Lijst van Beeldend kunstenaars

Adel, Reinier den

Wormerveer, 27 januari 1950

Reinier den Adel

Reinier Willem Jan den Adel, beeldend kunstenaar, keramist, woonachtig in Nauerna, studeerde in 1974 af aan de Gerrit Rietveld academie te Amsterdam. Hij was bestuurslid van de Culturele Raad Nauerna en is docent keramiek en beeldhouwen aan het Centrum voor kunst, cultuur en creativiteit in West-Friesland de Blauwe Schuit in Hoorn en bij Fluxus in Zaandam.

Zie ook: Keramiek

Bron: De Plek, Dagblad Zaanstreek, 2 juni 1993

Adserà Riba, Enric

Cabra del Campo, Spanje, 1939

Enric Adserà Riba in 2013. Foto: Museu de la Vida Rural, Flickr. Copyright Creative Commons

Enric Adserà Riba, geboren in 1939 in het Spaanse Catalonië, groeide op in een land dat herstelde van een burgeroorlog. Hij ontving les van Josep Busquets, beeldhouwer uit Barcelona. Daarna bezocht hij de Escuela de Bellas Artes te Barcelona. Hij was daarna lid van Centro Artístico Sant Lluc en Cúpula del Coliseum in Barcelona tot 1960.

→ Lees verder...

Akker, Theo van den

Zaandam 4 maart 1946

Beeldend, voornamelijk grafisch kunstenaar. Van den Akker ontving tezamen met Leo Poelmeijer, Wim Koster en Selma Timmerman de Cultuurprijs 1979 van de gemeente Zaanstad, in verband met hun gezamenlijke ontwerp van een aantal grafische panelen voor het wijkcentrum 'De Poelenburcht' te Zaandam.

Bij het werk van Theo van den Akker wordt onder andere hoogdruktechniek toegepast. Daarnaast is hij specialist diepdruk, vlakdruk, wandschilderingen en wandkeramiek. Per onderwerp wordt seriematig, voornamelijk in zwart gewerkt. Van den Akker beschilderde een streekbus en met keramist Reinier den Adel werd eind jaren '70 het Sportfondsenbad aan de Mauvestraat zowel van binnen als van buiten voorzien van keramische panelen. De panelen aan de buitenkant zijn vernield, mede door gebrek aan onderhoud.

Het keramiek in het leegstaande Sportfondsenbad Bron: Gemeentearchief Zaanstad

Aanvankelijk moet het kunstwerk weer terug naar de kunstenaar in verband met verkoop van het Sportfondsenbad. Ook is er een mogelijkheid dat het kunstwerk in overleg met de nieuwe eigenaar van het zwembad wordt herplaatst. Zijn werk is in bezit van bedrijven, gemeente, rijk, en particulieren. Theo van den Akker is lid geweest van verschillende kunstcommissies.

Niet zo ver van de Wilhelminasluis woont Theo van den Akker, de enige eilandbewoner van de Zaanse binnenstad in het vroegere accijnshuisje tussen de grote en kleine sluis in; aldus een artikel in de Telegraaf van 26 oktober 1991. 1) Dam I staat er naast zijn deur, centraler kan het niet. Hoewel hij op het punt staat in zijn auto te stappen, maakt hij wat tijd voor mij vrij, zodat ik het meer dan schitterende pandje eens wat nader kan bekijken. Hier wonen moet voor iemand met mijn nautisch hart de hoofdprijs aller loterijen zijn. Je zou verwachten hier een sluiswachter aan te treffen, maar Theo is werkzaam in de voedingsmiddelenindustrie en tevens beeldend kunstenaar.

Het heeft hem wel enige moeite gekost hier zijn intrek te nemen, want er waren uiteraard liefhebbers zat. „Als tegenprestatie vind ik het niet meer dan logisch om mensen die belangstelling voor mijn huis hebben wat te helpen“, zegt hij op mij doelend. Aan de andere kant van de kleine Sluis in de Zaan staat trouwens ook een prachtig en wat groter pand, dat wordt bewoond door iemand die zijn brood ook al niet uit het water haalt. Niemand woont meer bij zijn werk. Maar dat hindert niet. Als we maar goed op dit soort monumenten passen. Misschien is het dan niet nodig er een beschermende stenen jas omheen te bouwen.

Theo van den Akker kreeg voor zijn beelden 'Afvoer' en 'Buiten gebruik' de Sculptuurprijs op de tentoonstelling Start 91 2) in Apeldoorn waar eindexamen-studenten van academies zich presenteerden. Zijn beelden zijn van ijzer, de titels informatief wat betreft de vorm.

→ Lees verder...

Altmann, Hendrik

Zaandam 7 november 1791 - Rotterdam 23 november 1863

Hendrik Altmann, schrijver, onderwijzer, bestuurder, lithograaf en kunstenaar, maakte zich als liefhebber verdienstelijk aan de beoefening van de teken- en schilderkunst en wijdde zich in het bijzonder aan kerkinterieurs, landschappen en portretten, werkte voornamelijk in Rotterdam.

Hij werd in 1810 tot hoofdonderwijzer op Texel benoemd. In 1820 vertrok hij naar Rotterdam en werd benoemd tot onderwijzer en vanaf 1845 tot hoofdonderwijzer aan de School en de Kweekschool van het Departement der Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen te Rotterdam.

Altmann was een druk bezet man. Hij:

  • vertegenwoordigde de Algemene jaarlijkse Vergadering der Maatschappij,
  • was jarenlang commissaris, en, tot den einde toe, secretaris van de Departements Leesbibliotheek,
  • trad op als spreker in de leesvergaderingen, meer nog als voorganger in de Volksvoorlezingen,
  • was een kwart eeuw secretaris van de Bijbelvereniging in de wijken 5 en 6,
  • maakte zich verdienstelijk voor de zondagscholen,
  • spaarde tijd noch moeite voor het werk der Bijbellezingen,
  • behoorde in 1838 tot de oprichters van de Onderwijzers Vereniging in het 8ste district van Zuid-Holland, later de Algemene Onderwijzers Vereniging gevestigd te Rotterdam, die hem, als lid van Verdienste opnam,
  • stond met drie andere ijverige mannen aan het hoofd van de vroeger bestaande Vormschool voor aankomende Onderwijzers,
  • maakte zich als liefhebber, verdienstelijk aan de beoefening van de teken- en schilderkunst, inzonderheid aan het vak van het landschap te wijden.
  • heeft zich als schrijver verdienstelijk gemaakt door de uitgave 'Michiel Adriaanszoon de Ruiter' die voor schoolgebruik bestemd was.

→ Lees verder...

Amersfoort, Nynke van

Stavoren 1943

In de Zaanstreek werkend kunstenaar, weef- en batikwerk alsmede zeefdruk op stof; Wormer.

De website van Nynke van Amersfoort meldt in april 2015: ,,Door een eenzijdige verlamming als gevolg van een herseninfarct ben ik genoodzaakt mijn activiteiten stop te zetten. Mijn atelier zal worden gesloten. Deze website is per medio november 2015 uit de lucht.“

→ Lees verder...

Arentz, Isaac

Oegstgeest 1824 - Zaandam 1910

Isaac Arentz, tekenleraar en van 1850 tot 1896, drijvende kracht achter de Zaandamse stadstekenschool. Hij leidde verscheidene bekende kunstenaars op, onder wie Jacob Taanman, Klaas van Vliet, Rens Lensselink en Freek Engel. Door Heijnen getypeerd als leden van de 'eerste generatie' Zaanse schilders. Zijn opvolger was Albert Beerends.

Assema, Co van

Zaandam, 22 februari 1955

Co van Assema, beeldend kunstenaar, schilder en graficus te Krommenie.

Het raadselachtige en poëtische van mijn werk komt allemaal voort uit realistische, alledaagse dingen. Vaak zijn het verwijzingen naar dingen die ik gezien en meegemaakt heb. Het besef van de natuur om me heen met al z’n prachtige vormen, de kracht van de wind en het water, de hoogte en diepte, ’t groeiproces. Maar zeker de plek en de sporen van mensen die achterblijven; het afval, de condensstrepen van vliegtuigen in de lucht, een vissersstok met afval-vlag, een voetafdruk, de vervuilde waterlijn van m’n boot. De wereld die ik voortover is niet alleen een wereld van ’n droom of een droom die we ons denken te kunnen herinneren. Het is ook de kwetsbaarheid en de vergankelijkheid die ik probeer te laten zien. Ik probeer een ervaring op te roepen die vergelijkbaar is met de dynamiek en schoonheid.

  • 1978 : stopt met werken en gestimuleerd door Anneke, zijn vrouw, gaat Co studeren aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam, volgt vakken illustratie, vrije grafiek en schilderen.
  • 1981 : huurt ‘zijn’ eerste atelier in de oude Mavo op het Vlietsend in Krommenie.
  • 1983 : afsluiting Gerrit Rietveld Academie doet examen in vrije grafiek en schilderen, eerste expositie in de Zienagoog te Zaandam. Vanaf deze tijd zelfstandig bezig als beeldend kunstenaar.
  • 1985 : tweede atelier op het Krommenieërpad boven Drukkerij Luxora in Wormerveer.
  • 1986 : dochter Renée wordt geboren en koopt huidige atelier op het Weiver.
  • 1990-1994: bestuurslid van de Zienagoog/ Kunstcentrum Zaanstad.
  • 1998 : reis naar Mozambique i.v.m. 5 jarige viering Nambu Productions van vriend Rob Pannekoek, opnamen NCRV ‘grensverleggers’, muziek maken en kunst exposeren in Maputo.
  • 1993-1999 : medeoprichter en bestuurslid van kunstenaarsstichting Tengel in Zaanstad.
  • 2000: ik maak 100 keramische borden ca.70 stuks Ø 50 cm. en ca. 30 stuks Ø 30 cm. Er sneuvelen ook een aantal met name een reeks borden met goud en raku gestookte borden.
  • 2004: ik ontvang de Jannie Sipkesprijs in Haarlem. 2005: mijn eerste boekje komt uit! Het is een tweeluik geworden: een gedrukt schetsboekje en een monografie.

Bron: Kunstcentrum

Bakker, Hanny

(Zaandijk, 1955)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder. Hanny Bakker ontving haar opleiding aan de Hogeschool voor de Kunsten te Utrecht. Ze woont en werkt te Zaandam en haar stijl is expressief met gebruik van veel kleur. Haar werk heeft zowel figuratieve als abstracte kenmerken.

Bertholet, Louis

Amsterdam, 19 december 1950 -

Beeldend kunstenaar en autodidact te Zaandam; tekenaar, graficus (etser, zeefdrukker) en schilder, lichtschilder en fotograaf maar vooral beoefenaar van fotografiek. Bij deze laatste techniek wordt fotografische beeldvervreemding bereikt door aan het met de camera verkregen resultaat elementen toe te voegen of dit anderszins te manipuleren.

Bertholet verwerkt kleur in een scala van technieken en beelden die in het vrije spel van kijken, zien en voelen voor de kijker verschillende associaties kunnen oproepen. Begrippen als kosmos, oerbeginsel, leven en dood, vormen vaak de sleutel tot Bertholet's inspiratie en uitgangspunt van z'n werk. Toevoegen en weglaten. Wat blijft staan is zijn beeld. Wat blijft staan is zijn vorm. Wat blijft staan is zijn verhaal: het verhaal van Louis Bertholet. Het worden foto’s van zijn gedachten.

Louis Bertholet exposeerde in België, Duitsland, Rusland, Japan en China. In 1985 ontving hij een Gold Award van het Metropolitan Art Museum te Tokyo.

In Nederland waren zijn exposities onder andere te zien in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Maastricht, Den Haag, Apeldoorn, Eindhoven, Zeist, Dordrecht, Enkhuizen, Beverwijk en Zaanstad.

Zie: beeldende kunst en Fotografie

Betlem, Maarten

Zaandijk, 13 januari 1881 - Hilversum, 29 december 1957

Beeldend kunstenaar, geboren te Zaandijk, getrouwd met Hillegonda Das, schilder, aquarellist en tekenaar van vooral dorpsgezichten en oude gedeelten van Hilversum en omgeving. Om die reden heeft Betlem vooral in het Gooi, waarnaar hij op zijn negentiende jaar verhuisde, bekendheid verworven.

Maarten Betlem, opgeleid als decoratieschilder dreef een aantal jaren een bedrijf op dat gebied. Niettemin ging zijn grote belangstelling uit naar tekenen en schilderen. In het bijzonder voelde hij zich aangetrokken tot het uitbeelden van oud-Hilversum. Hierbij kwam hij in contact met de plaatselijke geschiedschrijver C.L. Heek.

Dankzij de samenwerking zijn van Betlem’s hand talloze schetsen en aquarellen bekend waardoor het sinds de aanvang van de 20e eeuw hand over hand verdwijnende landelijk aanzien van de gemeente Hilversum met grote toewijding is vastgelegd. Deze vaak van aantekeningen voorziene afbeeldingen, met betrekking tot bepaalde bijzonderheden en dagbladartikelen, zijn Betlem's levenswerk geworden. Het schilderachtige Hilversum van vroeger werd daarmee voor het nageslacht vastgelegd.

Het gemeentebestuur van Hilversum kocht in 1953 een groot deel van de verzameling-Betlem aan en besloot de collectie aan het Goois Museum in bruikleen te geven.

Blankestijn, Theo

Wormerveer, 1938

Beeldend kunstenaar, wonend in Oostknollendam. Aquarellen en (kleur)lithografieën, voornamelijk landschappen.

Theo Blankestijn (1938) werd opgeleid in Haarlem en aan de Vrije Academie in Den Haag. Hij begint in 1955 met aquarelleren, heeft een voorliefde voor het water en landschap en reist veel door Frankrijk vanwege de impressionisten waar hij zich sterk voelt aangetrokken. Sfeer en intimiteit zijn onlosmakelijk verbonden aan zijn werk.

Geïnspireerd door het Hollandse landschap, produceert Theo Blankestijn aquarellen en olieverfschilderijen. Vanuit zijn atelier heeft hij zicht op het weidse polderlandschap. Composities met de immer veranderende elementen land, lucht en water vormen het resultaat.

Niet alleen het Hollandse land bekoort hem. Engelse en Normandische kusten en Zuid-Franse natuurgebieden staan centraal in het werk van Blankestijn. Met heldere kleuren en ferme, dynamische streken geeft hij een impressie van het door hem waargenomen stuk natuur.

De veelzijdig schilder doet indrukken op in de Hortus, parken of op plaatsen waar de flora weelderig bloeit. Op het randje van abstractie balanceren zijn bloemstillevens. Door in te zoomen op details vervagen de contouren en ontstaat een spel van samensmeltende kleuren op het zachte aquarelpapier

Theo Blankestijn’s werk is tijdloos

Meer informatie

Blans, Maria

Zaandam, 16 november 1908 - Heemstede, 20 november 1994

Maria Wilhelmina Helena Blans geboren te Zaandam als dochter van Helena Bernarda Christina Philomena van Basten Batenburg (1871-1949) en Thomas Martinus Blans (1866-1942). Zij huwde met Clement Alphonse Hubert Regout, en studeerde aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten te Amsterdam, exposeerde in 1939 met Cees Bolding. In 1976 exposeerde zij haar werken in Kunstzaal Heerkens Thijssen aan het Houtplein 13 te Haarlem.

Maria Blans specialiseerde zich als kunstnijveraar, schilder en tekenaar, werkte met pastel en aquarel. Haar onderwerpen betroffen bloemen, stillevens en portretten. Zij werd onderricht door Johannes Hendricus Jurres, Richard Roland Holst en Hendrik Jan Wolter.

Bronnen oa: Stichting RKD en Documentatie van Beeldende Kunst in Noord-Holland

Zie Schilderkunst

Blokker, Hanny

Lutjewinkel, 7 juni 1945

Beeldend kunstenaar te Westzaan, voornamelijk etsen en pentekeningen.

→ Lees verder...

Bobeldijk, Félicien

Koog aan de Zaan, 17 oktober 1876 - Amsterdam, 30 januari 1964

Félicien Bobeldijk, naar een tekening van Cees Bolding, 1934

Impressionistisch kunstschilder, geboren in Koog aan de Zaan, die voornamelijk in Amsterdam heeft gewerkt, maar ook in de Brabant en de Zaanstreek.

In zijn boek 'Jeugdprentjes' (Lochem 1934) heeft hij op een alleraardigste manier de belevenissen uit zijn jongensjaren in de Jan Bestevaerstraat in Koog beschreven, geïllustreerd met tekeningen van de Zaanstreek, zoals hij die zich herinnerde. Bobeldijk kijkt terug op een gelukkige jeugd in het Zaanse dorp waaruit hij afkomstig is. Hij heeft aan zijn jongensherinneringen een soort plaatwerk gewijd, bestaande uit een aantal krijttekeningen van plekjes uit het dorp met terugblikken over Het ouderlijk huis, Schooldagen, Vacantie, Hengelen, etc.
Het materiaal dat voor de illustratie was uitgezocht leende zich slecht voor reproductie en men ziet Bobeldijks tekeningen hier dan ook niet op haar gunstigst.

→ Lees verder...

Boer, Klaas de

Zaandam, 18 juli 1944

Twee driehoekige zuilen

Klaas Pieter de Boer, keramist, doet van 1962 tot 1966 de opleiding aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs, de Rietveld Academie, te Amsterdam, richting keramiek. In 1966 heeft hij zijn eigen atelier aan de Klokbaai in Zaandam. In 1966 is tevens zijn eerste tentoonstelling samen met Hans Kuijt: keramiek 66, in het voormalige kantoor van notaris Postma te Zaandam.

Klaas de Boer bracht als zodanig in Zaanstad en daarbuiten verscheidene grote kunstprojecten tot stand, onder meer de murale plastiek, verdwenen tijdens de sloop van voormalig gemeentehuis De Bannehof en keramische zuilen bij verpleeghuis Oostergouw en in de Russische Buurt.

→ Lees verder...

Boer, Hendrika de

Krommenie, 12 maart 1939

Beeldend kunstenaar, naamvariant Rie de Boer,sedert 1960 te Amsterdam. Beeldhouwer, graficus en grafiek. Werkt met kleinplastiek, gouaches, keramiek en houtsneden.

→ Lees verder...

Bolding, Cornelis (Cees)

Wormerveer, 7 januari 1897 - 's Gravenhage, 1 november 1979

Cees Bolding zelfportret, 1916.

Beeldend kunstenaar, woonde en werkte in Wormerveer, Urk, Amsterdam, Den Haag en Scheveningen. Cees Bolding werd opgeleid aan de Rijksschool voor Kunstnijverheid en de Academie voor Beeldende Kunst onder de prof's van der Waay en Jurres, beide te Amsterdam. Naast vele olieverfschilderijen vervaardigde hij tekeningen, etsen, litho's, houtsneden, aquarellen, stadsgezichten, portretten, marines, havengezichten en landschappen.

Grote bekendheid kreeg hij door zijn schilderijen van de werkende mens; zo bestaat er bijvoorbeeld grote belangstelling voor zijn studies van Scheveningse nettenboetsters. Bolding werd een veelzijdig begaafd kunstenaar genoemd. Zijn artistieke kracht school vooral in de eerlijke, onopgesmukte weergave van de gewone dingen in het dagelijks leven.

Hij is ettelijke malen onderscheiden, kreeg drie jaar koninklijke subsidie, de J.C. Gosschalkprijs, drie maal de Willink van Collenprijs en de zilveren medaille van de Prix de Rome. Hij gaf les aan het Rijksinstituut te Amsterdam en was adjunct-directeur van de Academie voor Beeldende Kunst in Den Haag.

Bolding exposeerde in Wenen, Venetië, Brussel, Toronto, Edinburg en Glasgow. Werken van hem zijn aanwezig in het Gemeente Museum Den Haag, het Rijks-Prentenkabinet in Amsterdam, het Van Abbe-Museum in Eindhoven en het Museum te Schiedam.

Tot zijn vele leerlingen behoorden de Zaankanters Reinier Stuurman en Gerrit Woudt. In zijn geboortestreek bevindt zich nog tamelijk veel van zijn werk in particulier bezit; de gemeente Zaanstad bezit een vijftal van zijn werken.

