wees

Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

Link naar deze vergelijking

Beide kanten vorige revisie Vorige revisie
Volgende revisie
Vorige revisie
wees [2017/07/30 21:53]
zaanlander
wees [2019/05/03 06:50]
207.46.13.48 ↷ Links aangepast vanwege een verplaatsing
Regel 10: Regel 10:
 Wees- en armenhuizen kwamen dikwijls tot stand dankzij legaten; de kerk ontving dan uit een erfenis een gebouw en/of een grote som gelds. In de legaten was soms bepaald hoe de gelden/gebouwen gebruikt moesten worden. Deze voorschriften handhaven was niet altijd mogelijk. Het is zelfs voorgekomen dat door een schenking opgezette projecten na verloop van tijd in grote financiële moeilijkheden raakten, waardoor het weeshuis opgedoekt moest worden. Andere redenen tot opheffing van een weeshuis waren het in verval geraken van het gebouw of het ontbreken van weeskinderen.  Wees- en armenhuizen kwamen dikwijls tot stand dankzij legaten; de kerk ontving dan uit een erfenis een gebouw en/of een grote som gelds. In de legaten was soms bepaald hoe de gelden/gebouwen gebruikt moesten worden. Deze voorschriften handhaven was niet altijd mogelijk. Het is zelfs voorgekomen dat door een schenking opgezette projecten na verloop van tijd in grote financiële moeilijkheden raakten, waardoor het weeshuis opgedoekt moest worden. Andere redenen tot opheffing van een weeshuis waren het in verval geraken van het gebouw of het ontbreken van weeskinderen. 
  
-In 1783 verloor Krommeniehorn het wees- en armenhuis, doordat de brandweer het te brandgevaarlijk achtte. In 1900 werd het armenhuis aan het Oosteinde te Wormer afgebroken wegens de bouwvallige staat waarin het verkeerde. De ontvolking van de weeshuizen speelde vooral aan het einde van de 19e eeuw, en daarvóór al in de [[Franse]], toen weesjongens uit de huizen werden gehaald om dienst te doen in de Napoleontische legers.+In 1783 verloor Krommeniehorn het wees- en armenhuis, doordat de brandweer het te brandgevaarlijk achtte. In 1900 werd het armenhuis aan het Oosteinde te Wormer afgebroken wegens de bouwvallige staat waarin het verkeerde. De ontvolking van de weeshuizen speelde vooral aan het einde van de 19e eeuw, en daarvóór al in de [[franse_tijd]], toen weesjongens uit de huizen werden gehaald om dienst te doen in de Napoleontische legers.
  
 Om gebruik te kunnen maken van de armenzorg moest men aan een aantal voorwaarden voldoen. Reeds genoemd zijn de bepalingen dat men autochtoon en lidmaat van de kerk moest zijn. De kerkdiensten moesten zo vaak als maar enigszins mogelijk was bezocht worden. Men moest een godvruchtig leven leiden. Er werd niets beschikbaar gesteld als men door eigen schuld tot de armste stand was gaan behoren. Alcohol-misbruik was geheel uit den boze. Indien men betrapt werd op bedelarij, werd men voorgoed uit de armenzorg gehaald. In 1776 mochten gealimenteerden in de banne van Westzanen geen honden bezitten, op straffe van intrekking van de steun.  Om gebruik te kunnen maken van de armenzorg moest men aan een aantal voorwaarden voldoen. Reeds genoemd zijn de bepalingen dat men autochtoon en lidmaat van de kerk moest zijn. De kerkdiensten moesten zo vaak als maar enigszins mogelijk was bezocht worden. Men moest een godvruchtig leven leiden. Er werd niets beschikbaar gesteld als men door eigen schuld tot de armste stand was gaan behoren. Alcohol-misbruik was geheel uit den boze. Indien men betrapt werd op bedelarij, werd men voorgoed uit de armenzorg gehaald. In 1776 mochten gealimenteerden in de banne van Westzanen geen honden bezitten, op straffe van intrekking van de steun. 
Regel 38: Regel 38:
 Over de omvang van de armoede zijn de bronnen zeer schaars. In 1795 leefde 68% van de Zaandamse bevolking onder het bestaansminimum. Dat percentage is hoog, maar geeft over dat jaar een reëel beeld van de Zaanse situatie. In aanmerking genomen dat 1795 een slecht jaar was, kan zeker gesteld worden dat een kwart tot de helft, in de winter meer, van de Zaanse bevolking tussen 1600 en 1850 onder de armoedegrens viel. De sociale zorg was in vroeger tijd dan ook de grootste zorg van bestuurders van gemeenten en kerkgenootschappen. Vanaf de Franse Tijd kwamen andere organisaties op, die het lot van armen probeerden te verzachten. De [[Maatschappij1]] is het bekendste voorbeeld. Ook de instelling van de armenscholen (zie: [[Onderwijs]]) in 1818 moet genoemd worden. Dat gebeurde op aangeven van Den Haag.  Over de omvang van de armoede zijn de bronnen zeer schaars. In 1795 leefde 68% van de Zaandamse bevolking onder het bestaansminimum. Dat percentage is hoog, maar geeft over dat jaar een reëel beeld van de Zaanse situatie. In aanmerking genomen dat 1795 een slecht jaar was, kan zeker gesteld worden dat een kwart tot de helft, in de winter meer, van de Zaanse bevolking tussen 1600 en 1850 onder de armoedegrens viel. De sociale zorg was in vroeger tijd dan ook de grootste zorg van bestuurders van gemeenten en kerkgenootschappen. Vanaf de Franse Tijd kwamen andere organisaties op, die het lot van armen probeerden te verzachten. De [[Maatschappij1]] is het bekendste voorbeeld. Ook de instelling van de armenscholen (zie: [[Onderwijs]]) in 1818 moet genoemd worden. Dat gebeurde op aangeven van Den Haag. 
  
-De rijksoverheid zorgde nadien voor meer veranderingen. In 1854 werd de Armenwet aangenomen, waardoor de regering de armenvoorzieningen meer naar zich toetrok. Vele wetten die betrekking hadden op het armenprobleem zouden volgen. In de 20e eeuw kwam een nieuw fenomeen om de hoek kijken: de werkverschaffing. Arbeiders ontvingen slechts steun mits zij zwaar landwerk verrichtten (zie: [[crisis]]). Deze gehate diensten werden door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog voortgezet. Vanaf 1945 werd de ondersteuning van de armen en wezen steeds meer gecentraliseerd. Thans is iedere gemeente afhankelijk van in Den Haag genomen besluiten. +De rijksoverheid zorgde nadien voor meer veranderingen. In 1854 werd de Armenwet aangenomen, waardoor de regering de armenvoorzieningen meer naar zich toetrok. Vele wetten die betrekking hadden op het armenprobleem zouden volgen. In de 20e eeuw kwam een nieuw fenomeen om de hoek kijken: de werkverschaffing. Arbeiders ontvingen slechts steun mits zij zwaar landwerk verrichtten (zie: [[crisis]]). Deze gehate diensten werden door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog voortgezet. Vanaf 1945 werd de ondersteuning van de armen en wezen steeds meer gecentraliseerd. Inmiddels zijn alle gemeenten afhankelijk van in Den Haag genomen besluiten. 
    
  
  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/wees.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 12:09
  • (Externe bewerking)