinde waar hij als Het Klaverblad werd herbouwd.

Valk (Oostzaandam), De

1727-1794

Houtzaagmolen in Oostzaandam, paltrok. De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit 1727. Hij stond aan en ten westen van de Gouw, iets ten noorden van het Molenpad. De molen werd gesloopt in 1794.

Veldmuis, De

Snuifmolen en later, na verplaatsing, houtzaagmolen in Westzaan, ook De Kikker genoemd.

De windbrief werd gegeven in november 1689. De molen stond ten oosten van het dorp, tussen de Korenbloem- en de Roggebloemsloot, en is in 1738 verkocht en verplaatst naar het westen van het dorp. op enige afstand van het Zuideinde, aan de naar hem genoemde Veldmuis- of Veerzagersloot, waar hij werd ingericht voor het zagen van veren en latten. De molen werd in 1916 tot stellinghoogte afgebroken, waarna een elektromotor werd geplaatst.

Vrienden, de Twee Goede

Houtzaagmolen te Wormerveer, zie: De Jonge Bakker

Walrot, de

Houtzaagmolen te Oostzaandam. paltrok. De balkenzager bestond reeds vóór 1684. Hij heeft gestaan aan de Kalverringdijk, buitendijks, en werd gesloopt vóór juni 1806.
Walrot, de. Houtzaagmolen te Westzaandam, bovenkruier, ook wel De Rot genoemd. De balkenzager bestond al in 1680. Hij heeft gestaan aan weg en Zaan, en werd gesloopt in het eerste kwart van de 19e eeuw.

  • lijst/houtzaagmolen.txt
  • Laatst gewijzigd: 2015/11/22 14:57
  • door jan