Bood, Klaas

Oudkarspel, 27 augustus 1922 - Westzaan, 22 februari 2018

Klaas Bood, boerenzoon van een tuinder, werd geboren in Oud-Karspel in Noord Holland, maar woonde het grootste deel van zijn leven in de Zaanstreek. Al op de lagere school tekende hij veel en wilde hij graag kunstschilder worden. Van een gedegen opleiding hiervoor op bijvoorbeeld de Academie kon helaas geen sprake zijn. Bood moest al op jonge leeftijd aan het werk om financieel te kunnen bijdragen om het gezin te onderhouden. Als tekenliefhebber ging zijn voorkeur uit naar de Rijksnormaalschool om daar tekenlessen te volgen. Daar stak zijn vader een stokje voor. Hij vertrok in de oorlog naar Duitsland. Na de oorlog beleefde hij een mooie tijd in de Elzas als tuinman van een Krankenhaus.

Eenmaal terug in Holland leerde hij Truus kennen. Ze besloten hun toekomst samen in de Elzas voort te zetten. Maar Truus kon er niet wennen, zij keerden terug naar Oudkarspel om te gaan werken. In tien jaar tijd klom Klaas op tot werfchef. Later werkte hij bij Honig op het lab, later als voorman in de maïszetmeelfabriek. Klaas en Truus, inmiddels in Westzaan gevestigd, bezorgden diverse weekbladen en folders van de Noord tot de Veldweg.

Toch stond de passie voor schilderen en tekenen centraal. Pas op latere leeftijd, hij was al in de veertig, ontstond de gelegenheid om alsnog meer tijd te besteden aan de schilderkunst. Klaas leerde etsen bij Peter Teeling. Dat ging niet gemakkelijk, op zolder boven een bak met zuur hangen was geen pretje. 1967/68 doceerde Gerrit Woudt tekenen en schilderen met olie-verf. Gerrit ondervond al snel dat hij Klaas Bood niets meer kon leren. Hij ontpopte zich als leraar van diverse kunstenaars, die nog immer van zijn kunde en kennis gebruik maken.

Veel dorps- en streekgenoten zullen hem hebben gekend; met zijn typerende grote baard, op de fiets onderweg in het Zaanse met zijn schilderkist achterop gebonden. Vaak zat hij ergens te werken en legde dan menig plekje vast. De ene keer topografisch herkenbaar; de andere keer puur om op een milde wijze de schoonheid van de natuur te vangen. In zijn werk ging het vooral om de schoonheid van de zwijgende dingen. De natuur, een landschap of een stilleven. Bood wist ze stemmig te verbeelden, met veel aandacht voor kleur-nuancering en vlakverdeling. Zijn werk werd gewaardeerd, en soms al met nog natte verf gekocht.

Bron: o.a. De Wessaner

Boonstra, Klaas

Krommenie, 11 oktober 1905 - Schore, 2 september 1999

Klaas Boonstra, beeldend kunstenaar, vooral kunstschilder, maar ook tekenaar, aquarellist en glazenier, voorts muurschilderingen. Leerling van de Rijksacademie te Amsterdam, werkte daarna tot 1940 in Krommenie en vervolgens in Amsterdam en Den Haag. Boonstra werkte vrij naar zijn verbeelding en kreeg onder meer bekendheid door zijn Droombeelden.

Voor een volledige biografie bezoekt u de website van de Stichting Klaas Boonstra.

Bosboom, Adriaan

Westzaan, 17 juli 1940

Beeldend kunstenaar, woont en werkte in Zaandam, kwam op het Zaanlands Lyceum in aanraking met cultuur. Leerling van de Rijksnormaalschool te Amsterdam, schilder, aquarellist en tekenaar van landschappen en portretten, gaf les aan Jan Kees Vergouw.

Na een korte en veelbelovende loopbaan als kunstenaar koos Bosboom voor maatschappelijke bezigheden voor de humanistische beweging. In het jaar 2000 verliet hij de Zaanstreek voor een zeilend bestaan tussen de Griekse eilanden. Sporadisch keert hij terug naar zijn woning naast oliemolen De Bonte Hen aan de Kalverringdijk.

Hij stelde een boek samen over zijn vader Nathan Bosboom en over de door hem bewonderde Wormerveerse schilder Jaap Kaal, 'Jaap Kaal, een inleiding tot zijn werk'; Amsterdam 1965.

Bosch, Ditta van den

Zaandam 29 juni 1914 - Veenendaal 9 februari 2005

Ditta van den Bosch, kunstenaar, schilder. Zij was in de leer bij Roeland Koning (1898-1985) en Edith Pijpers. Zij maakte gebruikt van aquarel, glas in lood en olieverf voor haar portretten, landschappen, stillevens en kerkramen. Ditta van den Bosch was werkzaam in Schotland, Veenendaal, Zaandam, Zuid-Engeland, Zwitserland, Rhenen vanaf 1955 en Veenendaal omstreeks 1996.

Zie Schilderkunst

Boudewijn, Wille

Heemstede, 6 augustus 1947 - Emmen, 19 januari 2016

Wille Boudewijn 1947-2016

Wille Boudewijn, beeldend kunstenaar, keramist en beeldhouwer is autodidact, zij woonde en werkte in Assendelft en Zaandam. Daar vervaardigde zij onder meer een fries van meer dan 2 meter breed voor de Klimop-school. Later verhuisde zij naar Emmen.

In de galerie ArtiSjok te Tjerkwerd exposeerde de keramiste Wille Boudewijn uit Assendelft in juni 1994 vazen, dekselpotten en schalen met opvallende decoraties in de vorm van scherp afgebakende monochrome heldere kleurvlakken die dikwijls van de buitenzijde naar de binnenkant overlopen. Het is over het algemeen speelse en vrolijke sierpotterie met nu en dan zelfs een picturale uitstraling. Dat betreft vooral een aantal platte ronde schalen met zwarte randen. Lees verder in de Leeuwarder Courant van 14 juni 1994.

Bouman, Grada

Zaandam, 25 juli 1929

Grada Henrica Bouman, beeldend kunstenaar, werkte in Zaandam, Zuid-Scharwoude, Hilversum en Den Haag. Zij kreeg na onderwijzeres te zijn geweest, haar opleiding beeldende kunsten en studeerde verder aan de Vrije Academie in Den Haag. Eerder ontving zij les van Gerrit Jan de Geus. Grada Bouman tekent, schildert en lithografeert voornamelijk landschappen en portretten.

Zij schildert op nagenoeg realistische wijze haar landschappen, stillevens en stadsgezichten. Ze zet haar werk vlekmatig op en gebruikt uitsluitend niet-dekkende kleuren. Haar composities zijn evenwichtig en zonder schokeffecten. Aquarelleren is haar favoriete werkwijze. Het tere transparante, eigen aan deze techniek, weet ze zeer geraffineerd te gebruiken. Uitgebalanceerd kiest Grada Bouman haar palet om het bijna onaardse karakter van een veldboeket te schilderen. Levende natuur is één van haar inspiratiebronnen.

Brandenburg, Cornelis

Wormerveer, 5 december 1884 - Amsterdam, 18 november 1954

Invalid Link
Deze ets van de kruising van de Keizersgracht en de Reguliersgracht is populair bij de toeristen, omdat men daar beide grachten met een groot aantal bruggen kan zien.

Cornelis Brandenburg, zoon van Klaas Brandenburg en Bregje Woerdeman, genoot zijn eerste onderwijs van zijn vijftiende tot achttiende jaar van Georg Rueter op de tekenschool voor kunstambachten te Amsterdam. In diezelfde periode was hij werkzaam als aardewerkschilder op de plateelbakkerij De Distel in Amsterdam. Gedurende drie jaren volgde hij avondlessen in het modeltekenen aan de Rijksacademie te Amsterdam, eerst onder August Allebé, later onder Antoon Derkinderen.

De etskunst, waaraan hij zich sinds omstreeks 1913 geheel heeft gewijd, leerde hij onder leiding van P. Dupont. Hij concentreerde zich volledig op het etsen en werd de belangrijkste etser van de Amsterdamse Grachten. Veel praktijk in de grafische vakken deed hij op bij de Chemigrafische kunstinrichting van Schnabel te Amsterdam. Hij groeide uit tot één van Nederlands grootste etsers van stadsgezichten en dan vooral van Amsterdam waar hij ook woonde en werkte. In deze stad was hij lid van Arti et Amicitiae. In het stadsarchief van Amsterdam zijn 64 etsen van hem aanwezig.

Briemen, Rein van

25 april 1941

Beeldend kunstenaar; olieverf, aquarellen, pastel, gouaches; surrealistisch, later neigend naar abstract. Rein van Briemen, eigenaar galerie ’t Vorstenburg in Zaandam begon na zijn middelbare school als autodidact te schilderen; hij kwam in de Contra-prestatie en later de BKR. Hij exposeerde onder meer in Den Haag, Amsterdam, Leiden, Berlijn en Dortmund.

Met René Groot richtte hij in 1966 Pieps Hofleveranciers op, een experimentele muziek- en theatergroep met wisselende bezetting. Een surrealistische voorstelling met als onderwerp Pieps was de naamgever hiervan. Het werk werd in maart 1970 geëxposeerd in Den Haag samen met zes andere Nederlandse schilders. Gedurende de jaren zeventig wordt Pieps weer uit de kast getrokken voor een reeks kunstzinnige manifestaties her en der in de Zaanstreek. De kunstzinnige groep treedt in verschillende samenstellingen het en der op. Van Briemen en Groot zijn de vaste initiators. Kunstschilder René Groot (ex-Commotions, Skunks, Hondo’s) treedt ook met Pieps Hofleveranciers op.

Brucker, Alfred Oskar

(Aalen, Oostenrijk, 1910 - Zaanstad 12-04-1993)

Beeldend kunstenaar, aanvankelijk schilder en tekenaar, later vooral beeldhouwer en modelleur. Brucker woonde en werkte in Aalen, Heilbronn, Stuttgart, Zaandam en Koog. Hij volgde beeldhouwlessen aan de Akademie (1930-1932) en ging vooral beelden en ornamenten in hout vervaardigen. Deze betrokkenheid bij de Beeldsnijderij bracht hem in aanraking met de ornamentiek van de historische Zaanse gevels.

In 1946 vestigde hij zich in de Zaanstreek, waar hij een belangrijke rol ging spelen bij de restauratie en nauwkeurige reconstructie van het snijwerk aan voorschotversieringen, deurkalven, snijramen (bovenlichten) enz. in de bewaard gebleven houtbouw. Voor de aan de Zaanse Schans herbouwde panden heeft hij veel nieuw snijwerk vervaardigd. Dit werk combineerde hij tot omstreeks 1975 met het voor de vereniging De Zaansche Molen beheren van het Molenmuseum.

Daarna vestigde Brucker zich in het Drentse Vledderveen.

Bruin, Annie

Zaandijk, 24 september 1870 - Blaricum, 24 juni 1961

Anne Marthe Elizabeth (Annie) Bruin, beeldend kunstenaar, woonde en werkte in Laren. Zij studeerde onder leiding van J.L. Vleming te Zutphen en van J.D. Huibers te Amsterdam. Zij behaalde M.O. tekenen op de Rijksnormaalschool voor tekenonderwijs te Amsterdam. Schilderde en tekende voornamelijk bloemen, stillevens en landschappen. Een van haar meest bekende werken was De Schedelmeter.

Op 27 juli 1927 vond een tentoonstelling van schilderijen en pastels plaats van Annie Bruin in haar atelier aan de Pijlsteeg te Laren. De bewegingen van de nieuwe tijd in picturale zin zijn aan deze schilder- en tekenares ongestoord vooruitgegaan. Zij ziet het landschap het liefst geïdealiseerd, het hoofdkenmerk van de romantische periode uit de goede, oude tijd. Vandaar dat zij allerlei idyllische plekjes opzoekt in de natuur en deze tracht weer te geven. Zo bijvoorbeeld de kleine pastel Bank op het land en het Laantje, waarin Annie Bruin alles wat liefelijk, zacht en bekoorlijk is in prille lente oproept en uitbeeldt.

Zo ziet zij ook veel moois en intiems in een Oud muurtje en weet de markante lijn van een typisch-Hollandsch bruggetje in Volendam aardig te accentueren. Iets hoger greep de schilderes in haar pastel Boomgaard in maneschijn, waarin het blanke huis verdroomd staat in de stille eenzaamheid en de grillige schaduwen der bomen hun silhouet schrijven op de licht doorvloeide weide. Er zit stemming in deze pastel, een stemming van stille en heilige avondweelde. Na de bui geeft goed weer de lichtwerking in de lucht als aan de einder de wolken breken en de glans van de dag herrijst. Zo zijn er meerdere nummers op deze tentoonstelling, die de aandacht verdienen, als het huisje aan het einde van een laan, een schuitje op het strand, waar het water glinstert in duizenden gouden schilfertjes en het portret van een jongen, één der oudste schilderijen van Annie Bruin. H. v. C.

Hoewel zij bijna een mensenleeftijd in Laren woonde, werkte zij toch veel buiten de gemeente. Vooral Vlaanderen, en met name de oude stadjes Brugge en Gent, trokken haar en in eigen land bevredigde zij haar liefde voor het oude in de binnenstad van Utrecht. Voorts schilderde zij veel op de Veluwe en Volendam. Vlak voor haar tachtigste verjaardag maakte zij studies in de duinen van Zandvoort.

Zij exposeerde regelmatig op de tentoonstellingen van Vereniging van Beeldende Kunstenaars L'arti Blaricum, waarvan zij sedert de oprichting lid is. In 1950 brengt zij haar werk op deze wijze niet meer onder de ogen van het publiek. De Kerklaan is de Kerklaan niet meer vam de tijd toen Annie Bruin er kwam wonen. Haar kunstenaarsoog werd toen bekoord door de omgeving en zij heeft het beeld van dit straatje op het linnen vastgelegd. En het was niet het slechtste van haar werk, dat zij het hiermee aan haar buurman, de toenmalige dorpskleermaker, schonk!

Busch, Ida

Zaandam, 11 juli 1942

Beeldend kunstenaar (gouaches), autodidact.

Cardinaal, Klaas

Zaandam 19 augustus 1787 - Utrecht 10 december 1863

Klaas Cardinaal, aanvankelijk koopman, later beeldend kunstenaar als landschapsschilder, Lid der Verenigde Friese en Waterlandse Doopsgezinde Gemeente te Purmerend, Cardinaal woonde en werkte voornamelijk in Utrecht. Klaas Cardinaal was een zoon van Cornelis Cardinaal en Frouke Klaas Bleeker. Hij is getrouwd op 17 mei 1815 in Purmerend, Noord-Holland, Nederland met Hillegonda Veen, ze kregen twee kinderen. Op 6 december 1821 overleed zij na een ziekbed van acht dagen op 29-jarige leeftijd. Hij hertrouwde in 1823 met A. G. Selleger.

Van 1832 tot 1835 bewoonde hij Buitenplaats Rupelmonde aan de Vecht in Nieuwersluis.

Carpentier, Jaap de

Koog, 26 augustus 1921 - Bergen, 1996

Jacob (Jaap) de Carpentier, nickname Carp, waaronder de beeldend kunstenaar, kunstschilder en keramist zijn werk ondertekende. De Carpentier woonde en werkte sinds 1945 in het Noordhollandse Bergen. In de jaren '60 was hij de grondlegger van de Groep Bergen met aandacht voor jonge kunstenaars die onder zijn leiding wereldwijd deelnamen aan groepstentoonstellingen in zowel Amsterdam, Brussel, Antwerpen en Kopenhagen als Ottawa en Los Angeles. Veel van zijn werk is in handen van openbare en particuliere collecties.

Zijn werk, geïnspireerd door de polders, het strand, de duinen, het water, de wolken en het licht, is niet realistisch; landschappen zijn vaak bijzonder abstract, als een gedroomde werkelijkheid. Daarnaast staan diervormen centraal. Ook schiep hij stillevens en series over de schoon- en kwetsbaarheid van de vrouw.

De AVRO stelde in augustus 1952 een TV-programma samen, waarin werk van de jonge Jaap de Carpentier wordt getoond, ingeleid door mr Kamp, voorzitter van het Bergense Kunstcentrum en toegelicht door Hans Redeker. Van het min of meer geïmproviseerde programma ging de belangstelling voornamelijk uit naar een poging om de kijker via het beeldscherm in te leiden in de wereld van de beeldende kunst. Aan de hand van een serie schilderijen van Jaap de Carpentier vertelde Hans Redeker iets over de diepere zin van het werk, op een wijze die eenvoudig en voor de leek begrijpelijk genoemd mocht worden…. lees verder in de Volkskrant van 30 augustus 1952.

Joke Fehmers ontmoet Jaap de Carpentier in juli 1960 en schetst een beeld rond het wel en wee van een beeldend kunstenaar in het Algemeen Handelsblad van 20 juli 1960.

Jaap de Carpentier vormde een vriendengroep met de kunstenaars Frans Meyers, Kees den Tex en Dirk Trap. Met elkaar stelde het kwartet veel exposities samen. Lees ook: Het groepje van de 4 Bergense vrienden uit 1969 door Ed Wingen.

Tussen 1965 en 1980 werkte de kunstenaar afwisselend in Bergen en bij De Woude. Hier schilderde hij het Noord-Hollandse polderlandschap; water en land en het ontstaansgebied tussen die twee. Hij is er gelukkig, zondert zich af en richt zich hoofdzakelijk op de schilderkunst. Vanuit zijn atelier heeft hij zicht op de Zaanstreek. Hij schildert krachtige expressieve werken waarin het polderlandschap en de Zaanse horizon figureren. Deze werken stralen mede door hun formaten iets monumentaals uit.

Carpentier, Nic de

Zaandam 17 februari 1882 - Zaandam 17 december 1965

Nicolaas (Nic) de Carpentier, beeldend kunstenaar, autodidact met later een aantal lessen van Ko Koeman Landschapschilder, etser en aquarellist. De Carpentier legde zeer natuurgetrouw het landschap en de dikwijls al verdwenen bebouwing in de Zaanstreek vast.

Nic de Carpentier stelde zich in 1938 ten dienste van het Werkfonds voor werkelozen die hij twee en een halve dag per week cursus gaf. Hij was de mensen aan het Noordervaldeurpad behulpzaam, die wat wilden schilderen, bijvoorbeeld de dingen, die zij op de timmerafdeling vervaardigden. Hout en verf werd aan de deelnemers gratis verstrekt, zodat menigeen hier graag bezig was om onder deskundige leiding trapjes, tafels, stoelen, ledikanten en dergelijke dingen te maken.

Nic de Carpentier gaf schilderles bij de Centrale Ambachtsschool voor de Zaanstreek aan de Westzijde in Zaandam.

Claasen, Hendrikus Willem (Henk)

(Oostzaan, 1939)

Beeldend kunstenaar, non-figuratief schilder en tekenaar. Claasen woont en werkt in Amsterdam en gebruikte soms de schuilnaam “Manuel Autodidakt”. Hij ontving de Prijs van de Universiteit van Amsterdam (1964).

Clijnk, Piet

Zaandam, 30 juli 1899 – Zaandam, 15 mei 1967

Piet Clijnk achter zijn schildersezel

Pieter Clijnk, beroepsschilder en lijstenmaker, autodidact, optimist, broer van Evert Clijnk, zoon van aannemer Theodorus Clijnk die onder meer de katholieke kerk aan de Oostzijde in Zaandam bouwde.

Piet Clijnk dacht roeping te hebben om priester te worden, begon aan de priesteropleiding, maar voltooide deze niet. Hij vertrok naar Wateringen om fietsenmaker te worden waar hij altijd veel profijt van ondervond. Later werkte hij als metselaar bij het bouwbedrijf van zijn vader. Zij hart ging echter uit naar tekenen en schilderen.

Als gevolg van een val in een septic tank bleek hij niet meer in de bouw te kunnen werken. In het crisisjaar 1929 huwde hij met Cornelia Vet (1901-1968) en begon een winkel aan het Rustenburg in Zaandam en verhuisde later naar een woon/werkpand aan de Gedempte Gracht waar hij het beroep van lijstenmaker en beroepsschilder uitoefende.

