aafjes_jan_pieter

Assendelft 17 april 1911 - 14 april 1983

Aanvankelijk zuivelhandelaar te Krommenie, betrokken bij de regionale en later voorzitter van de landelijke organisatie in deze branche. Hij maakte zich sterk voor een schappelijke melkprijs. Jan Pieter Aafjes was later fractie-voorzitter en gemeenteraadslid voor de Partij van de Arbeid en geruime tijd wethouder van Krommenie, in welke functie hij tevens lid was van de Ontwikkelingsraad en bestuurslid van de Stichting de Zaanse Schans.

Zaterdag melk aan de kar

,,Laat de weekklanten op maandag in plaats van op zaterdag afrekenen. Neem 's zaterdags geen lege flessen aan. Lever steriele melk op vrijdag af in plaats van op zaterdag. Schaf de bezorging van melk aan de huisdeur op zaterdag af en laat de klanten die dag aan de kar komen.“ Dit advies gaf de voorzitter van de Centrale Melkhandelaren Organisatie, Jan Pieter Aafjes, op 23 mei 1962 aan de in Leeuwarden congresserende leden. Hij was, als ervaren melkhandelaar, van mening dat de melkhandelaren de service zo groot mogelijk dienen te houden. Niet bezorgen op één vaste dag in de week werd niet wenselijk geacht, omdat de omzet daardoor te sterk zou dalen.

Voorzitter Aafjes van de Centrale Melkhandelarenorganisatie (CMO), hield op 17 mei 1964 tijdens een bijeenkomst van De Bond van Kleinhandelaren in melk en zuivelproducten een korte toespraak, waarin hij wees op de onschatbare waarde van het bezorgen van de melk bij de consument en waarin hij zich voorstander toonde van de in te stellen arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Prijsbeleid noodlottig

Ruim vijftienhonderd zelfstandige melkhandelaren uit het hele land, georganiseerd in de Centrale Melkhandelaren Organisatie (CMO) waren op 23 mei 1964 naar Leeuwarden gekomen voor de jaarvergadering. De opkomst van de leden was zo groot, dat het bestuur van de organiserende Friese bond, niet bijtijds een zaal hadden kunnen vinden, die de vergadering onderdak kon verschaffen. In de open lucht werd daarom vergaderd.

Op de terrassen van het kunstcentrum de Prinsetuin zaten de leden; in de koepel van de muziektent zaten de bestuursleden 'te verrekken van de kou', aldus de voorzitter van de Friese Bond, de heer C. Boonstra, in zijn welkomstwoord. Over de vijver van de Prinsetuin heen viel de voorzitter van de CMO, Jan Pieter Aafjes, het prijsbeleid van de overheid aan. „Dit prijsbeleid wordt ons noodlottig. We schieten niets op met een opmerking van de minister, als we die horen zeggen, dat wij, zelfstandige melkhandelaren, niet in zijn prijspolitiek passen.”

Machtsmisbruik

Het noodlot van dit prijsbeleid is, zo klonk door heel de toespraak van voorzitter Aafjes heen, dat de zelfstandige melkhandelaren niet profiteren van de heersende welvaart. „Die gaat onze deur voorbij.“ Maar niet alleen maken de zelfstandige melkhandelaren front tegen het prijsbeleid van de regering. Ook naar de kant van de geconcentreerde detailhandel moeten de zelfstandigen strijden, aldus de heer Aafjes. „Machtsmisbruik” noemde hij de methoden, die door de geconcentreerde melkbedrijven veelal aan de dag worden gelegd.

De arbeidstijdverkorting kreeg als aspect van onze welvaartsstaat speciale aandacht van de heer Aafjes. „Dat is niet alleen een zaak voor de melkbezorger; ook de melkdetaillist, de ondernemer, dient deze arbeidstijdverkorting te kennen.'' Een samenspel tussen consument en melkhandelaar achtte hij bij de verwezenlijking van deze arbeidstijdverkorting noodzakelijk. Voor alles moeten we „de service aan de consument hoog houden“, aldus Aafjes.

Geen melkslijter voor wit loon

„Melkhandelaren kunnen voor de bezorging van hun producten voor de 'witte' garantielonen geen personeel krijgen. Deze sector van de middenstand is genoodzaakt met de loonbetaling naar andere mogelijkheden te zoeken. Een gezonde zelfstandige melkhandel heeft ook recht op een menswaardig bestaan, aangepast aan de tijd van welvaart, waarin het Nederlandse volk thans mag leven en waarbij het midden- en kleinbedrijf, dus ook de melkhandel, nog steeds ten achter blijft”. Deze bittere klacht uitte voorzitter van de Centrale Melkhandelaren Organisatie, J.P. Aafjes op 13 mei 1964 in zijn jaarrede op het jubileumcongres te Amsterdam.

Melk als lokartikel

,,Het is een groot schandaal dat de melk gebruikt, wordt als lokartikel voor de levensmiddelenzaken. We hebben dit jarenlang gezien met de roomboter en wat is ervan overgebleven? Niets. Het wordt bijna niet meer verkocht.“ Dit zei voorzitter Aafjes,tijdens de jaarvergadering van de CMO op 8 mei 1968 in Emmeloord.

Aafjes noemde het gebruik van melk als lokartikel een degradatie van dit product. ,,Dit is niet alleen ten nadele van de veehouders en melkhandelaren, maar ook van de consument. Voor een artikel waarmee geknoeid wordt heeft men minder waardering. Daarom zal er in de toekomst een nog sterkere binding met de leverende bedrijven moeten komen. Wij zullen van die bedrijven de melk betrekken die de voorkeur geven aan de melkhandelaar en alleen maar melk afleveren aan levensmiddelenbedrijven in overleg met de plaatselijke of regionale melkhandel en tegen een prijs die wij er ook voor rekenen.”

Melkhandelaren samen in één bond

De drie landelijke bonden van melkdetailhandelaren richtten in september 1969 de Verenigde Nederlandse Melkhandel op. De snelle ontwikkeling met de daaruit voortvloeiende veelheid aan problemen in deze ondernemersgroep maakt een constructieve samenwerking noodzakelijk. De Vereniging én secretariaten van de drie organisaties in de melkdetailhandel worden in Utrecht ondergebracht. Het dagelijks bestuur van de vereniging bestaat uit de heren A. Th. van Schaik uit Utrecht (voorzitter), L. P. Janson, uit Leiden (secretaris), J. van Ringen uit Groningen (penningmeester), A. van Buuren uit Delft, J. P. Aafjes uit Krommenie, en W. Kolkman uit Daarlerveen. Het bestuur van de vereniging bestaat uit de dagelijkse besturen van de drie bonden.

De problematiek van de zuivelhandel aan huis, die dreigde te verdwijnen ten gevolge van de schaalvergrotingen bij de levensmiddelenhandel, zoals de opkomst van supermarkten, bracht hem en anderen tot de oprichting van de NCM-Enkabe te Alkmaar, de Noordhollandse Coöperatieve Melkhandel, een inkoopcombinatie die een volledig levensmiddelenpakket nastreefde en de verkoop via rijdende winkels propageerde.

Deze winkelwagens werden een vertrouwde instelling, vooral op het platteland. De NCM had gedurende een aantal jaren een samenwerkingsverband met de SRV, een landelijke coöperatie met dezelfde doelstelling, maar ging later weer zelfstandig verder.

  • aafjes_jan_pieter.txt
  • Laatst gewijzigd: 2017/10/22 09:03
  • door zaanlander