noordervaldeur

Voormalige sluis in Zaandam-Oost, iets ten zuiden van de huidige Willem Alexanderbrug gebouwd in de 17e eeuw toen de meeste sluizen door middel van schuiven of valdeuren geopend en gesloten werden. Rond 1715 zijn deze valdeuren vervangen door draaiende sluisdeuren. Een deel van deze sloot is nog als waterpartij aanwezig aan de zuidelijke rand van de wijk Kogerveld. Een brug over deze sloot is omstreeks 1960 gesloopt.

De Noordervaldeursloot was een sloot in het Oostzijderveld, tussen de Zaan en de Gouw, en waarin de Noordervaldeursluis lag. Aan de noordkant liep een pad waaraan woningen stonden, het Noordervaldeurpad. Vanwege de sluis was de sloot belangrijk, omdat dit één van de drie plaatsen was waar men vanuit het Oostzijderveld de Zaan kon bereiken. De andere sluizen waren de Zuidervaldeursluis, de Hanenpadsluis en het Doodsluisje op het Kalf, hoewel deze voor het Oostzijderveld minder belangrijk was en meer werd gebruikt door de Wormers die naar Amsterdam gingen of kwamen.

De Noordervaldeursloot was van belang omdat er met name in het noordelijk deel van het Oostzijderveld veel molens stonden die hun grondstoffen kregen aangevoerd per schuit. De meeste molenproducten moesten over water worden vervoerd naar de marktplaatsen.

De sluis is gesloopt in 1961 waarna ook een gedeelte van de sloot is gedempt ten behoeve van de aanleg van het huidige bedrijventerrein tussen de Paltrokstraat en de Hoornse lijn. De naam leeft voort in de in 1961 aangelegde Noordervaldeurstraat, aangelegd op een gedempt gedeelte van de Noordervaldeursloot.

Aan de sloot stonden vijf molens:

De vijf molens aan de Noordervaldeursloot gezien in oostelijke richting, geschilderd door Claude Monet in 1871

De Kaver, een oliemolen waarvan het bouwjaar niet bekend is maar voor het eerst wordt genoemd op 20 oktober 1693 toen de molen tegen brand werd verzekerd. De sloper maakte in 1898 een einde aan het bestaan van De Kaver. De molen stond aan en ten noorden van de Noordervaldeursloot nabij en ten westen van de Knie, dit was een brede sloot die in noord-zuid richting lag ongeveer ter hoogte van de huidige dr Scholtenweg.

Het Huis ter Muiden, of de Zeef, stond ten zuiden aan de sloot, gebouwd in 1685 en in 1697 gesloopt.

De Quack, eveneens een oliemolen gelegen aan de zuidkant. Het bouwjaar is onbekend, maar de molen bestond al op 20 september 1673, toen deze tegen brand werd verzekerd. In 1934 viel de molen in slopershanden. Ook deze molen stond aan de zuidkant van de sloot. De naam Quack of Kwak is Oud Zaans voor reiger.

Het Oude Kaar: De derde oliemolen aan de Noordervaldeursloot, gebouwd in 1680 ten zuiden van het water. Op 28 mei 1917, tweede Pinksterdag, door de bliksem getroffen en volledig afgebrand.

De Sluiswachter: De eerste molen gezien vanaf het bruggetje in de Oostzijde, tot ongeveer 1811 Schinkeldijk geheten. In tegenstelling tot de vier eerstgenoemde molens was de Sluiswachter een verfmolen, na eerst een snuifmolen te zijn geweest. In 1696 gebouwd en verbrand op 20 december 1737. In 1740 herbouwd en in mei 1897 gesloopt.

  • noordervaldeur.txt
  • Laatst gewijzigd: 2017/06/18 20:19
  • door zaanlander