Piet Clijnk creëerde vooral werk op bestelling. Hij schilderde ansichtkaarten en foto’s na en trok er vaak op uit om foto’s en schetsen te maken. De schetsen werden voorzien van een kleurschema. Hij schilderde vrijwel nooit ter plekke vanwege hinderlijke bemoeienissen van omstanders. Ouderlijke huizen of geboortehuizen, stadsgezichten of Zaanzichten behoorden tot zijn favorieten. Aanvankelijk vormde de Gortershoek een uitdaging maar hart en ziel lagen bij landschappen en molens.

In de oorlog gebruikte hij houten panelen en meelzakken als ondergrond; schildersmateriaal was immers niet meer verkrijgbaar. De schilderijen werden ingezet als ruilmiddel voor pakken lucifers en zakken tarwe. Het werk bestaand uit honderden creaties van Clijnk heeft zich over de gehele aardbol verspreid.

Bronnen: Dagblad Zaanstreek 13 september 2012 en pietclijnk.nl

Dekeling, Else

(Amsterdam, 5 november 1949)

Beeldend kunstenares te Zaandam. Opleiding Theaterschool en Rietveldacademie, werkt abstract in verschillende technieken.

Dekker, Adriana Anna (Ada)

(Zaandam, 1931)

Beeldend kunstenaar, leerlinge Rijksacademie Amsterdam, schilderes. In 1955 ontving Ada Dekker de Prix de Rome voor schilderkunst. Zij huwde met H. Boer en woonde en werkte in Den Haag, Rhenen en Maartensdijk.

Dekker, Gerrit

Oudendijk, 1911 - Santpoort 31 juli 1991

Journalistiek tekenaar Gerrit Dekker is geboren te Oudendijk, een dorp op de monumentale West-Friese Omringdijk. Hij moest van zijn vader bouwvakker worden maar omdat hij pittig kon tekenen mocht hij naar de ambachtsschool waar hij negens haalde voor vaktekenen en handtekenen. Hij vertrok 16 jaar oud naar de Zaanstreek om reclametekenaar te worden bij o.a. Bruijnzeel en Verkade.

Voor dagbladen als De Zaanlander, De 7000 en De Typhoon, de Alkmaarse Courant, het Dagblad voor West-Friesland, Het Vrije Volk, Vrij Nederland en De Telegraaf tekende hij mooie plekjes in het Noord-Hollandse landschap: hij was journalistiek tekenaar. Zo stelde hij zich voor: 'Dekker van De Telegraaf'. Op de voorpagina van De Telegraaf stond dagelijks een cartoon van zijn hand. Daarnaast schetste hij statige gebouwen in West-Friesland, markante figuren uit Waterland, stille straatjes in de Zaanstreek en minstens zoveel malen vereeuwigde hij de meespelenden van het amateurtoneel.

Zijn werkzame peri­ode was van 1929 tot 1983. Na z'n pensionering heeft hij een aantal jaren op Curaçao gewoond. Hij overleed op 31 juli 1991 in Sant­poort.

Lees meer over Gerrit Dekker op Zaanse Verhalen.

[<2>]

Dekker, Remmert

Zaandam, 04 juni 1860 - Amsterdam, 15 april 1911

Remmert Dekker was beeldend kunstenaar, bekend geworden als tekenaar, tekenonderwijzer, schilder en etser van molens, landschappen en stadsgezichten. Dekker woonde en werkte vooral in Haarlem en Velsen.

Remmert Dekker op Artindex

[<2>]

Detz, Arnold

(1944)

Beeldend kunstenaar, Krommenie. De kunstschilder Arnold Detz werd opgeleid aan de Rietveld Academie te Amsterdam en werkt in een naar abstractie neigende herkenbare stijl (olieverven).

Zie ook informatie op internet

Dik, Cor

Zaandijk, 10 augustus 1906 – Amsterdam, 15 juni 1975

Cornelis (Cor) Dik, beeldend kunstenaar, kunstschilder, aquarellist, etser en tekenaar van landschappen, portretten, stillevens en vooral van mensen in hun doen en laten. Cor Dik was autodidact, maar wist zich te ontwikkelen tot een technisch bekwaam kunstenaar. Hij werkte onder meer in Zaandijk, Haarlem, Loosdrecht, Ede, Amsterdam en sinds 1965 in Ilpendam en gaf enige tijd les aan de Rietveld Academie te Amsterdam.

Het werk van Cor Dik is ondergebracht in particuliere collecties, collecties van het Rijk, gemeente Amsterdam, Museum Henriette Polak in Zutphen en Museum van Bommel van Dam in Venlo. Sinds 2002 is het beheer van zijn werk in handen van de Stichting Cor Dik.

In de in 2006 verschenen biografie Cor Dik, schilder (1906-1975) 'Van de grote weg af' wordt via de plaatsen Zaandijk, Haarlem, Delden, Amsterdam en Ilpendam waar hij gewoond en gewerkt heeft, zijn ontwikkeling geschetst. In dat jaar verscheen een gelijknamige film waarin zijn weduwe Sies Dik-Noorman (1911-2007) terug kijkt op zijn leven en werk.

Van 21 mei tot en met 13 augustus 2017 wordt het werk van Cor Dik onder de titel Gezeefd door de Tijd in de Maaspoort gepresenteerd.

Dil, Henk

Zaandam, 20 juni 1937 - Zaandam, 6 maart 1993

Henk Dil 1937-1993

Hendrik (Henk) Dil, beeldend kunstenaar, keramist, beeldhouwer en bewonderaar van vooral de oud-chinese keramiek koos na zijn diensttijd voor de kunst. Hij woonde en werkte in Zaandam waar hij zijn atelier had in de werkgemeenschap Dam 8 en gaf hoegenaamd niets om maatschappelijke ambities. In 1963 had Henk Dil een krantenwijk en later een broodwijk om in zijn levensonderhoud te voorzien.

De pottenbakkerij was niet zomaar een hobby van hem. ,,Je zou het een levensvoorwaarde kunnen noemen“, geeft hij te kennen in de Zaanlander van 31 juli 1963, ,,als ik niet de gelegenheid had om uit de taaie onmogelijkheden van de klei mogelijkheden te scheppen, dan zou ik ongelukkig zijn.'' Dil is vooral bekend geworden door zijn keramische plastieken.

Later volgde hij de opleiding aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs te Amsterdam van 1967 tot 1968 bij Emmy van Deventer-Molt, waar hij vooral materiaalkennis en de glazuurkunst onder de knie kreeg. Exposities vonden plaats tussen 1965 en 1973 in vele vooraanstaande galeries zoals Galerij Ina Broerse te Amsterdam, Galerie Het Kapelhuis te Amersfoort, Galerie De Berenkuil - Jan Oosterman te Breukelen. Henk Dil toonde een verscheidenheid van materialen en gedachten. Hij bond zich vooralsnog niet aan een uitgewerkte techniek. Zijn werken zijn fors en krachtig, en missen dan ook het geacheveerde van veel moderne keramiek.

Aan de Veldbloemenweg in het Zaandamse Kogerveld staat een plantsoen sculptuur 'Arbor Vitae II' uit 1978 van kunstenaar Henk Dil. Het Sacharovplein ter hoogte van de Czarinastraat werd door Dil opgeluisterd met het Achterschip van Czaar Peter. 'Kunstrukteur' Henk Dil was vele jaren gastdocent en stimulans bij de workshops 'Beelden in Beton' van de Hogeschool voor de Kunsten te Utrecht.

Does, Jaap

Koog aan de Zaan, 24 april 1924 - Vledder, 9 april 2008

Jacob (Jaap) Does, beeldend kunstenaar; schilder, aquarellist, tekenaar en etser van portretten, naakten, bloemen, stillevens en landschappen in impressionistische trant. Jaap Does ontving zijn opleiding aan de Academie Kunstoefening te Arnhem en de Rijksacademie te Amsterdam. Hij woonde en werkte in Koog, Vorden, Arnhem en Amsterdam.

Zie ook: Drents museum

Draaisma, Theodorus Arnoldus

Wormerveer, 20 mei 1873 - Den Haag, 30 april 1916

Beeldend kunstenaar, beeldhouwer, werkte voornamelijk in Haarlem en Den Haag en woonde ook in deze plaatsen.

Duyvis, Lize

Utrecht, 12 december 1889 - Apeldoorn, 5 augustus 1964

Erica Louise (Lize) Hooft Hasselaer-Duyvis, beeldend kunstenaar woonachtig te Zaandam, kreeg haar opleiding van J. A. Zandleven, Willem E. Roelofs Jr. en Coba Ritsema. Tentoonstelling van de Bond van Kunstkringen in Nederlands-Indië in 1936. Het genre van de Zaanse schilderes is portret, stilleven en bloemen. Was lid van St. Lucas te Amsterdam, op welke tentoonstelling zij eveneens exposeerde. Behoorde tot De Amsterdamse Schilderessen.

Engel, Frederik

Koog aan de Zaan, 3 november 1872 - Zutphen, 8 november 1958

Frederik Engel: Melktijd nabij Zaandam

Frederik Engel Jbz, beeldend kunstenaar, schilder en tekenaar was leerling van de stadstekenschool te Zaandam, de Quellinusschool en de Rijksschool voor Kunstnijverheid, beide te Amsterdam. Hij vestigde zich na zijn opleiding eerst als fotograaf in Zaandam (1896-1904), maar legde zich daarna toe op het tekenen van landschappen.

Toen Engel in 1906 zijn schilderscarrière startte werd Nederland overspoeld met nieuwe kunststromingen, dat betekende voor hem een bescheiden plek in de Nederlandse kunstgeschiedenis want de musea vonden zijn werk niet vernieuwend genoeg. In de jaren 1908-1910 kreeg hij raad van schilder Willem Maris (1844-1910). In dezelfde jaren ontving hij koninklijke subsidie. De invloed van Maris en andere leden van de Haagse School op zijn werk is onmiskenbaar. Engel vond een favoriet onderwerp in het met vee gestoffeerde Hollandse landschap; ook schilderde hij stal-interieurs.

Engel behoorde tot de eenvoudige landschapsschilders zoals die in onze kunst in verschillende periodes, onder allerlei wijzen en modes presteerden: artiesten die trouw de natuur bestudeerden, de verschijnselen van het licht nagaan, hun onverdeelde aandacht wijdden aan de wisselwerking van water en lucht en de reflectie hiervan op het vee in de weide, om met de zo verkregen kennis zich thuis vrij in hun onderwerp te kunnen bewegen.

Exposeerde in San Francisco in 1915, in Parijs 1932, in Berlin 1936. Ontving Koninkljke subsidie 1908-1910. Onderwerp: Landschap met Vee. Lid van „Anti et Amicitiae“ . Hij was lid van Arti et Amicitiae en St. Lucas te Amsterdam. Voor de Zaanse kunst was hij bovendien van groot belang omdat hij decennia lang professionele tekenlessen verzorgde voor aankomende kunstenaars, architecten en ontwerpers zoals onder meer Jaap Kaal. In de Zaanstreek zijn nog vrij veel schilderijen van Engel in particulier bezit.

Merkwaardig is dat zijn werken op veilingen relatief lage prijzen opbrengen, hoewel hij als een even typisch als vakbekwaam representant van het Hollandse impressionisme mag worden gezien. In Groot-Brittannië, waar hij enige tijd werkte, is daarentegen een groeiende belangstelling voor zijn schilderijen waar te nemen bij verzamelaars en musea.

In 2010 zag een 180 pagina's tellend boekwerk met als titel Een wereld van weiden en water het licht. Auteur Henk Heijnen neemt de lezers mee in zijn zoektocht naar het leven, werk en verleden van Freek Engel.

Werken van Freek Engel op Artnet.

Feekman, Ko

Jacobus Petrus Feekman (Ko)

Zaandam, 27 juni 1939.

Grafisch ontwerper.

Fleumer, Johan Wilhelm (Jo)

(Krommenie, 24 september 1908 - Westzaan, 29 juni 2005)

Beeldend kunstenaar, werkte in Westzaan, vervaardigde met kwast en spuit en met uitsluitend celluloselakken abstracte, experimentele kunst.

→ Lees verder...

Frederiks, Leonard

Wormerveer, 7 augustus 1950

Leonard Frederiks, beeldend kunstenaar, opgeleid aan de Gerrit Rietveld Academie Amsterdam (1972-1977) MO-A en MO-B handvaardigheid, met specialisatie keramiek en ruimtelijke vormgeving. Werkzaam te Zaandam en Assendelft met als specialiteit keramiek en metaal-plastieken als vazen, beelden, tableaus en gedenkstenen. Hier begon hij mee in 1977. Als docent beeldhouwen verbonden aan FluXus, Centrum voor de kunsten te Zaandam.

Fris, Jouk

Zaandam, 14 december 1908 - 11 december 1993

Jouke Fris (Jouk), beeldend kunstenaar te Zaandam en later Koog, autodidact, kunstschilder en tekenaar van landschappen, portretten en Bijbelse onderwerpen. Leerling van Cor Dik. Een rijke variatie kenmerkt zijn zowel figuratief als later abstracte werk. Hij produceerde mozaïeken, etsen, aquarellen, reclame-tekeningen en muurschilderingen. Sterk was hij ook in zijn stillevens; de kleurschakeringen waren krachtig van toon. Incidenteel voerde hij decoratieve klussen voor opdrachtgevers uit.

Als kind tekende hij graag. Na de ambachtsschool werd hij als schildersleerling aangenomen bij de broers de Carpentier aan de Stationsstraat te Zaandam. Hij behaalde zijn lerarenakte schilderen en een akte tekenen in 1936. In 1935 zette hij de schoolopleiding voor het schildersvak op aan de Ambachtsschool P.W. Jedelooschool aan de Westzijde te Zaandam. Daar leidde hij 38 jaar lang verschillende huis-, decoratie- en kunstschilders op.

Jouk Fris was ook muzikaal en regelmatig te vinden op de orgelbank van verschillende kerken in de Zaanstreek, waar hij niet alleen de samenzang begeleidde maar ook concerten gaf. Als gemeenteraadslid van Koog aan de Zaan vertegenwoordigde hij de Samenwerkende Christelijke Organisaties. In 1939 was hij kandidaat voor Provinciale Staten Noord-Holland.

Jouk Fris werd als voorzitter benoemd bij de schilderskring De Zaende en was lid van de Amsterdamse beroepsvereniging St. Lucas. Fris, die de verstilling en de sfeer van intimiteit goed wist weer te geven, overleed in 1993.

Lees meer over Jouk Fris op Zaanse verhalen door Ruud Meijns.

Fuit, Marinus

Koog aan de Zaan, 12 maart 1934

Marinus Fuit, beeldend kunstenaar, graficus, tekenaar, schilder. Aan de Grafische School van Amsterdam volgde hij een opleiding tot lithograaf. Als schilder en tekenaar droeg hij in belangrijke mate bij aan de nieuwe ontwikkelingen in de figuratieve kunst. Hij behoorde in zijn jongere jaren tot de stroming Figuration Libre.

Fuit ontving bij de opening van de beknopte tentoonstelling 'Marinus Fuit, zestig jaar kunstenaar' in 2011 de versierselen die hem toebehoren als ridder in de orde van Oranje Nassau. Burgemeester Bernt Schneiders verrichtte de officiële handeling bij Galerie Nieuw Schoten in bijzijn van Pieter Heiliegers, cultuurwethouder te Haarlem en voorzitter van de stichting Marinus Fuit.

Aan kleur, thematiek, compositie en kader biedt Fuit een uniek palet, dat ondanks persoonlijke contacten of vriendschap met Haarlemse collega's als Kees Verwey en Anton Heyboer, een eigenheid uitstraalt, die zijn oeuvre onvergelijkbaar maakt.

In 2014 werd Marinus Fuit 80 jaar, reden om op een aantal locaties in Haarlem zijn werk prominent onder de aandacht te brengen. Van maandag 1 juni tot en met zaterdag 18 juli 2015 was in de kooromgang van de Grote of St.-Bavokerk werk te zien van de Haarlemse kunstenaar.

Op 1 september 2018 vond in het Kunstcentrum Haarlem de opening plaats van de expositie ‘Van schets tot prent, werk van Marinus Fuit vanaf 1953.

Werk van Fuit is opgenomen in museale collecties als die van het Frans Hals Museum te Haarlem, het Stedelijk Museum te Amsterdam, de kunstcollectie van de Provincie Noord-Holland, Instituut Collectie Nederland, Museum Van Bommel-Van Dam in Venlo en het Stedelijk Museum te Schiedam. Marinus Fuit woont en werkt in Haarlem.

Gelder-Tervoort, Gemma van

Zaandam, 7 juni 1946

Gemma van Gelder-Tervoort, beeldend kunstenaar te Zaandam, schilderijen, aquarellen en tekeningen. Gemma van Gelder kreeg haar opleiding aan de Stadsacademie voor toegepaste kunst te Maastricht en de Rijksacademie te Amsterdam, met schilderlessen van Friso ten Holt.

Geus, Gerrit Jan de

Noord-Scharwoude, 17 mei 1908 - Krommenie, 28 september 1975

Beeldend kunstenaar, kunstschilder, leerling van A. Verbeek, Cees Bolding en Harrie Kuyten. Gerrit Jan de Geus kwam ter wereld in Noord-Scharwoude, woonde en werkte vanaf 1932 in Krommenie waar hij in het huwelijk trad met Duif Aafjes. Zijn landschapstudies, portretten, figuren en interieurs dragen een sterk persoonlijke inslag door het expressionistische gebruik van sprekende kleuren.

De Geus ontwikkelde zich tot een expressionistische schilder die bekend stond om zijn indringende portretten en zijn bijzondere kleurgebruik. Hij ontwikkelde zich tot een gedreven schilder, opvallend door bijzonder kleurgebruik en indringende portretten. Het fauvisme en expressionisme zijn de twee stromingen die een belangrijke invloed hebben op zijn artistieke ontwikkeling.

In de jaren vijftig bouwt hij een atelier op een schilderachtige plek aan de Crommenije in Krommeniedijk. Duif en Ger­rit Jan onder­hielden een uit­ge­breid soci­aal netwerk van kun­ste­naars, leer­lin­gen, mod­ellen en vrien­den, die hen opzochten in zijn ate­lier. Nadat zijn werk, in bezit van particulieren en onder meer de gemeente Zaanstad, enige tijd in vergetelheid leek te raken, nam de belangstelling weer toe waarop in 1989 een overzichtstentoonstelling werd georganiseerd.

In 1999 is Gerrit Jan de Geus één van de Zaanse schilders die wordt gepresenteerd in de overzichtstentoonstelling 'Kunst zonder rugwind', over de Zaanse schilderkunst van 1600-1950, in het Zaans museum.

Na zijn overlijden in 1975 blijft Duif daar tot haar dood in 2003 wonen. De schilderijen en het interieur van het atelier worden nagelaten aan de Stichting Duif en Gerrit Jan de Geus. De Stichting heeft een groot deel van de schilderijen in langdurig bruikleen gegeven aan het Zaans Museum. In 2008 vond een tentoonstelling plaats in het Zaans Museum:'Het atelier aan de plas. Het kunstenaarsleven van Gerrit Jan de Geus en Duif Aafjes'.

Goede, Kees de

Koog aan de Zaan 1954

Wie naar zijn schilderijen kijkt, hoort denkbeeldig het getik van de door hem dikwijls getekende klokken: Kees de Goede. De kunstschilder, geboren in 1954 te Koog aan de Zaan, heeft namelijk een fascinatie voor cirkels in alle varianten, van een decoratieve bol tot een uitgerekte spiraal. Ook al gebruikt De Goede slechts enkele beeldelementen, zoals vormen die zowel geometrisch als organisch zijn, is zijn oeuvre zeer dynamiek. Lees verder..

