metaalindustrie

De tak van nijverheid waarbij metalen als grondstof worden gebruikt. Hierbij worden veel verschillende bewerkingen toegepast zoals gieten, walsen, trekken. torsen, smeden, persen, draaien, schaven, boren, frezen, slijpen, lassen, klinken en solderen.

De eigenschappen van het gebruikte metaal en de aard van het te maken werkstuk bepalen welke werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Voor een aantal producten zijn zeer nauw keurige en kostbare machinerieën en precisie-instrumenten ontwikkeld. De metaal- en metaalwarenindustrie is zeer veelsoortig om enkele specialisaties te noemen zowel de blikemballagefabrieken behoren ertoe als de scheepswerven en zowel de loodgieterij als de machine-industrie.

Zelfs de Goud- en Zilversmederijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigGoud- en Zilversmederij

Ambacht, in de Zaanstreek nooit van grote omvang geweest. Uit de periode voor de Franse tijd is slechts weinig bekend over goud- en zilversmeden in de Zaanstreek. De Zaanstreek ressorteerde onder de oude gilden van Haarlem. Desondanks is bekend dat er in de tijd van de hoogconjunctuur van het zilversmidsvak (eind 17le en vooral begin 18e eeuw) in de Zaanstreek enige zilversmeden werkten. Als namen zijn bekend gebleven: Jacobus Willems (Meester Silversmit tegenover de Oos…
- en zilversmederij zou er feitelijk toe gerekend kunnen worden. In de Zaanstreek heeft de metaalnijverheid pas sinds de tweede helft van de 19e eeuw enige omvang gekregen. Daarna werd zij voor de streek van toenemend belang. Toen de molens, met hun voornamelijk van hout vervaardigde gaandewerk, werden vervangen door fabrieken, ontstonden ook bedrijven die zich bezighielden met machinebouw.

Bestaande smederijen specialiseerden zich in machine-reparatie. Op datzelfde moment ontwikkelde zich de blikemballage-industrie en gingen scheepswerven over tot het bouwen en afwerken van metalen casco's. Andere bedrijven richtten zich op de bouw van bijvoorbeeld bruggen, kranen en liften, de vervaardiging van ijzeren vaten et cetera.

In deze encyclopedie is in een aantal trefwoorden de in de Zaanstreek uitgeoefende metaalindustrie behandeld, Er wordt verwezen naar blikfabricageplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigBlikindustrie

Economische sector, emballage-industrie. Ontstaan in de 19e eeuw. In de Zaanstreek belangrijk vanaf einde 19e eeuw tot 1970. Zaanlandia Blik te Krommenie is het laatst overgebleven bedrijf. Algemeen Blikindustrie is in Nederland een van de belangrijkste emballage-industrieën, zowel wat betreft productie-niveau als wat betreft de werkgelegenheid.
, Loodverwerkende bedrijvenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigLoodverwerkende bedrijven

Loodbranderijen, loodgieterijen en loodpletterijen, alsmede de loodwitmakerij; bedrijven die lood zodanig bewerken dat het een toepassing kan krijgen.

Loodbranderijen waren inrichtingen die door middel van een chemisch proces (waarbij azijn werd gebruikt en het lood werd verhit) menie produceerden, gebruikt als middel tot roestwering. De oorspronkelijke loodgieterijen smolten en goten, naar hun naam aangeeft, lood; zij vervaardigden op deze manier bijvoorbeeld buizen…
bedrijven, machine industrieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigMachine-industrie

Bedrijfstak, die zich bezig houdt met de vervaardiging van machines en apparaten (eigen producten, speciaal-machines), constructiewerk, reparaties en toelevering van (machine)onderdelen. In de Zaanstreek door 69 bedrijven in het zogenoemde 'klein metaal' uitgeoefend met een totaal van 1340 werknemers (excl *Artillerie Inrichtingen)
, Metaalgieterijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigMetaalgieterij

Tak van nijverheid, waarbij metalen zoals ijzer, koper, brons, aluminium en tin in ovens worden gesmolten om ze vervolgens in enigerlei vorm te gieten.

De metaalgieterij is in de Zaanstreek steeds van bescheiden omvang geweest. In 1849 noemde
, Scheepsbouwplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigScheepsbouw

Nijverheid, het produceren (en/of repareren) van vaartuigen. Dit kunnen houten, metalen, betonnen en/of kunststof schepen zijn, zowel voor de binnen- als voor zeevaart. De bouw van bijvoorbeeld booreilanden wordt ook tot de scheepsbouw gerekend; deze sector is echter nooit in de Zaanstreek bedreven. De
smederijenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigSmederij

Ambacht waarbij metaal verhit wordt en vervolgens met behulp van een hamer of een pers in gewenste vorm wordt gebracht. In de 17e en 18e eeuw waren in de Zaanstreek relatief veel smederijen aanwezig, als toeleveringsbedrijf voor andere bedrijfstakken (met name
en naar de namen van een aantal afzonderlijk opgenomen bedrijven op het uitgebreide terrein van de metaalnijverheid.

Zie ook: Economische geschiedenisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigEconomische geschiedenis

1. Economische ontwikkeling vóór 1580 (bladzijde 189 en volgende)

2. Economische ontwikkeling van de Zaanstreek in de periode 1580-1800 (bladzijde 192 en volgende)

3. Economische ontwikkeling van de Zaanstreek na 1800 (bladzijde 205 en volgende)

Bij het begin vap elk hoofdstuk is een opgave geplaatst van de behandelde economische sectoren en eventuele andere met het onderwerp samenhangende onderwerpen. Van hoofdstuk 1 treft u de inhoudsopgave hieronder aan. Door midd…
geschiedenis 3.7.2.

  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/metaalindustrie.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 12:08
  • (Externe bewerking)