zeildoekweverij

Backlinks

Dit is een lijst van pagina's die terug lijken te wijzen naar de huidige pagina.

  • Arbeidsomstandighedenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeidsomstandigheden

    De omstandigheden waaronder arbeid wordt verricht. Een complex van factoren, zoals: veiligheid op de werkplaats, een (on)gezonde werksituatie, arbeidsverhoudingen op micro-, meso- en macro-niveau, loonvorming, arbeidsvoorwaarden, besluitvorming binnen de onderneming, bereikbaarheid van het werk, et cetera, en daarnaast ook tijdgebonden normen, bepaalt de kwaliteit van de arbeidsomstandigheden.
  • Beurtvaart binnenvaartplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigBeurtvaart binnenvaart

    Het vervoer te water is duizenden jaren afhankelijk geweest van óf menselijke of dierlijke spierkracht óf van de wind als krachtbron. Het kon alleen plaats hebben met geroeide of gezeilde vaartuigen, dan wel met voortgeboomde of met een jaaglijn getrokken scheepjes. Zeker in de waterrijke Zaanstreek waren de bewoners vrijwel geheel op het vervoer te water aangewezen, hetzelfde gold voor de aan- en afvoer van de bedrijven, die dan ook aan vaarwater waren gesitueerd. De Zaa…
  • Blekerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigBlekerij

    Tak van nijverheid met als doel een zuiver witte kleur te geven aan van nature grauwe textielsoorten zoals linnen en katoen. Tegenwoordig worden de vezels of garens daarvan met chemische middelen gebleekt, vroeger behandelde men de geweven stoffen, later ook de garens, door ze te spoelen in een mengsel van plantenas en water. Hierna volgde een behandeling met zure melk, vervolgens werd met schoon water gespoeld en tenslotte stelde men het materiaal bloot aan zonlicht. De op deze manier…
  • Garenkokerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigGarenkokerij

    Fase in de zeildoekfabricage, waarbij de gesponnen hennepvezels werden gekookt in loog. Door droging in de buitenlucht werd het van oorsprong grauwe hennepgaren nagenoeg wit. Door het koken (of: zieden) werd de duurdere soort Hollands zeildoek verkregen. Zie:
  • Garenspinnerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigGarenspinnerij

    Fase in de zeildoekvervaardiging, waarbij de gekookte hennepvezels tot garen werden gespannen. Zie: Zeildoekweverij. De spinnerij geschiedde tot ver in de 19e eeuw in huisnijverheid. De rolreders maakten ook gebruik van de vele spinhuizen die overal in het land in het kader van de armenzorg en bestraffing van kleine delicten waren ingericht. Het met de hand spinnen werd in de tweede helft van de 19e eeuw gaandeweg verdrongen door de machinale spinnerijen, die te Krommenie in de z…
  • Goudsblom, prof. dr Johan (Joop)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigGoudsblom, prof. dr Johan (Joop)

    Bergen NH, 11 oktober 1932

    Hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Joop Goudsblom groeide op in Krommenie. Op de middelbare school ontwikkelde hij historische belangstelling voor de Zaanstreek; al sinds zijn 16e jaar publiceerde hij in onder meer
  • Haringvisserijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigHaringvisserij

    Tak van visserij, in de 15e en 16e eeuw van groot belang voor de Zaanstreek. Het centrum van de omvangrijke Noordhollandse haringvisserij was De Rijp. Als vanzelfsprekend profiteerden daardoor vooral Wormer en Jisp van deze vorm van zeevisserij. De bloeiperiode duurde voort tot in de
  • Hekelaarsplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigHekelaars

    Ambachtslieden die de in de hennepkloppers gebeukte vezels hekelden,'over de hekel haalden', dat wil zeggen kamden, opdat ze geschikt werden om te worden gesponnen. Krommenie was het centrum van deze tak van nijverheid. Daar had men de grote rederijen en naast een viertal grote bedrijven, nog enkele van geringere omvang. Deze arbeid werd ook op de dorpen verricht en daarvoor had men speciaal in Graftdijk, de arbeiders wonen, die dit vak van vader op zoon beoefenden. Hekelen was overig…
  • Hennepklopperijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigHennepklopperij

    Nauernasche VaartDe Blauwe Arend Tak van vroegere molenindustrie, waarbij de stengels van hennepplanten onder stampers werden vervezeld. Na verdere bewerking (zie: Hekelaars en Spinhuizen) kon het product in de Lijnbanen tot touw of door wevers tot zeildoek (zie: Zeildoekweverij) worden verwerkt. De molens werden hennepkloppers en soms ook beukmolens genoemd.
  • Hennepspinnerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigHennepspinnerij

    Zie: Spinnerij en Zeildoekweverij.
  • Huisnijverheidplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigHuisnijverheid

    Vorm van produktie. door middel van thuiswerk uitgevoerd, soms in loondienst, maar meestal tegen stuksprijzen. In de Zaanstreek is in het verleden van huisnijverheid gebruik gemaakt. Zo kon de omvangrijke zeildoekweverij in Krommenie alleen ontstaan dankzij de produktie van vele thuiswerkende boerengezinnen. Ook voor bijvoorbeeld de
  • Krommenieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKrommenie

    Voormalige zelfstandige gemeente in het noorden van de Zaanstreek, per 1 januari 1974 opgegaan in Zaanstad. Na Zaandam in omvang de tweede gemeente van de streek. De samenvoeging tot Zaanstad leidde in Krommenie tot veel protesten. Krommenie wenste deze niet en bepleitte samen met Assendelft een gemeente Krommenie-Assendelft. De rijksoverheid besliste evenwel anders. Krommenie zelf is feitelijk ook een samenvoeging van een aantal woonkernen. Naast Krommenie behoren ook het tot 1816 ze…
  • Lijst met lange artikelenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigLijst met lange artikelen

    * Gezondheidszorg * Onderwijs * Natuur in de Zaanstreek * Topografie * Kerkgebouwen * Socialisme * Tweede Wereldoorlog * Scheepsbouw * Overheidszorg * Voetbal in de Zaanstreek * Sport * Natuur in de Zaanstreek * Topografie * Muziek * Kerkgebouwen * Socialisme * Tweede Wereldoorlog * Scheepsbouw * Tweede Wereldoorlog * Overheidszorg * Voetbal in de Zaanstreek * Doopsgezinden (Doopsgezinde gemeenten) * Arbeidsverhoudingen * …
  • Linnenweverijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigLinnenweverij

    In de 16e eeuw, misschien al daarvóór, vond kleinschalige huisnijverheid in vooral Assendelft, Krommenie en Krommeniedijk plaats. Ook in Wormer, Jisp, Oostzaan en Westzaan zal in die tijd linnen in huisnijverheid geweven zijn. Aan te nemen valt dat de belangrijke
  • Loogkokerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigLoogkokerij

    Tak van bedrijvigheid die in nauw verband stond met de potasbranderij en daardoor met de zeildoekweverij. Met name in Krommenie is de loogkokerij op bescheiden schaal bedreven. Hierbij werden as, ertsen, aarde, zouten enzovoort met water uitgekookt tot een geconcentreerde oplossing, die gebruikt kon worden voor het wassen en vooral het bleken van textiel. Er is weinig bekend over dit bedrijfstype. Loogkokerijen werden over het algemeen geweerd, omdat ze luchtverontreiniging veroorza…
  • Lootsma, Sipkeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigLootsma, Sipke

    Roordahuizen, 9 januari 1888 - Zaandam 15 mei 1940 Sipke Lootsma 1888 - 1940 Leraar geschiedenis, archiefonderzoeker en publicist. Hij was de eerste die de geschiedschrijving van de Zaanstreek wetenschappelijk benaderde.

    Sipke Lootsma werd 9 januari 1888 geboren in Roordahuizen als zoon van Rients Klazes Lootsma en Aaltje Westra. In 1906 legde Lootsma het akte-examen Vrije- en Orde-Oefeningen der Gymnastiek met succes af. In 1907 gevolgd door het akte-examen Lager Onderwijs. Op…
  • Markenbinnenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigMarkenbinnen

    Dorpje in de Markerpolder, bij de Starnmeer, aan de Markervaart, daarvan slechts door de provinciale weg gescheiden. Markenbinnen ligt ten noorden van Wormerveer, behoort bestuurlijk tot Alkmaar, maar van oudsher zijn de bewoners meer op de noordelijke Zaanstreek georiënteerd. Tot en met 31 december 2014 was Markenbinnen nog onderdeel van de gemeente Graft-De Rijp, die op 1 januari 2015 is opgegaan in de gemeente Alkmaar. Weer daarvoor viel Markenbinnen bestuurlijk onder Uitgeest.
  • Potasbranderijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigPotasbranderij

    Potas is de oude naam voor kalium-carbonaat, dat aanvankelijk uit hout - of plantenas werd gebrand , geloogd en in zuivere toestand in potten werd bewaard. Potas werd gebruikt door de blekerijen, vooral die ten behoeve der zeildoekfabricage.