Zie Schilderkunst

Goedheer, Guido

Ede, 3 september 1950

2017, Acryl op linnen, 50×60 cm. Foto Guido Goedheer

Beeldend kunstenaar, kunstschilder en graficus, woonachtig geweest in Zaandam. Goedheer ontving zijn opleiding aan de Rietveld-academie te Amsterdam; hij werkt in een eigentijdse vormentaal. In gemeentehuis De Bannehof bevond zich een door hem vervaardigde wandschildering. Hij is een tijdlang woonachtig en werkzaam geweest in de Pyreneeën, sinds 2009 in Thailand, in het Takrai national park in de Provincie Chiang Mai. Werkt sinds 2010 onder de naam Gyido Goodheer.

In 2001 en 2002 exposeerde hij in het Zaans Museum.

Solo exposities: in 2009, 2010 en 2016 in Bangkok, in 2012 in Chiang Mai. Alle exposities werden geopend door de dienstdoende Nederlandse ambassadeur, achtereenvolgens waren dit Tjaco T. van den Hout, Joan Boer (2012) en Karel Hartogh (2016).

Externe link

Goot, Alida Margaret Ada van der

Zaandam, 8 juni 1878 - Amsterdam, 26 januari 1963

Beeldend kunstenaar: schilderijen en tekeningen, portretten, landschappen, stadsgezichten, bloemstukken en stillevens. Alida van der Goot studeerde in onder meer Groningen, München en Hannover en bij Charles Louis Philippe Zilcken. Sinds 1896 werkte zij voornamelijk in haar woonplaats Amsterdam.

Gorter, Willem Cornelis

Krommenie, 31 mei 1942

Beeldend kunstenaar, tekenaar, kunstschilder en graficus. Gorter ontving zijn opleiding aan de Rietveld-academie te Amsterdam en woont en werkt aldaar. Hij was verbonden aan enkele onderwijsinstellingen voor onderricht in beeldende vorming en werkt zelf in een tot expressionisme neigende stijl.

Willem Gorter ontving in 1969 één van de Willink van Collenprijzen die zijn ingesteld om jonge schilders tot 35 jaar te ondersteunen in hun studie.

Bij acclamatie wordt Willem Gorter in februari 1980 als voorzitter bij Artie et Amicitiae te Amsterdam gekozen.

In 1986 kende voorzitter Willem Gorter van Arti de Artimedaille toe aan de schilderes Blga Eymer.

Gosschalk, Margaretha Cohen

Zwolle 10 december 1877 - Zaandam 11 maart 1913

Meta Cohen Gosschalk

Meta Cohen Gosschalk was een Nederlands kunstschilder en illustrator. Haar werk bestaat uit portretten, figuren en landschappen. Na haar huwelijk heette zij voluit Margaretha Josephine Elisabeth Franco-Cohen Gosschalk. Ook wel Meta Franco genoemd, maar geboren als Meta Cohen.

Zij werd geboren in Zwolle als dochter van boter-handelaar Salomon Levi Cohen en zijn echtgenote Christina Gosschalk. Meta woonde en werkte tot 1904 in Zwolle. Toen haar vader overleed in 1892 erfde Cohen Gosschalk een perceel in Nunspeet, waarin een atelier werd gebouwd. Het atelier werd in 1911 gesloopt.

In 1902 mocht Meta Cohen op grond van een Koninklijk besluit de achternaam van haar moeder aan haar naam toevoegen. Cohen Gosschalk woonde korte tijd in 1904 in Nunspeet, werkte daar 's zomers in het atelier. In 1904 verhuisde zij met haar moeder en jongste broer naar Den Haag waar zij op 7 juni 1906 met architect Salomon Franco trouwde.

In Den Haag nam zij les bij Hendrik Johannes Haverman. Later woonde zij in Amsterdam en tenslotte in Zaandam. Daar gaf zij les aan Cees Bolding.

Graas, Dirk

Wormerveer, 20 april 1954

Dirk Graas, beeldend kunstenaar, schilder van Zaanse en Hollandse landschappen, portretten, ansicht- en kerstkaarten.

Als kind kreeg Graas te kampen met de ziekte van Perthes waarbij de bloedsomloop rond de heup onvoldoende is. Daardoor stierven botten af en ging te heupkop verloren. De pijnen en complicaties namen toe, z'n rug was volledig versleten waarop hij in 2015 besloot met schilderen te stoppen. In juli 2018 hoop hij via een kustheup weer als schilder aan de slag te kunnen.

Niettemin verkocht Dirk Graas eerder vanuit de Saense Lelie op de Zaanse Schans talrijke in Anton Pieck-sfeer gelijkende doeken aan toeristen en zakenlui. Graas heeft tevens een uitgeverij in beheer van waaruit hij online schilderwerken aan de man brengt.

Groenhart, Jan

Wormerveer, 15 juni 1952

Jan Groenhart, beeldend kunstenaar te Oost-Knollendam, kunstschilder en graficus, litho's en etsen, maar vooral bekend als aquarellist. Jan Groenhart volgde de avondopleiding aan de Rietveld-academie te Amsterdam. Zijn technisch bewonderenswaardige, naturalistische aquarellen, overwegend van het Noordhollandse polderlandschap, zijn in en buiten de Zaanstreek vele malen geëxposeerd.

Haaf, Dick ten

Alkmaar, 1947

Dick ten Haaf, beeldend kunstenaar: olieverven, gouaches, etsen en litho`s. Dick ten Haaf is autodidact en werkt te Zaandam. ,,Ik heb niet zulke bijzondere toekomstverwachtingen. Het liefste ben ik tot in lengte van dagen bezig met tekenen en schilderen. Ik maak de dingen voor mezelf. Ik ben degene die er een kick van krijgt.'' aldus de 31-jarige Dick ten Haaf in De Typhoon van september 1984. Hij had zijn atelier aan de Klokbaai te Zaandam en was de maker van een prent in het kader van een gezamenlijke actie van De Typhoon en kunstcentrum De Zienagoog. De kleurenets, uitgebracht in een oplage van vijftig stuks, kostte 75 gulden.

Hamberg, Bert

Hengelo, 23 september 1937

Beeldend kunstenaar te Zaandam; keramiek en (houten) plastieken. Hamberg is autodidact.

Hammer, Melle

Zaandam, 17 maart 1956

Melle Hammer, beeldend kunstenaar, decor-ontwerper, grafisch vormgever en docent te Zaandam. Melle Hammer ontving zijn opleiding aan de Gerrit Rietveld Academie te Amsterdam. Hij geniet ook landelijke bekendheid als vormgever van boeken en tijdschriften en werkt in een opvallend eigenzinnige en eigentijdse stijl.

Hees, Mich van

Mich van Hees, keramist

Mich van Hees, keramist, woonachtig aan de J.J. Allanstraat in Westzaan, zette zijn eerste stappen in 1992 in de wereld van keramiek als cursist bij Rob Brandt in het Duvelhok in Tilburg.

Z'n verhuizing naar Amsterdam in 1998 veroorzaakte een nieuwe ontwikkeling in het leven als keramist. De aanschaf van eigen oven, spuitkast en glazuren zorgde voor een forse impuls in leer- en experimenteerproces. Het bouwen, glazuren en stoken kreeg een eigen plek in Westzaan. De garage vormt een atelier waar volop ruimte is om te werken aan objecten, vazen en borden.

In 2002 exposeerde Mich van Hees voor het eerst in galerie ‘de oude bakkerij’ in Lekkerkerk, samen met twee schilders, waarbij ook enkele werkstukken van eigenaar veranderden. Diverse werkstukken vonden de afgelopen jaren een plek bij vrienden en kennissen.

Heijningen, Antonie van

Zaandam, 7 mei 1872 - Bussum, 8 oktober 1952

Beeldend kunstenaar, schilder van portretten, figuren, landschappen en stillevens. Antonie van Heijningen, leerling van de Stadstekenschool in Zaandam en de Quellinusschool te Amsterdam, was aanvankelijk huis-, decoratie- en rijtuigschilder, maar ontwikkelde zich gaandeweg in een meer artistieke richting. Hij werkte in Zaandam, Amsterdam, Engeland van 1891 tot 1906 en Bussum.

Heyden, Nicole van der

(Amsterdam, 18 december 1952)

Beeldend kunstenaar te Zaandam. Na een opleiding aan de Gerrit Rietveld Academie te Amsterdam ontwikkelde Nicole van der Heijden zich in de uitsluitende toepassing en verwerking van textiel in kunst-objecten. Dat daarmee, ondanks de beperking tot een groep materialen (die echter zeer veelsoortig is), visueel verrassende resultaten kunnen worden bereikt, heeft zij inmiddels op een aantal exposities aangetoond.

Hoffer-Hietbrink, Cocky

Marie en Anna

Cocky Hoffer-Hietbrink, keramiste, woonachtig in Zaandijk aan de Lagedijk, volgde lessen en workshops in handvormen en beeldhouwen en is vooral autodidact.

Zij raakt geboeid door vergankelijkheid. Afgedankte versleten materialen , oude industrie, maar ook het milieu en de gebeurtenissen om ons heen. Dingen die we vast willen houden maar toch verdwijnen. leVia keramische objecten probeert zij een band te scheppen tussen wat is en wat is geweest. Telkenmale een uitdaging om het evenwicht te vinden tussen klei en ander materiaal.

Het is mogelijk om met een groep van maximaal 30 leerlingen het atelier te bezoeken voor een keramiekproject. Na een inleiding/onderwerp gaan de kinderen zelf aan de slag met boetseren. De objectjes kunnen direkt daarna geschilderd worden met gekleurde kleislib. Tijdsduur 2 - 2,5 uur.

Holstein, Pieter

(Enschede, 1934)

Beeldend kunstenaar, schilder, graficus en beeldhouwer. Holstein ontving zijn opleiding in New York (1954-57) en werkte onder meer in Wormerveer, daarna in Amsterdam.

Honig, Tine

Koog aan de Zaan, 10 december 1894 - Haarlem, 10 maart 1957

Catherina Margaretha (Tine) Honig, beeldend kunstenaar van voornamelijk schilderijen en aquarellen, stillevens en composities met bloemen. Tine Honig werd opgeleid aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten te Amsterdam en ontving schilderlessen van Felicien Bobeldijk (1876-1964) en Coba Ritsema (1876-1961). Zij werkte voornamelijk in Haarlem.

Van de meeste stillevens van Tine Honig gaat een goede rust uit, zij geven de simpele dingen van het dagelijks leven weer, zoals zij zijn, maar de liefde, waarmee zij zijn bekeken, zet ze in een ander licht. Hoe trouwhartig is het grote, misschien iets té grote, stilleven met de mooi geschilderde groene kan, het brood en de warm-bruine schotel met het levendig rode slingertje. De sleutel aan de wand breekt op een pittige wijze even het fijne grijs-wit van de achtergrond. Van een zelfde blankheid is dat andere stilleven met de eieren, waarin tere nuancen van blank-wit, roomwit, grijs en blauw met grote gevoeligheid tegen elkander afgewogen zijn. Dat zij ook sterke kleuren met overtuiging weet te gebruiken, bewijzen doeken als: Stilleven met pompoenen en Het Geschenk en Echeveria. Zin voor humor spreekt uit kleine stukken, als de Antieke poppetjes. Jeugdhuis, Donkere Laan 6, Bloemendaal, 10 – 25 september 1932. Bron: Bloemendaals Weekblad.

Haarlemse kunstenaars stonden in oktober 1937 centraal in Kunstzaal Becker te Haarlem. Mej. Tine Honig, exposeerde een verzameling van haar jongste schilderijen, die een vervulling zijn van de schone belofte, die een vorige tentoonstelling, nu enige jaren geleden inhield. Inderdaad heeft het talent van deze kunstenares zich sindsdien op gelukkige wijze ontplooid; thans weet haar gerijpte kunst aan elk van haar stillevens een innigheid, en een gedragen kleurenpracht te verlenen, die haar een aparte en bevoorrechte plaats onder haar kunstzusters doet innemen.
Tine Honig toch is, naast bloem-schilderes, de vertolkster van het stilleven, dat in opbouw logisch en eenvoudig, in kleurschikking een verrukking voor het oog, en in stofuitdrukking steeds opvallend fraai is. Hoe komt dit alles in haar 'Stilleven met vruchten' (No. 12), waarmee zij op deze tentoonstelling excelleert, tot uiting. Hoe schitterend van kleur is het los weg over de tafel gespreide gele doek, hoe harmonisch hiermee de rode gloed van de aarden kan, de donkere tint der vruchten, het warme bruin van de gebeitste houten achtergrond en hoe vormen alle elementen een evenwichtig geheel; hoe gaaf en in volle beheersing is dit alles weergegeven!
Ook uit no. 11 'Stilleven met eieren' spreekt een zelfde meesterschap, waarbij de bekende behandeling in lichte, ijle kleur van een wit tafellaken, een licht grijze schotel en dito bord, gezet tegen een lichtgekleurd behang, bewondering voor haar technisch kunnen afdwingt. Daarbij heeft Tine Honig haar hart verpand aan bloemen en vruchten; haar weergave van amaryllissen, begonia's, gloxinia’s of sneeuwbes, naast komkommer, aubergine en ronde rammenas, is tegelijk bekoorlijk en natuurgetrouw, zonder daarbij in een soort fotografie in kleuren te verstarren.
Vermelding verdienen nog een stilleven 'De houten schaatsjes', dat we reeds vroeger zagen, verder een geestig 'Stilleven met houten beeldje' en een niet minder verdienstelijk dito 'Kinderklompjes'. Wij kunnen de bezichtiging van deze collectie, die 22 doeken bevat, hogelijk aanbevelen; ze blijft tot en met 20 dezer dagelijks gratis voor het publiek toegankelijk van 10-7 uur. Bron: Bloemendaals weekblad 8 oktober 1937.

Ateliertafel

,,Tine Honig heeft voor 't merendeel stillevens ingezonden. Zoals het blanke stilleven met het bordje en de eieren en het studieuze stilleven van de ateliertafel. Met het aquarelleren van enige champignons is zit bijzonder gelukkig geweest. Evenals met de alleraardigste studie van de bijenkorven onder de bomen.“ aldus Jan D. Voskuil van de Oprechte Haarlemsche courant na een bezoek aan het Frans Halsmuseum in Haarlem op 19 december 1940.

Ook in het Haarlems Dagblad vallen de eieren op: ,,Van Tine Honig bevat de groep een paar stillevens, die er in dat genre zijn mogen, en minder meisjesachtig zijn dan veel kleinigheidjes die zij soms vertoont. Ik bedoel dat met de eieren en het andere met de ateliertafel. Echter, een alleraardigst kleinigheidje is het studietje met de bijenkorven, dat bijna een verrassing is.''

Honig, Catharina Margaretha

Koog aan de Zaan 1894 - Haarlem 1957

Catharina Margaretha Honig, kunstenaar, schilder

Zie Schilderkunst

Huijsman, Gerard

(Zaandam, 1953)

Beeldend kunstenaar te Zaandam, graficus, aquarellist en kunstschilder. Gerrit Huijsman ontving een opleiding aan de Rietveld-academie en werkt met herkenbare naturalistische vormen.

Huisman, Hetty

(Zaandam, 1941)

Beeldend kunstenaar, keramiste. Hetty Huisman werd geboren in Zaandam, opgeleid aan de Kunstnijverheidsschool te Amsterdam en werkte onder meer in Parijs en Duitsland. Daarna vestigde zij zich in Amsterdam.

Hetty Huisman rondde in 1961 haar studie in de keramiek af aan de Kunstnijverheidsschool in Amsterdam. Zij deed enige jaren praktijkervaring op bij keramisten in Parijs, volgde lessen aan de keramische afdeling van de Technische Hogeschool in Koblenz, volgde een zomercursus aan de Ateliers 63 in Haarlem en werkte bij een aantal bekende Amerikaanse keramisten.

→ Lees verder...

Hulshof, Paul

Amsterdam, 14 januari 1950

Beeldend kunstenaar, illustrator en graficus Paul Hulshof groeide op in Koog aan de Zaan en ontving zijn opleiding aan de Rietveld Academie en de Rijksacademie te Amsterdam waar hij zich ontwikkelde tot illustratief kunstenaar.

In 1973 kwam Glazewijn en het Schaakschandaal tot stand met schrijver Rob Schipper. Een ridder- en troubadourverhaal, over een vreemdsoortig schaakspel, dat eens in de 25 jaar gespeeld wordt door de graven Vangister en Sadolf. Vangister is zijn witte dame kwijt en zonder dame is het een verloren partij. Hij verliest zijn kasteel, een echt kasteel en niet een schaakstuk. Na veel vreemde en griezelige avonturen vindt Glazewijn de verloren dame, die net op tijd in het spel wordt gebracht, waardoor Vangister wint. Er komt een bruiloft van, waarmee dit spannende en rumoerige ridderverhaal eindigt.

Later illustreerde hij Nachtpapa van de Zweedse schrijfster Maria Gripe. Nachtpapa gaat over Julia en haar nacht-vader, de student. Zij beschrijven hun belevenissen maar mogen elkaars verhalen niet lezen voor het boek gedrukt is. Behalve het verhaal van Julia en nachtpapa is het een verhaal over begrip, het contact dat groeit tussen een net meisje en de student. Ze luisteren en begrijpen elkaar. Julia is er trots op, niet iedereen heeft een nachtpapa. De afstand tussen kind en volwassene blijkt niet groot: de student op zijn beurt is blij met zijn nachtkind. Nachtpapa, niet altijd gemakkelijk te lezen, maar wie zich openstelt voor Julia's en nachtpapa's denkwereldje, leest een fijn boek.

In datzelfde jaar verscheen Glazewijn als The Quest for the Missing Queen in Engeland.

Met de schrijver Henk van Kerkwijk maakte hij op nog jonge leeftijd het stripboek en kinderboekenweekgeschenk 'Arthur en de Lettervreter'; een grappig boek over een dier met een slurf en een hele grote bek, waarin alle letters verdwijnen. Dat maakt de samenleving natuurlijk een beetje moeilijk, en daarom wordt er druk jacht gemaakt op de lettervreter. De enigen die hem graag willen houden, zijn Arthur en zijn vrienden.

De Gouden Penseel ontving hij in 1975 voor 'Iolo komt niet buiten spelen' (1974) van schrijfster Alet Schouten. Een spannend boek, dat zich afspeelt in Wales, voor kinderen vanaf 9 jaar over een doodgewone jongen die zijn Hollandse nuchterheid wel eens verliest en met zichzelf en al die grote mensen om hem heen nogal wat te stellen krijgt. Er staan niet héél veel plaatjes in, maar genoeg om kinderen tevreden te stellen. Voor hen is de af- of aanwezigheid van plaatjes nog altijd erg belangrijk voor de beoordeling of het een fijn boek is of niet. In Vrij Nederland schreef Hulshof later: ,,Toen het voorbij was, besloot ik voorlopig geen kinderboek meer te illustreren”.

Als illustrator tekende hij voor Avenue, De Revisor, Donald Duck, Haagse Post en Vrij Nederland. Ook ontwierp hij boekomslagen. Van 1979 tot 1985 tekende hij wekelijks voor NRC Handelsblad. Voor 'Misschien wel echt gebeurd' van Annie M.G. Schmidt verzorgde hij de illustraties, vlak na haar overlijden. Hulshof ontwierp ook een reeks schoolboeken, waarin tekst en tekeningen werden gecombineerd tot een leermiddel over taal.

Voor de Zaanse Blues Incorporation 'Tonk' ontwierp Paul Hulshof in 1968 twee affiches waarvan er één bij de in de VS woonachtige pianist Ruud van Wijnen aan de muur hangt.

Huygens, Ioannes

(Leiden, 26 februari 1920)

Beeldend kunstenaar te Wormerveer, kunstschilder en aquarellist. Ioannes Huygens ontving zijn opleiding aan het instituut voor tekenleraren te Amsterdam.

Jansen, Chris

Sloten, 16 augustus 1918 - Westzaan, 17 juli 1961

Chris Jansen 1918-1961

Christiaan Jan (Chris) Jansen, beeldend kunstenaar, kunstschilder, aquarellist en etser, zoon van Willem Jansen. Chris Jansen, autodidact, werd ook door zijn vader in Westzaan opgeleid. Naast olieverf, aquarelleerde en tekende hij veel. Daarbij heeft hij zowel stillevens gemaakt als topografische beelden uit de Zaanstreek.

