prins_klaas

(1870-1955)

Bestuurslid van de Bootwerkersvereniging Eensgezindheidplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigEensgezindheid

Bootwerkersvereniging te Zaandam, de eerste sterke vakvereniging in de Zaanstreek, met dientengevolge een belangrijke rol in de Zaanse arbeidersbeweging (Zie: Socialisme en Vakverenigingen).

Eensgezindheid werd opgericht in 1896 uit onvrede met het peil van de lonen in de Zaandamse haven. De vereniging werd, ofschoon hier aanvankelijk enige twist over was, opengesteld voor alle havenarbeiders (lossers, stouwers en vlotters). Van het begin af werkte Eensgezindheid mee aan de vorm…
(de eerste sterke vakorganisatie in de Zaanstreek), van de Nederlandse Scheeps- en Bootwerkersbond (NS en BB), van het Plaatselijk Arbeids Secretariaatplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigPlaatselijk Arbeids Secretariaat (PAS)

In 1897 de bundeling van toen al bestaande vakverenigingen tot één Zaanse organisatie. Initiatiefnemer van het PAS was Pieter Molenaar, die de Bootwerkersvereniging, de Zaanse afdeling van de Typografenbond en de afdeling Zaandam van de Algemeene Nederlandsche Rijkswerkliedenbond wist te verenigen, met het doel gezamenlijk betere arbeidsvoorwaarden te bereiken. In de jaren rond de eeuwwisseling zijn tal van Zaanse categorale vakbonden opgericht, zoals die …
(PAS), mede-oprichter en lid van het eerste bestuur van de Zaanse Bestuurders Bondplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigZaanse Bestuurders Bond (ZBB)

In januari 1906 gesticht samenwerkingsverband van een aantal toen in de Zaanstreek actieve 'moderne' vakverenigingen. Lid werden bij de oprichting ook de afdelingen Zaandam van de Sociaal Democratische Arbeiders Partij (SDAP) en de Nederlandsche Vereeniging van Geheelonthouders (uit dit laatste blijkt de aanvankelijk nauwe band tussen vakbeweging en geheelonthouding).
(ZBB), tweede socialistische raadslid te Zaandam, wethouder te Zaandam voor de SDAP, Statenlid van Noord-Holland.
Zie ook: Vakverenigingenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigVakverenigingen

Organisaties van werknemers, met het doel tot gezamenlijke positieverbetering te geraken. Andere namen voor vakvereniging zijn vakbeweging, arbeidersverenigingen, werknemersverenigingen en vakcentrales. De arbeidersbeweging is van grote invloed geweest op de politieke bewustwording.
en Socialismeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigSocialisme

Politieke stroming, strevend naar een maatschappijvorm waarin niet, zoals in het 19e-eeuwse kapitalisme, het bezit, maar de arbeid centraal staat en onder meer gericht op gelijke ontwikkelingskansen voor alle leden van de gemeenschap. Het socialisme is sinds de tweede helft van de 19e eeuw van zeer grote en wijd verbreide invloed, ook in Nederland. De Zaanstreek had lange tijd de naam
3.2. en 4.3.

Klaas Prins, bootwerker van beroep, speelde vanaf 1897 tot de Tweede Wereldoorlog een vooraanstaande rol in de Bootwerkersvereniging Eensgezindheid; enige malen was hij voorzitter van de vakvereniging. Hij speelde een belangrijke rol in discussies over aansluiting van Eensgezindheid bij het Plaatselijk Arbeids Secretariaat, danwel bij de Zaanse Bestuurders Bond. Mede door Prins` invloed koos Eensgezindheid voor aansluiting bij de moderne bonden. Prins stond bekend als een goed onderhandelaar, mede daardoor werd Eensgezindheid vroeg een sterke bond en gingen de bootwerkers tot de arbeiderselite behoren. Prins was een van de belangrijke voorvechters van een eigen gebouw van de bond, in 1904 kwam Ons Huisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigOns Huis

In 1904 met middelen uit de weerstandskas van Bootwerkersvereniging 'Eensgezindheid' gerealiseerd vergader- en feestgebouw aan de Gedempte Gracht te Zaandam. Het is in 1963 verkocht aan het Amsterdamse warenhuis 'De Bijenkorf', dat het pand liet slopen en er een Hema-vestiging liet bouwen.
tot stand. In 1899 moest Prins (tijdelijk) terugtreden als voorzitter van Eensgezindheid, toen hij bestuurslid werd van de Nederlandse Scheeps- en Bootwerkers Bond. Van 1902 tot 1905 zat hij namens Eensgezindheid in het bestuur van het Plaatselijk Arbeids Secretariaat. Als voorstander van de moderne bonden was hij daar een wat vreemde eend in de bijt; in 1906 was hij een der oprichters van de Zaanse Bestuurders Bond.

In 1907 kwam Prins voor de SDAP bij tussentijdse verkiezingen in de gemeenteraad voor de SDAP. Hij zou raadslid blijven tot in 1939, zij het niet onafgebroken voor de sociaal-democratische partij: toen hij als fractievoorzitter werd gepasseerd voor een wethouderspost was hij zo ontstemd dat hij bij de volgende verkiezingen met een eigen lijst deelnam, die twee raadszetels behaalde (1923). Door de SDAP werd hem bij de volgende verkiezingen het lijsttrekkerschap aangeboden, in 1927 werd hij wethouder voor deze partij, hetgeen hij tot 1939 bleef. Bij de verkiezingen van 1939 wilde hij zijn naam niet langer op de SDAP-lijst geplaatst zien. In eigen kring was hem verweten dat hij ten koste van alles (met name het uitvoeren van de door het kabinet-Colijn opgelegde versoberingsmaatregelen) aan zijn wethouderszetel vast hield, terwijl voorts verhalen de ronde deden dat hij financieel voordeel had gehad bij de aankoop van bouwgronden door de gemeente. Tijdens de oorlog sloot hij zich aan bij de door NSB-er Rost van Tonningen opgezette 'Socialistische Werkgemeenschap`. Na de oorlog werd hij aanvankelijk als lid van de SDAP geweigerd, na een herhaald verzoek liet men hem toch toe.

  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/prins_klaas.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 12:05
  • (Externe bewerking)