    Jacob Honig Jsz. Jr. stelde het ontstaan van de Zaanse potasbranderij na 1680, maar dr. Regtdoorzee Greup-Roldanus, bekend door haar studie over de Haarlemse blekerijen, meende dat al vóór 1650 potas in de Zaanstreek werd gebrand. In 1700 we…
  • Rolrederijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigRolrederij

    De zeildoekfabricage in Krommenie zou niet tot ontwikkeling zijn gekomen zonder het coördinerende werk dat de rolreders verrichtten. De weverij, die al in de 17e eeuw tot bloei kwam, is aanvankelijk - tot ver in de 19e eeuw - in huisindustrie, dus sterk gedecentraliseerd, bedreven.
  • Spinhuizenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigSpinhuizen

    Voor er in de 19e eeuw stoomspinnerijen ontstonden was het spinnen en twijnen handwerk, waarbij gebruik werd gemaakt van spinklossen en spinnewielen. Voor alle geweven stoffen, van welk materiaal dan ook, werden de garens dus in handwerk vervaardigd.
  • Stakingplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigStaking

    Het tijdelijk neerleggen van het werk als protest of om zekere eisen af te dwingen, met name op het gebied van lonen of arbeidsvoorwaarden. In de industriële Zaanstreek is meer gestaakt dan in meer landelijke gebieden. De stakingen hadden met name plaats in de Zaanse gemeenten waar de industrie sterk vertegenwoordigd was; in Oostzaan, Wormer, Jisp, Westzaan en Assendelft waren nooit omvangrijke stakingen. De meeste en grootste stakingen hadden in Zaandam en Wormerveer plaats. Niet alle…
  • Stoomkrachtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigStoomkracht

    Aandrijfmiddel van machines; in de Zaanstreek stapten de industrieën in de tweede helft van de 19e eeuw massaal op stoomkracht over. Het ontstaan van stoomfabrieken in de Zaanstreek. Door de eeuwen heen heeft de mens geprobeerd om de spierkracht, nodig bij het in beweging krijgen van werktuigen, door andere krachten te vervangen. De meest voor de hand liggende manier was het gebruiken van dierkracht in de vorm van
  • Textielindustrieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigTextielindustrie

    Zie: Zeildoekweverij
  • Visserijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigVisserij

    De vangst van vissen en andere in het water levende organismen. Onderscheiden worden zeevisserij, binnenvisserij en sportvisserij. Voor sportvisserij zie Hengelsport.

    Historisch is de visserij onder te verdelen in: Haringvisserij, kustvisserij, zoetwatervisserij, zoutwatervisserij en
  • Watersnoodplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigWatersnood

    Door overstroming veroorzaakte noodtoestand. Ook nadat de Zaanstreek sinds de 13e eeuw beschermd was door een dijkenstelsel dat in toenemende mate veiligheid bood, is het gebied in de loop der volgende eeuwen door een reeks overstromingen getroffen. De oorzaak daarvan was vooral gelegen in het feit dat het Flevomeer of Almere aan het einde van de 12e eeuw zó sterk was uitgebreid dat het in open verbinding met de Noordzee kwam. Dit had ernstige gevolgen voor onder meer het Noorderkwar…
  • Weedasplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigWeedas

    Weedas of weedasch is een zekere as-soort, die voornamelijk bij het blauw verven van weefsels werd gebruikt, om in de weedekuip de alkalische stof te leveren die nodig is om de weedekleurstof via een chemische reactie als verfstof werkzaam te maken. Weedas werd ook nog bij andere scheikundige processen gebruikt, o.a. in de zeepziederij, bij het bleken van linnen en in de glasnijverheid.
  • Weverijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigWeverij

    Zie: Zeildoekweverij
  • Wormerplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigWormer

    Voormalige zelfstandige gemeente, die steeds is beschouwd als behorende tot de Zaanstreek maar - althans bestuurlijk sinds de jaren '80 voornamelijk op Waterland georiënteerd raakte. Het dorp verweerde zich eerder, in het begin van de jaren '70, met succes tegen de
  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/zeildoekweverij.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 12:09
  • (Externe bewerking)