Zijn naturalistische, soms wat eigenzinnige werk, meestal gekenmerkt door helder kleurgebruik, wordt in de Zaanstreek nog steeds gewaardeerd. De schijn van een lichte verstandelijke handicap ging bij hem gepaard met een grote kunstzinnige begaafdheid. Hij exposeerde o.a. in 1949 samen met zijn vader te Zaandijk. Zie ook: Willem Jansenstichting.

Jansen, Willem

Amsterdam, 3 mei 1892 - Westzaan, 20 juli 1969

Willem Jansen. Foto Chris Krijt, Bron Beeldbank Gemeentearchief

Beeldend kunstenaar, kunstschilder, aquarellist, tekenaar en graficus van vooral etsen, maar ook litho's. Willem Jansen kreeg zijn opleiding aan de Quelinnusschool, de Hendrik de Keyserschool en de Kunstnijverheidsschool te Amsterdam; ook studeerde hij korte tijd onder leiding van prof. A.J. Derkinderen aan de Rijksacademie aldaar. Hij woonde en werkte in Amsterdam, Wormerveer, Koog in de Dubbele Buurt tot 1937, Westzaan aan de J.J. Allanstraat bij de Weelsloot en Rhenen van 1942 tot zijn overlijden.

Zijn werk bestaat uit landschappen, stillevens en bloemstukken. Op jonge leeftijd schilderde hij ook een aantal opmerkelijke, impressionistische portretten. In de Zaanstreek kregen vooral zijn topografisch nauwkeurige etsen en schilderijen bekendheid en waardering. Na zijn overlijden is te Westzaan de Willem Jansenstichting opgericht. Deze stichting liet in 1985 in een klein plantsoen in de Kerkbuurt, vlak bij de Weelsloot en dicht bij de voormalige woning van de kunstschilder, een door Slavomir Miletic vervaardigd borstbeeld van Willem Jansen plaatsen.

Jong, Gerrit de

Amsterdam, 2 maart 1905 - Wormerveer, 5 februari 1978

Beeldend kunstenaar, schilder en vooral graficus en etser. Gerrit de Jong verhuisde op 6-jarige leeftijd met zijn ouders naar de Zaanstreek. Hij werkte als arbeider bij een cacaofabriek, maar zag dankzij veel doorzettingsvermogen kans om zich door zelfstudie te ontwikkelen tot een technisch knap kunstenaar. De Jong werd op jonge leeftijd fabrieksarbeider bij Chocolade- en cacaofabriek Pette in Wormerveer waar hij bij een bedrijfsongeval een oog kwijtraakte. Het besluit van de kunst te gaan leven dompelde zijn gezin jarenlang in grote armoede. In de oorlogsjaren ruilde hij zijn schilderijen voor etenswaren.

Desondanks kwam hij in deze periode tot zijn wellicht mooiste werk. Als begaafd etser bereikte hij een grote hoogte en als vrijwel geen ander legde hij met zijn etsen het Zaanse landschap vast. Hij werkte met grote precisie en realiseerde een grote productie. Zeer veel jonge kunstenaars leerden de techniek van het etsen en het afdrukken van prenten van De Jong. Zijn schilderijen, veel geringer in aantal dan zijn etsen, kennen dezelfde technische perfectie. Hij exposeerde als lid van de schildersvereniging De Onafhankelijken landschappen en stillevens in het Rijks- en in het Stedelijk Museum te Amsterdam.

Hij was lid van De Onafhankelijken en exposeerde op hun tentoonstellingen in 1939 en 1940. Werken van hem: Twee etsen in het Rijks- Prentenkabinet; het Rijk kocht 'Een doode riethen' op de tentoonstelling van 1939. Onderwerp: Stilleven. Zijn werk is, vooral in de Zaanstreek, zeer gezocht.

Verhaal Fabrieksarbeider Gerrit de Jong koos voor de kunst.

Jongert, Jacob

Wormer 22 juni 1883 - Reeuwijk 9 november 1942

Jacob Jongert, beeldend kunstenaar, kunstschilder van vooral portretten, etser, tekenaar, lithograaf en ontwerper van onder meer boekbanden. Jacob Jongert doorliep de Quellinusschool van 1899 tot 1902, een jaar Kunstnijverheidsschool en de Rijksacademie, allen te Amsterdam. Hij ontving lessen in vormgeving van prof. Richard Roland Holst, werkte in Amsterdam, Rotterdam en Reeuwijk en gaf les in toegepaste kunst en reclame aan de Academie voor beeldende kunst in Rotterdam.

Van 1918 tot 1940 was hij als hoofdleraar aangesteld aan de afdeling Decoratieve kunsten en Kunstnijverheid van de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen te Rotterdam.

Jongert ontwikkelde zich als een veelzijdig kunstenaar die naast tekenaar, ontwerper werd voor tapijten, behang, meubels, glas in lood en drukwerk. Van 1923 tot 1940 stond hij aan het hoofd van de reclameafdeling van Van Nelle in Rotterdam, waar hij de befaamde ontwerpen voor de verpakking van thee, koffie en tabak maakte.

Filatelisten kennen zijn naam als ontwerper van de Nederlandse luchtpostzegel 1929.

Kaal, Jaap

Zaandijk, 23 oktober 1893 - Wormer, 6 maart 1960

Affiche voor een tentoonstelling in het Molenmuseum. Bron: Gemeentearchief Zaanstad

Jakob (Jaap) Kaal, beeldend kunstenaar, schilder en tekenaar. Jaap Kaal kreeg schilderlessen van Freek Engel en volgde avondlessen aan de rijksacademie in Amsterdam. Hij werkte in Zaandijk, Zaandam en voornamelijk Wormerveer. Zijn landschappen, stillevens en portretten zijn van expressionistische aard en worden gekenmerkt door sober en somber kleurgebruik. Kaal, ook een verdienstelijk cellist, kon niet van de kunst leven en werkte daarom jarenlang als constructeur-machinetekenaar. Hij gaf onder meer les aan Willem Aten en Adriaan Bosboom.

Na het overlijden van zijn vader in 1895 en van zijn moeder in 1898 werd hij tot zijn 21e opgenomen in het Weeshuis te Zaandijk. Na de lagere school ging hij werken bij Machinefabriek Duyvis in Koog aan de Zaan waar hij een opleiding kreeg tot technisch tekenaar. Kaal doorliep verder de Burgeravondschool in Zaandam waar hij les kreeg van Freek Engel. In 1916 ging hij naar de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam.

In de jaren 20 exposeerde Kaal diverse keren bij kunstenaarsvereniging Sint Lucas en tien jaar later bij Arti et Amicitiae. Na de Tweede Wereldoorlog nam hij ontslag als technisch tekenaar om zich volledig op zijn schilderwerk te kunnen concentreren.

In 1948 kreeg hij een tentoonstelling in het Vondelpark Pavillioen in Amsterdam. Hij weigerde deel te nemen aan de Contraprestatie of de BKR. In 1954 trad hij in het huwelijk met Anneke Kolijn. Twee jaar later exposeerde 30 schilderijen en 35 tekeningen bij de Rotterdamse Kunstkring.

Literatuur over Jaap Kaal

  • Adriaan Bosboom 'Jaap Kaal, een inleiding tot zijn werk' (Uitgeverij Heijnis, Amsterdam, 1965). Met 29 door Peter Marcuse gemaakte zwart-wit foto’s van schilderijen en tekeningen.
  • Henk Heijnen 'Kunst zonder rugwind, Zaanse schilderkunst 1600-1950' (Stichting Uitgeverij Noord-Holland, Wormer, 1999)
  • Paul Op de Coul (red.), Lies Netel en Henk Heijnen 'Een schilder in dialoog met de traditie (Stichting Uitgeverij Noord-Holland, Wormer, 2008)

Externe Links:

Kaal, Neeltje

(Zaandijk, 13 april 1912)

Beeldend kunstenaar. Neeltje Kaal vervaardigde veel etsen en werkte als naaldkunstenaar. Zij werkte in Koog aan de Zaan, Zaandam en vooral Heiloo en was leerlinge van Gerrit de Jong. Zij maakte afbeeldingen van planten, bloemen en insecten en voorts structuren met een sterk persoonlijke vormgeving.

Kaper, Simon

(Zaandam, 12 november 1890 - Hoorn, 10 december 1966)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder.

Simon Kaper was van beroep huisschilder, maar kreeg bekendheid door zijn dorpsgezichten, schilderijen van Zaanse panden en stillevens. Hij kreeg schilderlessen van J.C. Heeck in Beverwijk.

Kaper, Carla Marianne

(Zaandam, 20 november 1941).

Beeldend kunstenaar, schilder, etser en lithograaf.

Carla Kaper werkte vooral in Alkmaar en Dordrecht, later in Rotterdam. Zij was leerlinge van de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam en ontving voor haar monumentale werk (zogenoemde 'nieuwe generatie') onder meer de Drempelprijs 1963 en de Havenloodsprijs 1964.

Karman, Dick

Zaandam, 7 novem­ber 1948

Dick Karman, schilder. Hoewel hij het woord kun­stschilder niet zo snel in de mond zal nemen, is het schilderen wel een passie die hem z’n hele leven bezig zal bli­jven houden. Magisch real­isme is de vorm die hij het meest hanteert, waarmee hij een andere werke­lijkheid op het doek zet dan die wij gewoon­lijk waarnemen. Lees verder op de site van De Zuidkanter

Zie Schilderkunst

Karte, Klasina

Zaandijk, 1 oktober 1892 - Zaandam, 1 februari 1972

Klasina Karte, na haar huwelijk Klasina Fraaij-Karte, amateurschilder, landelijk bekend geworden als zogeheten 'zondagschilder' ofwel 'naïeve schilderkunst' doordat haar in de jaren zeventig verschillende prijzen werden toegekend. Enkele van haar werken zijn in musea opgenomen. Klasina Karte huwde op 30 april 1914 met Johannes Anne Fraaij.

Op een dag in 1963 vond haar zoon Gerrit een oude foto waarop heel klein haar schoonmoeder, opoe Fraay, stond. Voor haar man heeft ze dat toen laten uitvergroten, maar omdat zijn ogen toen al erg slecht waren kon hij het toch niet goed zien. „Ik dacht“, zegt zij; „als ik het nu eens in kleur probeer na te maken, misschien heeft hij er dan wat aan. Nou, het resultaat vond ik nou niet direkt wat je noemt. Maar Leo Poelmeijer, een kunstschilder hier uit de Zaanstreek, vond het zo leuk dat hij mij aanmoedigde verder te gaan. Anders had ik het echt niet gedaan. Vroeger schreef ik veel liever gedichtjes. Maar dat geeft me nu teveel spanning.”

Lees verder hoe Klasina Karte op 71-jarige leeftijd begon met schilderen, in dagblad het Vrije Volk van 12 november 1970.

Keramiek

Verzamelnaam voor keramische producten als aardewerk, porselein en plastiek, vervaardigd door zowel kunstenaars als gespecialiseerde bedrijven, de vroegere pottenbakkerskunst. In de Zaanstreek heeft zich na de Tweede Wereldoorlog een niet onbelangrijke ontwikkeling voorgedaan in de keramische kunst. Deze werd en wordt beoefend door kunstenaars zoals Pieter Groot, Klaas Pieter de Boer, Henk Dil, Reinier den Adel, Martin Klaver, Wille Boudewijn, Leonard Frederiks, Elly van Weerdenburg, Bert Hamberg, Hanny Poelmeijer en Reina van Velzen.

Met enige overdrijving kan worden gezegd dat zij een Zaanse school van keramisten vormen. Beperkte de keramiek zich vroeger overwegend tot het vormen, draaien en bakken van potten, schotels, vazen en kommen, meer en meer slaagde men er in, door verbeterde technieken en nauwkeuriger te regelen oventemperaturen, om plastieken en beelden van keramisch materiaal te vervaardigen. Mede hierdoor, en niet alleen in de Zaanstreek, is het aantal keramisten flink toegenomen.

In 1907 heeft zeer korte tijd een kleine en kunstzinnige keramische fabriek in Koog aan de Zaan bestaan. Deze werd gedreven door de beeldhouwer en industrieel ontwerper Meine Huisenga, in 1876 als schipperszoon geboren in Purmerend. Samen met zijn broer Lambertus had hij een jaar eerder een keramisch atelier in Purmerend opgericht, dat naar Koog aan de Zaan werd verplaatst. De productie bestond uit vazen, kommen en schalen in Jugendstil. Meine was een begaafd kunstenaar. die ook ontwerpen had gemaakt voor Daalderop in Tiel en de plateelfabriek Haga in Purmerend. Helaas brandde het atelier in Koog aan de Zaan al kort na de inrichting af, waarna Meine Huisenga weer in dienst trad van Daalderop.

Zijdelings kan worden vermeld dat de nv Keramische industrie Fris te Edam, tussen 1947 en 1969 een toonaangevende fabrikant van gebruiksaardewerk met een zeer verantwoorde vormgeving, van Zaanse oorsprong was. Het bedrijf werd namelijk opgezet door Zaandammer Gerrit Gzn. Fris en stond onder directie van diens zoon Gerrit Fris jr.

Klaver, Martin

Zaandam 15 mei 1949

Martin Klaver, beeldend kunstenaar, keramist, ontving enkele lessen van Klaas de Boer, maar is verder autodidact. Evenals De Boer was hij vele jaren als docent verbonden aan Kreativiteitscentrum Komma in Zaandam.

Van huis uit is Martin Klaver keramist met een opvallend gemak voor het decoreren van zijn keramische vormen. Nog voor de eerste stook krast Martin de voorstellingen op de objecten. Hij is een tekenaar puur sang. De voorstellingen zijn gebaseerd op een vast thema; dier- en mensfiguren. Vaak zijn het voorstellingen voortkomend uit iets wat hij die dag heeft gezien; een vrouw met een opvallende hoed of een vogel gespot in het land. Na de eerste keer bakken worden de decoraties ingekleurd. Als hij tevreden is wordt het werkstuk met glazuur gespoten en gaat dan voor de tweede keer de oven in. Lees verder op Atelier Klaver.

Klinkenberg, Anna Elisabeth

(Koog aan de Zaan 24 oktober 1896 - Amsterdam 19 mei 1980)

Beeldend kunstenaar, weefwerk en kunstnaaldwerk. Anne Rinse-Klinkenberg werkte onder meer in Bloemendaal en Amsterdam. Zij ontving onder andere opdrachten voor het paleis Soestdijk.

Kluijver, Nicolaas

Koog aan de Zaan, 18 januari 1872 - Haarlem, 28 januari 1940

Nicolaas Kluijver, beeldend kunstenaar, schilder en tekenaar, was leerling van C.R.H. Spoor en D.H. van der Poll. Hij werkte vooral in Amsterdam en Haarlem en kreeg bekendheid als schilder van dieren waarvan katten zijn voorkeur genoten. Exposeerde bij St. Lucas te Amsterdam en Onze Kunst van Heden, 1939.

Klundert, Anna van der

(Eindhoven 26 april 1932)

Beeldend kunstenaar, schilderijen, gouaches, pastels en etsen. Anna van der Klundert is autodidact en werkt in Zaandam.

Koeman, Ko

Edam 16 november 1889 - Bergen 11 september 1978

Jacobus Jan (Ko) Koeman, beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist, graficus (etsen en litho's), daarnaast boetseerder en keramist van kleine plastieken en in bescheiden mate emailleur.

Ko Koeman, afkomstig uit een Edams arbeidersgezin, op tweejarige leeftijd meeverhuisd van Edam naar Zaandam, was de anderen op de lagere school ver vooruit. Het tekenwerk van de achtjarige viel op; bij wijze van uitzondering mocht hij de cursus decoratieschilder aan de ambachtsschool volgen. Het eindexamen leverde hem de eerste prijs op, bekroond met een schilderskist. Daags na de diploma-uitreiking op de ambachtsschool, werd hij geacht bij te dragen om aan de inkomsten van het gezin; zijn vader, medewerker van een houtwerf, had een baas gevonden maar Ko gaf te kennen dat niet te willen, hij wilde verder studeren. Een conflict was geboren.

Er leefde een rotsvast vertrouwen in de jonge tekenaar ooit iets in de kunst te bereiken. Neef C. Rol, tekenleraar aan de Qualinus-tekenschool te Amsterdam, bezorgde hem als wegbereider een baan bij het Rijksmuseum en gaf hem les. Vele malen liep Ko van Zaandam naar het museum. Hij kwam in contact met tekenleraar Van der Laars die hem de raad gaf op de kunstnijverheidsschool verder te studeren. Als hospitant-leerling mocht hij een examen afleggen. Er stond een stilleven opgesteld en hij kreeg zes uur er aan te werken waarop de directeur meldde dat hij was geslaagd.

Het thuisfront wist van deze situatie niets af. Grootste moeilijkheid was z'n financiële situatie. Een drukkerij in Zaandam gaf hem opdrachten om clichés te tekenen. Die vielen in de smaak zodat Koeman de lessen op de kunstnijverheidsschool kon blijven volgen. Directeur van de rijksacademie voor beeldende kunsten, professor Der Kinderen was zijn werk ook opgevallen. Ko Koeman werd toegelaten tot de academie maar was het niet eens met de wijze waarop het onderwijs daar werd gegeven. Hij wenste zijn richting 'in en om de boerderij' hiervoor niet op te geven en sprak af met Der Kinderen eens per maand zijn werk te laten zien, neef Rol kwam zo nu en dan naar Zaandam om het werk te bekijken dat hij op de zolder maakte.

Inmiddels achttien jaar oud werd er veel over Ko Koeman gesproken in Zaandam. Er meldde zich een nieuwe redder, de baas van zijn vader. Hij werd in de gelegenheid gesteld om door te gaan, vertrok naar het Gooi en ontmoette professor Van Rees. Hij had ter hoogte van Blaricum een hut staan, die Koeman mocht bewonen. Hij werkte hard en leefde afgezonderd, etste veel en werd in de gelegenheid gesteld zijn eerste werk aan een kunsthandel te verkopen.

Vóór 1914 ontstond een grote vraag naar etsen, belangstelling niet alleen uit Europa maar ook uit Amerika. Verzamelaars wilden de portefeuille van iedere etser compleet hebben. Het ging Ko Koeman in die jaren goed. Toen de oorlog 1914-'18 uitbrak stond de verkoop stil en ook na de oorlog deed zich geen opleving meer voor. Moderne technieken maakten het mogelijk goede reproducties te kopen. In Zaandam ontmoette hij een jongeman nadat zijn hoed eens was afgewaaid. De man bezorgde hem de hoed terug en wist van een club van twaalf man die les van hem wilde hebben. Koeman ging akkoord.

Hij reed vier jaar lang iedere zaterdag op de fiets van Blaricum naar Zaandam, gaf drie uur les in een schoollokaal en fietste weer terug. Over geld werd niet gesproken. Nic. de Carpentier, Remmet Ouwejan en Gerrit Woudt maakten deel uit van de leerlingen. De club groeide aan tot 44 man waarop ruimtetekort ontstond. Dankzij bemiddeling van burgemeester K. ter Laan, kreeg hij de beschikking over drie schoollokalen. Tijdens een tentoonstellingsavond liep ook de oude heer Verkade die tegen zijn vrouw mompelde: „Ik vraag mij af of ik weer albums moet gaan uitgeven.“

Ko Koeman raakte bezeten van het woord 'album', een prachtig middel om kinderen tot de natuur te brengen. Koeman stapte naar de woning van Verkade die zelf open deed. „Ik weet waar u voor komt, mijnheer Koeman”, zei hij. „Kom binnen!“ Er volgde een enthousiast gesprek, de andere directeur werd er bij geroepen en Koeman kreeg de opdracht een album te ontwerpen en zelf het onderwerp te kiezen.

Het werd 'Alles wat leeft in sloot en plas'. Verkade reageerde er aanvankelijk niet bijster enthousiast op, maar het bleek een overweldigend succes. Dr. Portielje schreef teksten; jaarlijks verscheen er een album. Voerman en Rols werkten er aan mee en later schreven ook dr. Jac. Thijse, Kuylamn en anderen de tekst. Twaalf albums zijn er verschenen.

Koeman was inmiddels getrouwd, in goede doen en verhuisde van Laren naar Loosdrecht, waar hij aan een tuin met veel dieren plezier beleefde. Op 34-jarige leeftijd trad er een intermezzo in zijn leven op. Kenners hadden zijn stem ontdekt en men raadde hem aan om zangles te gaan nemen bij Kloos. Hij bleek over een fraaie bariton te beschikken. Toen Kloos hem praktisch klaar had voor het concertpodium, moest er een keus worden gemaakt, wilde hij blijven schilderen of trad hij in de voetsporen van achternicht Greet Koeman, de operazangeres? Ko Koeman besloot de zang als liefhebberij te blijven beoefenen en prefereerde schilder te blijven.

In 1934 volgde een verhuizing naar Bergen. Aan het albumwerk was een einde gekomen, Koeman besloot weer volop te gaan schilderen. Op 64-jarige leeftijd ging veel van z'n aandacht uit naar boetseren, hij kocht een oven en wijdde zich aan boetseren en glazuren. Koeman trad lang niet in de openbaarheid maar liet zich ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag over halen te exposeren in de kunstzaal van de Rustende Jager. Het werd een grote tentoonstelling over de periode 1906 tot 1959 waar schilderijen, aquarellen, litho's, etsen, tekeningen en plastieken veel bezoekers trokken.

Kunstschilder Ko Koeman overleed op 88-jarige leeftijd in het Noordhollandse Bergen.

Kollenburg, Annemiek van

(Zaandam 17 oktober 1948)

Beeldend kunstenaar in Zaandam: schilderijen, aquarellen en grafiek (etsen, houtsneden, litho`s).

Annemiek van Kollenburg ontving haar opleiding aan de Gerrit Rietveldacademie in Amsterdam. Van haar zijn vooral (kinder)portretten bekend.

Konijn, Joke

(Wijdewormer 6 juni 1958)

Beeldend kunstenaar, olieverfschilderijen en aquarellen. Joke Konijn woont in Wormer en heeft een atelier in Oostknollendam.

Koning, Cornelis

Zaandijk, 10 juli 1893 - Amsterdam, 1 december 1951

Cornelis Koning, zelfportret.

Cornelis Koning, beeldend kunstenaar, schilder, tekenaar en etser, ook beeldhouwer. Cornelis Koning werd, na schilderlessen door Frederik Engel, opgeleid aan de Rijksschool voor kunstnijverheid en de Rijksacademie in Amsterdam en was leerling van onder meer Antoon Derkinderenen Van der Waay.

Hij woonde en werkte in Laren, Breukelen, Heemskerk, Ede en vanaf 1935 in Amsterdam. Hij werd bekend door landschappen, portretten en dier- en figuurstudies. Koning schilderde figuur en landschap en was lid van de maatschappij 'Arti et Amicitiae', op wier tentoonstellingen hij geregeld exposeerde. Koos zijn onderwerpen het liefst uit figuur en figuurgroepen.

In recensies is meermalen verwezen naar zijn verwantschap met andere Zaanse schilders, zoals Cor Dik, Jaap Kaal, Arie van Mever en Wim Steijn. Een deel van zijn nagelaten werk, 23 schilderijen, vele tekeningen en een aantal schetsboeken, is in 1979 door zijn weduwe, mevrouw A. Koning-de Jong aan de gemeente Zaanstad geschonken. Het bevond zich bij het toenmalig gebrek aan een Zaans museum in d'Acht Staten in Wormerveer.

Literatuur: Piet Hagenaars en Theo van der Steen, Cornelis Koning (1893-1951), Oss 1984.

Koolman, Kees

Zaandam, 14 april 1932 - Zaandam, 20 december 2012

Kees Koolman 1932-2012

Cor­nelis (Kees) Kool­man, nick-name KeKo, kunst– en natu­urliefheb­ber, vogelaar, verzamelaar, strandjutter, gehuwd met Elsje Dea Kuijper, pleegvader, vader van drie kinderen en eerste tuinman van de Heemtuin, bezocht de Vissershop-​school en volgde het 7e en 8e leer­jaar op de Kat­te­gatschool. Hij ver­vol­gde zijn oplei­d­ing intern bij één van de kwek­ers op de Mid­del­bare Tuin­bouwschool in Aalsmeer. Als dienstplichtige met reuma en scheve gewrichten werd hij niettemin goedgekeurd. Vanwege een enkel-ontsteking bracht hij een groot deel van de 18 maan­den dienstplicht door in Oog en Al.

Na een kort werkverband bij bloemis­terij Schip­per werd hij aangesteld als ambte­naar bij de gemeente waar­voor hij de Heem­tuin aan­plantte. Het idee voor de Heem­tuin kwam van adjunct-​directeur Kloos van Gemeen­tew­erken Zaan­dam. Hij leerde het vak bij collega’s in het heem­park van Amstelveen. Kees Kool­man was de eer­ste tuin­man van de heem­tuin en bleef daar van 1955 tot 1963 aan verbonden. Vanwege gebrek aan doorgroeimogelijkheden en een mager loon verkoos hij in dienst te tre­den bij zijn vader, onder­houdsman van het grafw­erk bij de begraaf­plaats aan de Zuid­dijk. Later was hij als hovenier eigen baas van een klein bedrijf dat werkzaamheden aan tuinen en plantsoenen verrichtte. Vanwege zijn reuma belandde hij in 1986 in de WAO.

Via schilder Jan de Boer raakte Kees in contact met kun­stschilders en beeld­houw­ers. Tussen de bedrijven door verza­me­lde hij niet alleen etsen en schilder­i­jen maar ook melk­doppen, postzegels, sigaren­band­jes, boeken, posters, droog­bloe­men, ansichtkaarten, noem iets op en Kees verza­melde het. Kees streefde als verzamelaar naar volledigheid. Zag hij een ets van Frans Room, dan moest en zou hij alle etsen van Frans Room bezitten. Kocht hij een boek over de Zaanstreek, dan moest hij alle boeken over de Zaanstreek hebben.

Opmerkelijk was de ver­min­derde belang­stelling na aan­schaf. Waren een­maal alle staten van een ets door Peter Lan­gen­berg ver­wor­ven, dan verd­we­nen ze in een la en werd de aan­dacht op iets anders gericht. Bij Kees was het alles of niets. Hij was een vechter. Hij moest wel, want zijn chro­nis­che ziekte leverde hem altijd pijn op. Boven­dien trokken zijn gewrichten krom zodat hij moeil­ijk bewoog. Des te indrin­gen­der was zijn blik als zijn oog op iets van zijn gad­ing viel. Was hij een­maal bevan­gen door de verza­melkoorts, dan was er ook geen houden meer aan. Tal­loze keren moet hij han­den­vol kun­ste­naars hebben achter­volgd tot in de diep­ste krochten van hun ate­liers, wijzend naar kunst­werken, vra­gend, smek­end, bede­lend om een ets, een teken­ing of een schilderij. En hij wist van geen wijken: alleen met een kunst­werk ging hij de deur weer uit.

In 2011 ontving de 79-jarige Zaandammer Kees Koolman de Zaanstedelijke Vrijwilligersprijs uit handen van burgemeester Faber.

Bij Kees Koolman werd op latere leeftijd prostaatkanker geconstateerd, gevolgd door darmkanker met uitzaaiingen naar maag en lever. Hij overleed in 2012. Zowel het Molen­mu­seum als het Weefhuis organiseerden ten­toon­stellingen ter herin­ner­ing aan Kees Koolman.

Bronnen o.a : De Zuidkanter en Erik Schaap

Korf, Dingeman Jan

Zaandam 20 juli 1906 - Oenkerk 24 april 1981

Dingeman Jan Korf, beeldend kunstenaar, schilder en graficus, vooral bekend geworden door zijn houtsneden. Dingeman Korf was leerling van het Rijksopleidingsinstituut voor tekenleraren in Amsterdam en studeerde onder leiding van Klaas van Leeuwen (1868-1935) en Huib Luns (1882-1942). Hij woonde en werkte in Amsterdam, Hilversum en Koog aan de Zaan. Hij was in Zaandam als tekenleraar bij het onderwijs werkzaam. Na de oorlog werkte Korf als tekenleraar.

Vanaf 1954 publiceerde hij over tegels en zijn werk De Nederlandse Majolica waarvan een herdruk verscheen, maakte hem tot de geschiedschrijver van de Nederlandse majolica. In kringen van tegel-en majolicakenners genoot hij een grote naam als publicist.

Eind jaren vijftig verhuisde hij naar Heemstede. Daarna was hij onder meer werkzaam als meubeltekenaar, tapijtontwerper, reclametekenaar en grafisch ontwerper.

Dingeman Korf kreeg niet alleen door zijn activiteiten als schilder en houtsnijder bekendheid, maar dankte deze ook aan zijn kennis van de tegelkunst. In de Tweede Wereldoorlog begon hij met het aanleggen van een verzameling die grote vormen aannam waarover hij met gezag publiceerde.

Korteweg, Adriaan Johan

Wormerveer 21 september 1890 - Madras 17 november 1917

Adriaan Korteweg. Bron: Wikipedia

Adriaan Korteweg, beeldend kunstenaar, kunstschilder, overtuigd pacifist en dienstweigeraar, studeerde aanvankelijk bouwkunde in Delft, maar besloot in 1912 tegen de wil van zijn ouders, zijn vader was huisarts, zich aan de kunst te wijden. Hoewel hem tot zijn dood nog slechts vijf jaar gegund waren, kon hij zich onderscheiden door een uiterst modern, bijna abstract expressionisme, deels gebaseerd op zijn mystiek-religieuze belangstelling.

Al in 1913 had hij in München contact met de befaamde kunstenaarsgroep 'Der blaue Reiter' en nam hij aldaar aan de voorjaarstentoonstelling deel. Op die 'Erste Deutsche Herbstsalon' waren ook Mondriaan, Sluijters, Gestel, Otto en Adya van Rees, Jacoba van Heemskerck, Erich Wichmann en Albert Plasschaert met werk vertegenwoordigd. Vrijwel alle belangrijke avantgardistische kunstenaars uit Europa hebben er aan meegedaan.

In eigen land werd zijn werk niet gewaardeerd. Half december 1977 werd in het museum Van Bommel-van Dam in Venlo een overzichtstentoonstelling van Adriaan Korteweg geopend nadat Blaricummer Herman Krikhaar bij de hoogbejaarde schilderes Lou Loeber en haar echtgenoot, de schilder Dirk Koning, een aantal werken van Korteweg op hun zolder ontdekte.

Dirk Koning kreeg werk en bezittingen van Adriaan Korteweg in bewaring, toen de hevig in het boeddhisme geïnteresseerde Korteweg eind 1916 naar de Oost vertrok om daar een nieuw leven te beginnen. Via Nederlands-Indië reisde hij naar Ceylon en vandaar naar Madras, waar hij in een Hindoe-klooster terecht kwam. Korte tijd later werd hij ziek en overleed hij in het ziekenhuis van Madras aan dysenterie.

Krikhaar zette met Lei Alberigs, hoofd van de culturele dienst in Venlo, alles in het werk het vergeten oeuvre van Korteweg tentoon te stellen in het museum Van Bommel-van Dam te Venlo. Zo'n veertig schilderijen en een groot aantal tekeningen stonden centraal in de door Dirk Koning ruim zestig jaar beheerde nalatenschap van de herontdekte, jong gestorven kunstenaar. Korteweg blijkt een kunstenaar die wondertjes van tekenen schilderkunst heeft geschapen. Maar ook maakte hij dynamische, grafisch aandoende tekeningen, landschappen, stadsgezichten, met een rijkdom aan arceringen en een vervreemdend perspectief.

Toch betrof het geen primeur, in 1972 werd er op tentoonstelling 'Het Nieuwe Wereldbeeld' ook werk van Korteweg gepresenteerd. Op deze expositie achtereenvolgens in Utrecht, Groningen en Schiedam gehouden, werd de beginperiode van de abstracte kunst in Nederland getoond.

Uitgebreide biografie van Adriaan Korteweg op Wikipedia.

Koster, Wilhelm Johannes (Wim)

(Alphen aan de Rijn 21 maart 1933 - Zaandam 3 juni 1992)

Beeldend kunstenaar, grafisch ontwerper, etser en vervaardiger van 'druksels' in vooral hoogdruk.

Wim Koster werd opgeleid aan de Kon. Academie voor beeldende kunst in Den Haag en werkte onder meer aldaar, in Amsterdam en sinds 1961 in Krommenie. Als boekverzorger werd hij onderscheiden doordat zijn ontwerpen vele malen behoorden bij de jaarlijkse keuze van de 50 best verzorgde boeken. Ook met affiche-ontwerpen ontving hij een bekroning (Wereldspaardag 1954). Met zijn vrije grafiek (bladen waarin hij min of meer voortbouwt op de door meesterdrukker H.N. Werkman - 1882-1945 - ontwikkelde techniek) nam Wim Koster een uitzonderlijke plaats onder de grafici in.

Barthélemy-Kronenberg, Maaike Adriana

Zaandam, 4 juli 1886 - Den Haag, 10 april 1970

Beeldend kunstenaar, kunstschilder, Maaike Kronenberg ontving een opleiding aan de Academie voor beeldende kunsten in 's-Gravenhage. Zij schilderde portretten en landschappen en werkte in Zaandam, Den Haag en op Java alwaar zij op verschillende plaatsen als tekenlerares bij het onderwijs betrokken was.

Kruijver, Jan

Koog aan de Zaan, 30 januari 1869 - Zaandam, 7 mei 1950

Jan Kruijver 1869-1950

Johannes (Jan) Kruijver, beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist, tekenaar en historicus Jan Kruijver was huisschilder van beroep en voerde als zodanig een bedrijf in compagnonschap. In de Zaanstreek werd hij vooral bekend door zijn tekeningen en schilderijen van oud-Zaandam, die een grote topografische nauwkeurigheid vertonen. Hij publiceerde met regelmaat in De Zaanlander en na 1945 in De Typhoon. Ook over zijn eigen leven legde hij veel vast in handschriften die zijn terug gevonden.

De 'Kruijvertjes' met voorstellingen van verdwenen gebouwen zijn inmiddels zeer gezocht. Zijn werkwijze was eenvoudig. Als hij hoorde dat er een pand gesloopt zou worden, ging hij er heen en tekende of schilderde het. Zo zijn afbeeldingen bewaard gebleven van huizen, pakhuizen en molens die al in de zeventiende eeuw werden gebouwd.

In 1909 legde hij een aantal gesloopte molens vast in zijn Molenboek van Gesloopte Molens, een unicaat waarin hij naast gesloopte molens afbeeldde deze ook beschreef. Hij schreef en illustreerde het boekje De pelmolens in het Oostzijderveld in 1925. In 1939, ter ere van zijn zeventigste verjaardag, en 1949 werden er in Zaandam tentoonstellingen van zijn werk gehouden.

Bij de voorbereiding van een overzichtstentoonstelling met medewerking van molenkenner Ron Couwenhoven doken in 2017 150 onbekende werken van Kruijver op. De expositie van zijn werk is vanaf mei 2018 te zien in het Molenmuseum. Het oeuvre van Kruijver is zo omvangrijk dat Couwenhoven vermoedt dat er nog veel werken van hem te vinden zijn.

→ Lees verder...

Kwadijk, Pieter (Peter)

(Koog aan de Zaan 1902 - Westzaan 1973)

Beeldend kunstenaar, schilder en decorateur. Peter Kwadijk was leerling van Jouk Fris en Gerrit Woudt. Hij schilderde in impressionistische sfeer landschappen, stillevens en portretten.

Kwak, Geesje

Zaandam, 17 april 1877 − Zuid-Afrika, 1899

Meisje in rode kimono

Gezina Kwak, in 1877 geboren aan de Westzijde 534bis te Zaandam verhuisde in 1893 als zestienjarige met haar oudere zus Niesje naar Amsterdam. De zusjes raakten daar in contact met kunstschilder George Hendrik Breitner (1857-1923), herstellend van een ooginfectie en werkzaam in zijn atelier aan de Lauriergracht 8. Breitner bezocht in 1892 een tentoonstelling van Japanse prentkunst en schafte zich enkele Japanse kimono's en een paar kamerschermen aan. In deze entourage liet hij de zusjes in 1893 poseren. Onderwerpskeuze van zijn foto's was de gewone man. Breitner noemde zichzelf vaak schilder van het volk vanwege deze keuze.

Breitner maakte foto's en schetsen van haar, zij ontwikkelde zich als zijn belangrijkste model. Bekend is de serie schilderijen van Geesje in kimono, waarvan Meisje in witte kimono en Meisje in rode kimono tot bekendste behoren. Lang heeft Geesje niet voor de kunstenaar geposeerd. In 1899 overleed zij, 22 jaar oud, aan tuberculose in Pretoria.

De verhouding tussen haar en Breitner was strikt zakelijk. Breitner hield een aantekenboekje bij, wanneer en hoelang zij voor hem poseerde en welk bedrag hij haar daarvoor rekende.

Kwast, Jan

Koog aan de Zaan 29 januari 1923

Al heel jong wilde Jan Kwast, alias Zaanse Jopie Huisman, schilder worden, maar zijn vader zei altijd dat daar geen droog brood mee te verdienen viel. En zo kwam hij bij een laboratorium te werken. Vanaf zijn 57e kon hij zijn passie werkelijk ten uitvoer brengen, hij kocht een schildersezel en nam lessen bij creativiteitscentrum Komma. Lees verder op de site van Zaans Groen

Zie Schilderkunst

Landsman, Frederik (Fred)

Zaandijk, 11 april 1941

Beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist en graficus van etsen en litho's in figuratieve trant. Fred Landsman was leerling van onder anderen Friso ten Holdt en werkte enkele jaren op de Ateliers '63 in Haarlem. Hij woonde en werkte in Zaandijk, Amsterdam, Edam en Holwerd. Vermelding verdient dat hij min of meer in het voetspoor trad van zijn grootvader, Floris Landsman (1884-1964), en zijn vader Klaas Landsman (1914-1998), die beiden in Zaandijk als amateur-kunstschilder bekendheid kregen.

Langenberg, Peter

(Koog aan de Zaan, 7 mei 1940)

Beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist en graficus. Peter Langenberg kreeg een opleiding l.o. tekenen en woonde en werkte in Koog aan de Zaan en Westzaan, in 1991 in Zaandam. Als docent aan Kreativiteitcentrum Komma maakte hij vele jaren cursisten vertrouwd met de technieken van de beeldende kunst. Zijn tekeningen, aquarellen, etsen en schilderijen, aanvankelijk naturalistisch, stralen een grote rust uit. In meer recent werk neigt hij naar abstractie.

Website van Peter Langenberg

Loen, Pieter

(Zaandam, 1778 - 1837)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder. Pieter Loen was aanvankelijk huisschilder. Hij blonk uit door zijn schilderijen van vroeg l9e-eeuwse interieurs.

Loenen, Brenda van

Brenda van Loenen, beeldend kunstenares, afkomstig uit Egmond aan den Hoef, ontwikkelde al vroeg belangstelling voor tekenen, schilderen en beeldhouwen. Tijdens haar studie aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten behaalde zij haar eerstegraads docentenbevoegdheid. Van Loenen geeft sinds 2002 les aan leerlingen van 12 tot 14 jaar aan het Bertrand Russell College te Krommenie. Naast haar werk is zij dagelijks bezig in haar atelier aan de Parkstraat 68 te Zaandam en haar atelier thuis in Koog aan de Zaan.

Haar werk bestaat voornamelijk uit vrij grote schilderijen, in familiekleuren opgebouwd in een droomachtige surrealistische vormgeving. Zij laat zich echter inspireren door verschillende stromen en stijlen en dat uit zich in een veelzijdig portfolio.

Louman, Peter

(Naarden, 14 november 1940 - Assendelft, 13 januari 2010).

Beeldend kunstenaar, graficus, ontwerper van objecten. Peter Louman is autodidact, hij woont en werkt in Assendelft. In en buiten de Zaanstreek ontwierp hij ettelijke speelobjecten en landschappen in gemeentelijke opdracht. Hij is ook houtsnijder en werkt in zijn 'drukwerkplaats' vooral met typografisch materiaal. Hij is voorts bestuurlijk betrokken bij kunstenaarsorganisaties en onder meer oprichter van de Stichting Lettergieten in Westzaan.

Maas, Bernardus

Zaandam 25 april 1870 - Den Haag 10 augustus 1932

Bernardus Maas, beeldhouwer, die het grootste deel van zijn leven werkte in Den Haag, Rotterdam en Dordrecht.

Mandele, Anneke van de

(Bergen, 14 juni 1938)

Beeldend kunstenaar, grafica, opgeleid aan het instituut voor kunstnijverheidsonderwijs in Amsterdam,. Ze woont en werkt in Assendelft (atelier in Amsterdam). Van de Mandele kreeg bekendheid door etsen, soms van ongewoon groot formaat en zeefdrukken.

Mars, Frans

Zaandam 22 februari 1903 - Wormerveer 26 mei 1973

Frans Mars (rechts) geflankeerd door zijn vriend Pieter Boorsma

Beeldend kunstenaar, onderwijzer te Wormerveer, heemkunde-ambtenaar van Zaandam en belangrijk initiatiefnemer tot behoud van het streekeigen. Frans Mars bekwaamde zich van 1923 tot 1928 in de schilderkunst met lessen van de Vlaming Arthur Verbeeck. Hoewel hij zich tot een bekwaam, in impressionistische trant werkend. vakman ontwikkelde, koos hij voor het onderwijs. In 1928 aanvaardde hij een betrekking als schoolmeester in Wormerveer, vervolgens combineerde hij enkele tientallen jaren werk en kunst.

Mars vatte daarbij grote belangstelling op voor de streekgeschiedenis en ging zich daadwerkelijk inzetten voor de redding van nog aanwezige cultuurhistorische monumenten. Vooral de molens, in zijn jeugd had hij er heel wat van zien verdwijnen, kregen zijn belangstelling. Dit uitte hij niet alleen in schilderijen en tekeningen, maar ook in praktische zin.

Al op 21-jarige leeftijd richtte hij zich met een oproep tot de bevolking: 'Het is niet noodzakelijk dat de molens verdwijnen. Zij moeten beschermd en gesteund worden. Maar hoe? Ziehier een plan. Ik wilde alle molenvrienden verenigen in een vereniging, De Zaansche Molen.' Deze oproep werd in de regionale krant geplaatst nadat De Zoeker in 1925 zware stormschade had opgelopen.

Inderdaad werd direct daarna De Zaansche Molen opgericht. Mars werd secretaris, voorzitter en tenslotte erevoorzitter. Gedurende zijn lange bestuurslidmaatschap streefde hij naar verwerving van molens als verenigingsbezit. De Zaansche Molen heeft dertien molens in eigendom en beheer. Mars' belangstelling was zeer veelzijdig. Hij bezat een grote geografische, historische en landschapskundige kennis.

In de periode 1941 tot 1947 werkte hij aan het Molenpanorama in molen 't Pink. Het panorama is 2 meter hoog en 11 meter breed en is sinds 1988 een van de topstukken van het Molenmuseum. Het biedt blik op de oostoever van de Zaan rond 1800.

Toen hij in 1954 door de gemeente Zaanstad werd benoemd tot heemkunde-ambtenaar, feitelijk een zeer verdiende erefunctie, schreef hij een reeks van tientallen heemkundige mededelingen over allerlei de Zaanstreek betreffende onderwerpen. In deze functie wist hij de overheid te betrekken bij de restauratie en verplaatsing van verschillende molens. Wat er op dit gebied gebeurd is bij de Zaanse Schans moet op zijn conto worden geschreven. Verder was hij betrokken bij de samenstelling van verschillende belangrijke boeken over de streekgeschiedenis, waaronder Zaandam 150 jaar stad.

Matser, Jelus

(Amsterdam, 11 maart 1946 - juli 2014)

Beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist, graficus (etsen en litho's). Jelus Matser werd opgeleid aan de Gerrit Rietveld-academie in Amsterdam. Hij woonde en werkte in Zaandam en was daar vele jaren als docent verbonden aan Komma, Kreativiteitscentrum.

Mauve, Anton

(Zaandam, 18 september 1838 – Arnhem, 5 februari 1888)

Anton Mauve. Bron beeldbank: Gemeentearchief Zaanstad

Beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist en etser, zoon van de doopsgezinde predikant Willem Carel Mauve (1803-1869) en Elisabeth Margaretha Hirschig (1805-1876), een nicht van Antonius Hirschig, grootvader van Anton Hirschig, die de laatste dagen van Vincent van Gogh deelde.

Het gezin verhuisde een jaar na zijn geboorte naar Haarlem. Daar groeide hij op en ontstond ook de wens om kunstschilder te worden. Zijn vader verleende toestemming een kunstenaars-opleiding te volgen, mits hij zich de akte voor het geven van tekenonderwijs meester zou maken omwille van de maatschappelijke zekerheid. Anton Mauve ontving schilderlessen van Pieter Frederik van Os(1808-1892) en in 1858 enkele maanden bij Wouterus Verschuur(1812-1874).

Hij trok op betrekkelijk jeugdige leeftijd uit bewondering voor de oude Gerard Bilders(1838-1865) naar Oosterbeek, vandaar naar Haarlem, Amsterdam, Den Haag en ten slotte vestigde hij zich in Laren, dat toen nog geen schildersdorp was. Hij ontdekte het Gooi in zijn natuurstaat en was hij één van de oprichters van de Larense School. Kunstkenners noemden het Gooi ook wel 'Het land van Mauve'. Bekendheid kreeg hij door zijn landschappen en taferelen uit het boerenleven, strand- en zeegezichten. De domineeszoon Mauve heeft nooit enig Zaans onderwerp geschilderd. Klik voor een overzicht van Mauve's werken op ArtNet.

Bij Mauve geen sprake van uitdagende, verstandelijke overmoed, in zijn doeken ontmoet men ingetogenheid, hij stond beschroomd en stil tegenover het grote wonder, tegenover de raadselen van de natuur. Een schuchterheid tegenover de schepping, die hem niet veroorloofde deze naar eigen inzicht en naar eigen verkiezing op te bouwen. Met grote intensiteit drukt Mauve juist de ruimte uit, heidevelden onder een grauwe hemel, lyrisch oplichtend in een fijn, zilverig coloriet, weidse duinlandschappen in een sfeervolle luchtigheid, bos- en strandgezichten, evenwichtig en gevoelig gecomponeerd, zorgvuldig, maar met grote ontroering neergezet in een verrukkelijk coloriet.

Morgenrit langs het strand. Anton Mauve, via Wikimedia Commons

In de tijd, waarin hij met Willem en Jacob Maris werkte in een Loosduinse boerderij en later op zijn atelier in de Dikkersduinen schilderde hij de vissersboten, de bomschuiten, afwachtende paarden en ezeltjes, fijn en eenvoudig, maar puur van sfeer, een 'Ochtendrit langs het Scheveningse Strand' met een dralend, koel licht overgoten of het 'Hotel Zeerust', enkele vrouwenfiguren op een terrasje, plotseling veel lichtvoetiger, bijna wuft, gepenseeld, een boeiend en gaaf spel van sprankelende, maar toch vloeiende, fijn geschakeerde kleuren. Mauve werkte korte tijd in Drenthe, maar vond daar niet de sfeer de hij zocht. Hij verkoos op aanraden van Jozef Israels het dorp Laren, waar hij al veel geschilderd had, voordat hij zich er in 1886 vestigde.

Door zijn relatie met Sien Hoornik kwam Van Gogh in conflict met Mauve. Sien, een zwangere prostitué stond regelmatig model met haar dochter en moeder die daarmee het huiselijk leven en de ontberingen van de arbeidende armen weerspiegelden. Later nam Van Gogh Sien en haar dochter in huis hetgeen heeft bijgedragen tot een splitsing met Anton Mauve. Toen Anton Mauve op 5 februari 1888 op nog geen vijftigjarige leeftijd plotseling aan een aneurysma te Arnhem overleed, droeg Vincent in Arles zijn Souvenir de Mauve, roze bloeiende perzikbomen, aan hem op.

In 1887 werd Mauve onderscheiden met een gouden medaille op de Parijse salon met zijn doek 'De terugkeer van de kudde'.

May, Christiaan (Chris)

Zaandam 23 maart 1911 - Zaanstad 25 augustus 1975

Beeldend kunstenaar, schilder en etser. Chris May, van beroep verwarmingstechnicus, was als schilder autodidact. Hij maakte verdienstelijke landschappen en stillevens en was lid van de vereniging De Zondagsschilders.

Meer, Lucas van der

Zaandijk 28 oktober 1881 - Breda 13 december 1949

Lucas van der Meer, beeldend kunstenaar, beeldhouwer, kreeg zijn opleiding aan de Normaalschool voor Tekenonderwijs in Amsterdam en zette zijn studies voort aan de Rijksacademie. Hij werkte in Amsterdam aan de restauratie van het Paleis op de Dam, werd te Delft opgeleid voor hersteller van beeldhouwwerken en van 1920 af in Breda, waar hij gedurende bijna 30 jaar belast was met de restauratie van beelden in en aan de historische, uit 1547 stammende Grote- of Onze-Lieve-Vrouwekerk. Onder zijn leiding zijn het koor met de zijbeuken en de beide transepten in oude luister hersteld. De kerk heeft onder Lucas van der Meer het huidige aanzien gekregen.

Hij vervaardigde ook het bevrijdingsmonument in Baarle-Nassau, een monument op de symbolische plek, waar Baarle-Nassau en Baarle-Hertog, Nederland en België elkaar raken. Beide grensgemeenten hebben drie helden van het verzet willen eren, die na hun hulp aan meer dan tachtig geallieerde piloten in handen der Duitse bezetters vielen en in Breda werden gefusilleerd. Het betrof Maria Verhoeven en de twee marechaussee's Adriaan van Gestel en Gerardus Gerritsen. Het monument dat in brons werd gegoten door Binder uit Overveen stelt de drie verzetslieden voor in een actieve pose en werd september 1949 onthuld in tegenwoordigheid van vele autoriteiten uit Nederland on België.

Meijns, Els

(Wormerveer, 1 januari 1945)

Beeldend kunstenaar, beeldhouwster in Westzaan. Els Meijns was leerlinge van de Gooise Academie voor beeldende kunsten en ontving op Atelier '63 (Haarlem) lessen van onder meer Wessel Couzijn. Voorts studeerde zij aan de Brooklyn Museum Art School o.l.v. Toshio Odate. Zij kreeg daartoe een studiebeurs.

Mes, Ank

(Koog, 26 mei 1935)

Beeldend kunstenaar. Aanvankelijk alleen textielontwerper, later ook kunstschilder.

Ank Mes kreeg haar opleiding aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs in Amsterdam. Zij woonde en werkte in Wormer, Amsterdam, Denemarken en Frankrijk, later in Alkmaar. Naast ontwerpen van dessins voor de textielindustrie maakt zij abstracte olieverfschilderijen.

Mes, Han

Koog aan de Zaan, 30 november 1936

Hanny (Han) Mes, beeldend kunstenaar, schilderijen, tekeningen, etsen en litho's. Han Mes werd opgeleid aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs in Amsterdam. Zij woont en werkt, met een onderbreking van enige jaren Parijs, in Amsterdam. 'Zij is een zeer oorspronkelijk en eigenzinnig schilderes. Na het succes van haar vroegere, speelse en vaak geestige werk heeft ze de moed gehad om zich in plaats van in het openbaar te herhalen, in stilte verder te werken en haar volstrekt eigen weg te gaan' (Henk Romijn Meijer, 1989).

Zij kreeg driemaal koninklijke subsidie (een aanmoedigingsprijs voor jonge kunstenaars) namelijk in 1958, 1959 en 1960, nadat zij in 1957 een beurs van Maison Descartes had gekregen.

Literatuur:

  • Twintig tekeningen. Zaandijk 1975.
  • Henk Romijn Meijer en Sonja Pos: Schilderijen uit de tachtiger jaren, Amsterdam 1989.

In 1967 won Theo Joling onder meer de Beneluxprijs met de film 'De wereld van Han Mes'.'

Mever, Arie van

Zaandam 27 januari 1899 - Heiloo 25 april 1978

Adriaan Pieter (Arie) van Mever, beeldend kunstenaar, kunstschilder, aquarellist, tekenaar, graficus en concertzanger. Arie van Mever ontving zijn opleiding aan de Rijksacademie voor beeldende kunsten in Amsterdam van 1923 tot 1929. Bovendien studeerde hij aan het Conservatorium, eveneens in Amsterdam, en volgde hij de opleiding tot onderwijzer.

Om zijn gezin te onderhouden werkte hij aanvankelijk als onderwijzer in Koog aan de Zaan. Als schilder maakte hij portretten, meestal in opdracht, stillevens en bloemstukken, in naturalistische, enigszins naar het expressionisme neigende, trant. In 1960 bood de gemeente Zaandam hem een ere-tentoonstelling aan.

In 1965 kreeg hij de medaille van de Maatschappij 'Arti et Amicitiae', waarvan hij van 1946 tot 1966 bestuurslid was. Het was niet zijn enige functie: Van Mever was bestuurslid van de stichting Diogenes in Amsterdam en van enkele rijksinstellingen, zoals het Voorzieningsfonds voor kunstenaars en de Commissie voor het verstrekken van ere-gelden aan bejaarde kunstenaars.

Voorts was hij lid van de Aankoopcommissie van kunstwerken voor de Zaangemeenten en schreef hij regelmatig over beeldende kunstenaars in het Zaanse dagblad De Typhoon. Arie van Mever was vooral ook musicus. Hij zong tien jaar als bas in het Nederlands Kamerkoor o.l.v. Felix de Nobel en trad vele malen solistisch op. Zo zong hij in de Scala van Milaan en op de festivals van Edinburgh, Salzburg en Biarritz, terwijl hij ook de baspartij in de Mattheus Passion vertolkte in uitvoeringen waaraan bijvoorbeeld Kathleen Ferrier en Peter Pears meewerkten. In de Zaanstreek trad hij als solist op voor de Zaanse Kunstkring en bij het Zaans Bachkoor. In zijn latere woonplaats Heiloo werd Arie van Mever benoemd tot ereburger.

Arie van Mever is de tweelingbroer van dirigent Piet van Mever en de zoon van Pieter van Mever.

Mol, Gerrit

Koog aan de Zaan, 3 april 1869 - Wormerveer, 5 april 1961

Gerrit Mol, beeldend kunstenaar, kunstschilder, was autodidact en bleef amateurschilder. Hij wordt hier niettemin genoemd, omdat zijn vele tekeningen, schilderijen en aquarellen van Zaanse molens een goed beeld geven van de nadagen van de windmolenindustrie.

Molenaar, Jacobus

Assendelft 28 december 1881 - Alkmaar 4 oktober 1964

Beeldend kunstenaar, houtsnijder. Jacob Molenaar was van beroep broodbakker, voornamelijk in Alkmaar. Hij kreeg bekendheid doordat hij eerst uit liefhebberij, later beroepsmatig, ambachtelijk houtsnijwerk ging vervaardigen. Zo maakte hij in opdracht honderden taai- en speculaasplanken, waarvan er vele nog steeds in het hele land gebruikt worden.

Monet, Oscar-Claude (Claude)

Parijs 14 november 1840 – Giverny 5 december 1926

Beeldend kunstenaar, kunstschilder.

Claude Monet woonde vier maanden, van 2 juni tot 8 oktober 1871 met zijn vrouw Camille Doncieux en hun vierjarig zoontje Jean in Zaandam. Het gezin verbleef in hotel De Beurs op de Dam. Toen de Frans-Duitse oorlog (1870-1873) uitbrak, was de Fransman om de dienstplicht te ontlopen naar Londen uitgeweken. Daar werd hij attent gemaakt op de toen voor schilders aantrekkelijke Zaanstreek.

Zaandam was, hoe onwaarschijnlijk het heden ten dage ook mag klinken, ooit een bezienswaardigheid van de eerste orde. Vanaf de 18e eeuw trok de Zaanstreek, nog onbedorven door de industrialisatie en de meisjes van Verkade, talloze bezoekers die zich vergaapten aan pittoreske huisjes en de landelijke weiden met al die molens. Het Czaar Peter huisje droeg bij tot de reputatie van het stadje, overigens een benaming die pas sinds Napoleon rechtsgeldigheid bezit.

Zo tegen het midden van de 19e eeuw raakte Zaandam bij het welopgevoede publiek enigszins in het vergeetboek. Het bezoek van de koningin kan dan ook als een ouderwets tripje worden beschouwd. Door de veranderde en meer verfijnde smaak van de beschaafde Europeaan raakte het Zaantje in diskrediet. Ten slotte kwamen de grote meesters van de 17e eeuw, die in de 19e eeuw grote voorbeelden waren, geen van allen uit de Zaanse contreien.

Toen Claude Monet in 1871 Nederland aandeed, was zijn oogmerk Zaandam te bezoeken dan ook geenszins een vanzelfsprekende keus. Schilders van een oudere generatie, waaronder Jongkind, die door Monet zeer bewonderd werd, bezochten het land van de oude meesters: de Merwede bij Dordrecht, waar zij een echte Albert Cuyp zagen, of de molens bij Rotterdam, de streek rond Haarlem en Amsterdam, ook al met de 17e-eeuwers in het achterhoofd. Monet had dat in één dag bekeken en vertrok naar Zaandam, een plaats die tot op dat moment nog nooit de aandacht van een schilderkunstig genie had getrokken.

→ Lees verder...

Mühlstaff, Willem Hendrik

Den Bosch, 4 december 1894 - Zaandam, 27 mei 1982

Ir. Willem Hendrik Mühlstaff, zoon van Johan Philip Marie Mühlstaff en Cornelia Wilhelmina Bremmer, schilder, kunstenaar, kunsthistoricus, lithograaf en graficus werd toegelaten tot de Rijks-Normaalschool voor Tekenonderwijzers te Amsterdam (1913) en de Koninklijke School voor Beeldende Kunsten in Den Bosch. Op 19 juli 1916 vestigde hij zich aan de Steenstraat 37 te Leiden, waar hij in 1922 de akte Nijverheidsonderwijs behaalde. In 1926 werd hij aangenomen als tijdelijk docent handtekenen op de Academie voor Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen van Rotterdam.

Hij schilderde, tekende en lithografeerde voornamelijk stillevens en ontving lessen van Piet Slager, Huib Luns en raadgevingen van zijn oom Henk Bremmer.

33 jaar later, in 1959, nam Mühlstaff als adjunct-directeur afscheid van de Academie. Op 5 mei 1930 huwde hij Margaretha Catharina Smit. Op 16 april 1942 verloor hij z'n echtgenote Margaretha Catharina Mühlstaff-Smit op 42-jarige leeftijd. Op 15 september 1943 trad hij in Leiden in het huwelijk met Nicolina Jacoba-Smit. Willem Hendrik Mühlstaff, woonachtig aan de Mauvestraat 158 te Zaandam, overleed op 27 mei 1982 aldaar.

Zie Schilderkunst

Müller, Ed

(Berlijn, 1932/1936)

Beeldend kunstenaar in Zaandam. Ed Müller volgde zijn opleiding aan de Hochschule für bildende Künste in Frankfurt am Main. Hij ontwerpt en vervaardigt voornamelijk 'intarsia', panelen van ingelegd hout.

Nek, Hendrik van

Zaandijk, 24 augustus 1881 - Amsterdam, 24 november 1924

Beeldend kunstenaar, lithograaf, schilder en tekenaar. Hendrik van Nek ontving een opleiding aan de Rijksakademie te Amsterdam en kreeg schilderlessen van August Allebé. Hij vervaardigde voornamelijk stillevens.

Neuteboom, Evert

(Amsterdam, 24 januari 1932 - Purmerend, 11 augustus 2008)

Beeldend kunstenaar, schilder aquarellist en graficus. Evert Neuteboom werkte tot 1962 in Koog. Later is hij nog actief geweest in Oostenrijk en Zuid-Amerika.

Nijgh, Pieter Arie

(Wormerveer, 20 maart 1876 - Enschede, 24 januari 1959)

Beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist en ontwerper van toneeldecoraties. Pieter Nijgh ontving zijn opleiding aan de Tekenschool voor Kunstambachten in Amsterdam en aan de Hochschule für Bildende Kunst in Berlijn. Hij woonde en werkte in Amsterdam, Duitsland, Zwitserland en Italië, sinds 1901 in Enschede. Hij maakte in zijn jonge jaren muurschilderingen en was toen ook werkzaam als decor-ontwerper. Later beperkte hij zich voornamelijk tot de schilderkunst, met een voorkeur voor het Nederlandse landschap.

Oostzanen, Jacob Corneliszoon van

Oostzaan ca. 1470 - Amsterdam 1523

Beeldend kunstenaar, aanvankelijk vooral houtsnijder, later een befaamd kunstschilder. Jacob Cornelisz van Oostzanen, ook wel Jacob van Amsterdam genoemd, was één van de belangrijke kunstenaars van zijn tijd. Waarschijnlijk is hij opgeleid in Haarlem. Met zijn geboorteplaats had hij nauwelijks of geen binding, hij heeft zijn hele leven in Amsterdam gewerkt. Zowel voor de plaatselijke geestelijkheid als voor de toen al gefortuneerde Amsterdamse kooplieden maakte hij altaarstukken, portretten, glasramen, houtsneden en ontwerpen voor kerkelijke borduursels.

Dit alles voerde hij aanvankelijk nog in de laat-gotische traditie uit, maar al in 1521 plaatste hij een 'Aanbidding der herders' in een eigentijdse wereldlijke omgeving, een gefantaseerd rennaisancistisch bouwwerk. Hij ontwikkelde een fabelachtig technisch vermogen. Zijn schilderijen zijn zeer zeldzaam en gezocht en daardoor uiterst kostbaar.

Het werk van Van Oostzanen heeft meestal een geheel eigen karakter ofschoon zijn kunst een enkele maal herinnert aan Memlinc en Van Eyck. In zijn jonge jaren heeft hij, volgens Albrecht Dürer, waarschijnlijk in Antwerpen gewerkt. Hij is voornamelijk zijn eigen leermeester geweest en dus auto-didact. Eén van zijn meest bekende schilderijen is De zeven werken van Barmhartigheid, dat bewaard is in de St. Laurenskerk te Alkmaar.

Behalve houtsnijwerk van zijn hand, waren er vóór WO I nog 25 schilderijen, die met zekerheid aan Van Oostsanen kunnen worden toegeschreven. Daarvan hingen er o.a. vier in het Rijksmuseum, en twee in het Museum Booymans te Rotterdam. Jacob Cornelisz was één van de grootste houtgraveerders die Nederland ooit bezeten heeft. De houtgravures, voorstellende taferelen uit het leven van Maria, zijn van een wonderlijke fijnheid en volkomenheid. Een eigenaardige overeenkomst vertoont de Hollandse schilder met Albrecht Dürer, waar zij beiden een Grote en een Kleine Pass'e (naar het formaat) uitgaven. In vele opzichten echter is de uiting van de Nederlander origineler en genialer dan die van de grote Duitse meester.

In ons land zijn stukken van hem te zien in Amsterdam (Rijksmuseum), Utrecht (Historisch museum), Rotterdam, Arnhem, Den Haag, Groningen en Bergen op Zoom.

Paul, Louis

(Assendelft, 24 juli 1947)

Beeldend kunstenaar, beeldhouwer (plastieken). Louis Paul werd opgeleid aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten te Amsterdam. Hij woont en werkt in Zaandam.

Groot, Pieter

Zaandam 23 november 1924 - Westzaan 25 maart 2013

Pieter Groot, beeldend kunstenaar te Westzaan, grafisch vormgever en keramist. Pieter Groot was docent aan de Rietveld Academie te Amsterdam. Hij volgde een grafische opleiding en ontwikkelde zich tot een belangrijke boekverzorger. Deze door weinigen beoefende discipline houdt zich bezig met de schikking van tekst en beeld zodat een verantwoord, kwalitatief hoogwaardig boek ontstaat. Behalve als grafisch vormgever ontwikkelde Groot zich als keramist. Van zijn betrekkelijk kleine oeuvre kreeg vooral een serie speels en soms dramatisch vormgegeven varkens bekendheid. Ook wordt zijn artistiek advies regelmatig ingeroepen, bijvoorbeeld voor de inrichting van tentoonstellingen.

Ploeger, Jan

Amsterdam 1878 - Krommenie 1959

Amateurschilder, -tekenaar, -dichter en -musicus. Jan Ploeger was geen Zaankanter van geboorte, maar nadat hij in 1902 in Uitgeest bij de PTT gekomen was, werd hij in 1904 overgeplaatst als postbesteller naar Krommenie. Een fotograaf in Krommenie, Piet de Jong, toonde veel interesse voor oud-Krommenie. Ploeger voelde zich tot de tekenkunst aangetrokken en vervaardigde in de loop der jaren circa 1300 schilderijen. Van die schilderijen maakte Piet de Jong foto’s op briefkaartenformaat.

Ploeger ontving vaak ansichtkaarten van Piet de Jong, zodra hij een oude kaart op de kop tikte. Zo groeide de collectie van Jan Ploeger tot ruim zes honderd kaarten uit.

Van zijn hand zijn ettelijke schilderijen en meer dan 1500 tekeningen bewaard gebleven, waarvan een groot aantal de topografische situatie in de noordelijke Zaanstreek weergeeft. Daarnaast schreef hij ruim 1500 gedichten en liedjes. Enkele van zijn liedjes kregen door landelijke uitgave ruime bekendheid.

Voor het gemeenschapsleven in Krommenie was Ploeger van bijzondere betekenis, niet alleen doordat hij als pianist allerlei plaatselijke feestelijkheden opluisterde, maar ook doordat hij niet minder dan 12 revues, waaronder enkele kinderrevues, schreef en componeerde. In 1989 werd een ruime keuze uit zijn werk tentoongesteld; aan een catalogus ervan wordt sindsdien gewerkt.

Pluijm, Henk van der

(Zaandam, 18 april 1947)

Beeldend kunstenaar te Zaandam, kunstschilder. Henk van der Pluijm is autodidact, schildert met olieverf en acryl en vervaardigt gouaches.

Poelmeijer, Leo

Zaandijk, 5 september 1934 - Heemskerk, 22 april 2018

Beeldend kunstenaar te Westzaan, graficus, aquarellist en muraal vormgever.

Leonardus Philippus (Leo) Poelmeijer volgde een opleiding aan de Grafische School te Amsterdam en ontving lessen van Gerrit de Jong en Gerrit Woudt. Hij beperkt zich voornamelijk tot etsen en kleurlitho's. In 1966 kreeg hij naar aanleiding van zijn werk in een groepsexpositie, waar ook Escher aan deelnam, een studiereis naar Israël aangeboden. In 1979 werd hij voor zijn werk onderscheiden met de culturele prijs voor de gemeente Zaanstad. In met name Noord-Holland exposeerde hij in tal van plaatsen en verzorgde hij veel monumentale opdrachten.

,,Mijn werk is vrij abstract. Langzamerhand voel je dat je met figuratief werk niet de vrijheid hebt die je zou willen. Je bent gebonden aan de horizon het perspectief het slootje, het hekje. Ik wilde een wuivend rietland of een ondergaande zon op een andere manier gaan uitdrukken. De natuur is mijn startpunt, licht en ruimte zijn daarbij essentieel. Het gaat me om het licht, hoe het valt op bomen, huizen, water. En het gaat om ruimte, de illusie dat je het schilderij in kunt lopen. Elk schilderij is een spannend avontuur dat niet altijd goed afloopt. Als het goed gaat ontstaat er harmonie'' aldus Poelmeijer in Art Zaanstad.

Naast zijn kunstzinnige activiteiten leidt hij een studio voor vormgeving van reclamedrukwerk. Zijn echtgenote, Hanny Poelmeijer, is keramiste. In 2015 werd Poelmeijer geridderd als lid van de Orde van Oranje-Nassau.

Prins, Cornelis Jansz

(Zaandam, 26 juli 1819 - Leiden, 2 juli 1883)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder. Cornelis Prins had aanvankelijk het beroep van gerechtsdeurwaarder. Hij woonde tot 1858 in Zaandam, daarna te Beverwijk en Leiden. Al is zijn werk (vooral portretten en figuren) nu niet meer bekend, toch heeft hij tijdens zijn leven vrij veel bekendheid genoten. Op 25-jarige leeftijd exposeerde hij al in Amsterdam (1844).

Puhl, Karel Frederik Willem

(Den Helder, 29 januari 1942)

Beeldend kunstenaar, schilder, tekenaar en vooral vervaardiger van gouaches, Karel Puhl, die overwegend met abstracte vormen werkt, woonde geruime tijd in Zaandam; na onder andere een verblijf in Athene vertrok hij naar Alkmaar.

Putten, Jasper van

Amsterdam, 10 juli 1944 - 25 augustus 2009

Beeldend kunstenaar, schilder en etser. Jasper van Putten kreeg zijn opleiding aan de Grafische school en de Rietveldakademie in Amsterdam en heeft zich zelf daarna zoals veel anderen die daar vandaan komen, leren schilderen. Hij woonde en werkte vervolgens een aantal jaren in Krommenie gevolgd door Amsterdam. Zijn realistische, soms surrealistisch aandoende werk bestaat voor een groot deel uit met grote precisie uitgevoerde verbeeldingen van steden en stedelijk leven.

Externe link:

Huiskamermuseum.nl: Jasper van Putten (Amsterdam 1941-2009)

Riel, Jan van

Amsterdam, 28 april 1907 - Tilburg, 22 augustus 1988

Johannes Petrus Cornelis (Jan) van Riel, Beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist, tekenaar en graficus. Jan van Riel woonde destijds, aan het begin van zijn carrière, in Zaandam. Hij werkte eerst als constructietekenaar en studeerde in 1931 aan de voorloper van de Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg. Daarna vertrok hij naar het Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten in Antwerpen waar hij les kreeg van Isidore Opsomer en Jozef Peeters. In Parijs studeerde hij aan de Académie Colarossi.

Van Riel keerde terug in Tilburg en ging in de leer bij Henri Sicking en Jan van Delft. Jan van Riel wordt beschouwd als een knap vakman en werd na de Tweede Wereldoorlog bekend door zijn olieverfstukken, aquarellen, lino’s en etsen, voornamelijk expressionistische haven- en stadsgezichten, landschappen en Bijbelse taferelen met toepassing van deformaties zonder dat van abstractie kan worden gesproken.

Oktober 1953 exposeerde Jan van Riel in de Tilburgse Kunstzaal Donders. André van Strijp schreef er voor dagblad De Tijd een recensie over.

Riet, Cornelia Francisca (Corry)

(Zaandam, 16 november 1924 - 11 oktober 1958)

Beeldend kunstenaar, zogenoemde “'mondschilde'`.
Corry Riet was door kinderverlamming gehandicapt. Gerrit de Jong leidde haar op voor de teken- en schilderkunst. Zij maakte met penseel of potlood in de mond, verdienstelijke landschappen en bloemstillevens, waarmee zij landelijke bekendheid kreeg.

Room, Frans

Wormer, 25 februari 1939

Franciscus Johannes (Frans) Room, beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist en sinds de jaren '80 vooral graficus van reeksen etsen en zeefdrukken. Opgegroeid in het Zaanse veen raakte hij al op jeugdige leeftijd gefascineerd door het slagenlandschap dat daar in der loop van de eeuwen door mensenhanden is gevormd. De indrukwekkende fabrieken en het landschap verdwijnen en veranderen. Al jaren houdt hij zich daarom bezig met het vastleggen van deze bedreigde landschappen.

De liefde voor het landschap, of liever, de sporen van de mens in het landschap is de passie van Frans. Hij maakte een paar series zeefdrukken over de monumentale panden en dorpskernen in de Zaanstreek die op het punt staan te verdwijnen. Door zijn studie van het occultisme kwamen er steeds meer figuratieve elementen terug in zijn werk, meestal met een symbolisch karakter.

Frans Room werd opgeleid door Gerrit de Jong. Zijn schilderijen zijn overwegend abstract, maar in zijn latere grafische werk, onder meer een Zaan-serie, houdt hij zich aan de topografische werkelijkheid. Gedurende een periode was hij beïnvloed door zijn belangstelling voor astrologie. Room heeft steeds getracht de verkoop van zijn prenten, die vaak een reeksverband hebben, in een eigen winkel te bevorderen.

Lees meer over Frans Room op Zaans Groen.

Roos, Adriaan (Aart)

Zaandam 28 augustus 1919 – Purmerend 15 november 2009

Beeldend kunstenaar, schilder, tekenaar en graficus (litho's). Aart Roos was leerling van de Rijksacademie te Amsterdam, woonde en werkte in Zaandam en Edam. Hij werkt expressionistisch en vaak monumentaal, in grote afmetingen, bijvoorbeeld muurschilderingen. Voorts voerde hij opdrachten uit voor tegelmozaïeken, betongevels, grafitti`s en glasramen.

Rossem, Rudolf Harold van (Ru)

(Amsterdam, 1924 - Tilburg, 2007)

Beeldend kunstenaar, graficus (gravures, etsen, litho's en houtsneden, alsmede gecombineerde technieken). Ru van Rossem groeide op in Zaandam. In 1943 werd hij ingeschreven als leerling van de (latere) Rietveld-academie te Amsterdam. In 1944 verschenen zijn eerste etsen en gravures; belangrijk was toen zijn illustratieve aandeel in het literair-culturele tijdschrift Zaans Groen.

Na de oorlog verbleef hij een paar jaar in Engeland en maakte daar kennis met de fabuleuze graficus John Buckland-Wright, die hem technisch adviseerde en voor contacten en illustratie-opdrachten zorgde (bij zgn. Private presses). Van Rossem legde zich toe op kleurgravures en ontwikkelde bijzonder geraffineerde grafische technieken. In 1958 haalde de Tilburgse Academie voor beeldende kunst hem naar Nederland om grafische kunst te doceren. Tweemaal was hij ook een ruime periode gastdocent in Nigeria. De Afrikaanse kunst heeft (zoals eerder bijvoorbeeld de Aziatische) verder in zijn grafiek doorgewerkt.

Ru van Rossem mag worden beschouwd als een der belangrijke grafische kunstenaars van onze tijd; hij exposeerde in binnen- en buitenland. Aardig is dat zijn eerste tentoonstelling plaats had in Zaandijk (café Loggen, 1945), deze werd geopend door zijn Zaanse tekenleraar L. Zoeter.

Literatuur:

  • D.P. Baas, Ru van Rossem, een modern grafisch kunstenaar, Zaandijk 1955;
  • Frans Duister, Ru van Rossem, Venlo 1976.

Rot, Jan

Zaandam, 27 augustus 1892 – Amsterdam, 18 februari 1982

Poster voor de lokale verkiezingen van 1946 in Amsterdam, ontworpen door Jan Rot.
Bron: wikipedia

Jan Rot, (reklame)tekenaar in De Notekraker, De Fabrieksarbeider, en Vrijheid, Arbeid, Brood. Opleiding aan de Rijks-Academie, te Amsterdam. Onderwerpen: caricaturen, houtsneden, litho's. Actief lid van de SDAP en de PvdA.

Jan Rot groeide op in een groot, gereformeerd gezin. Ofschoon zijn vader een actief lid van de Anti-Revolutionaire Partij was, brak Rot met de kerk en trad hij in 1915 toe tot de SDAP. In 1913 stelden de gebroeders Verkade hem in staat zijn betrekking als schildersgezel op te zeggen en zich verder te scholen in het tekenen. Als kunstenaar kon hij zich echter niet in leven houden, daarom nam hij allerlei teken- en schrijfwerk aan. Eind 1925 werd hij vaste medewerker van het populaire satirische weekblad van De Arbeiderspers, 'De Notekraker'.

Nadien kreeg hij vele opdrachten uit de sociaal-democratische hoek. Hij tekende voor De Notekraker (1925-1928 en 1931-1932), voor De Fabrieksarbeider (1928-1940) en Vrijheid, Arbeid, Brood (1933-1938). Rot's werk kenmerkt zich door eenvoud; decoratieve patronen, sprekende kleuren en grote belettering. Hij maakte knap, maar weinig dynamisch, gebruik van fotomontages.

Na de oorlog specialiseerde hij zich steeds meer op het gebied van de lay-out. Op politiek gebied was Rot met name op afdelings-niveau actief. Na zijn verhuizing naar Amsterdam (1928) ging hij zich daadwerkelijk inzetten voor het democratisch-socialisme. In de oorlog deed hij verzetswerk. Een poging een socialistische concurrent voor de communistische De Waarheid op te zetten, mislukte. Het blad, Paraat, werd begin 1946 door de PvdA overgenomen. Ook na de oorlog bleef Rot actief op afdelings-niveau. Van 1956 tot 1960 was hij vice-voorzitter van de Federatie Amsterdam.

Literatuur:

M. van der Heijden, Jan Rot, in: Biografisch woordenboek van het socialisme en de arbeidersbeweging in Nederland, deel 3, Amsterdam 1988.

Jan Rot op social history

Ruiter van Huystee, Bea

(Amsterdam, 1949)

Beeldend kunstenaar te Wormer, olieverfschilderijen, aquarellen en grafiek. Bea Ruiter van Huystee volgde na een opleiding modetekenen de Rijksacademie te Amsterdam (schilderlessen). Haar werk is figuratief, in letterlijke zin, het toont voorkeur voor vlot geschilderde en goed getroffen figuren.

Schol, Jacob

(Den Helder, 9 november 1897 - Amsterdam, 9 oktober 1989)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder en aquarellist. Jacob Schol woonde geruime tijd in Zaandam, na 1939 in Amsterdam. Hij kreeg lessen van Jac. J. Koeman, Joh. Buning en Jan Peeters en schilderde vooral landschappen en zeegezichten. In het dagelijks leven was hij gezagvoerder en later eigenaar van een scheepvaartonderneming.

Schipper-Schramm, Erna

Hamburg, 29 juni 1908 - Amstelveen, 29 maart 1994

Erna Maria Hermine (Erna) Schipper-Schramm, beeldend kunstenaar, schilder, (strip)tekenaar, pastellist, kunstnijveraar werd te Hamburg geboren, doorliep de middelbare- en aansluitend de tweejarige Handelsschool. Het gezin emigreerde naar Nederland toen zij de achttienjarige leeftijd bereikte. Zij verrichte kantoorwerkzaamheden in Amsterdam op het hoofdkantoor van haar vader, directeur van een fabriek in Zaandam.

Na tien jaar kantoorwerk huwde zij in 1936 de Nederlandse ingenieur Nicolaas Schipper en verkreeg de Nederlandse nationaliteit. Pas op 57-jarige leeftijd ging haar aandacht uit naar de schilderkunst. Eerder speelde de muziek een rol in haar leven, met een voorkeur voor zang. Nadat haar stem brak zocht zij andere mogelijkheden om zich te uiten. De schilderkunst lag voor de hand, mede dankzij haar twee schilderende dochters, van wie één de befaamde Ecole des Beaux-Arts te Parijs had doorlopen.

Erna Schipper maakte vele reizen met haar man als reisgenoot. In haar werk zijn veel motieven uit Griekenland, Turkije, Israël en Egypte terug te vinden. In die landen raakte zij geïnspireerd door de kleurintensiteit, terwijl de inhoud van haar werk vooral een droomwereld van medemenselijkheid, symbolische vrede en geluk uitbeeld. Voor de oliepastel in De Stadshof “Mikis Theodorakis in ballingschap” stond kennelijk Mikis Theodorakis model.

Haar werk kenmerkte zich door grote vrijheid, waarmee zij onderwerpen zeer suggestieve vormen gaf. Werk dat wel is beschreven als visionair en is te situeren in het overgangsgebied tussen naïeve kunst en outsider kunst. Zij ontwikkelde eigen mengtechnieken van vetkrijt en olieverf op zwart of wit etalagekarton. Een enkel olieverfschilderij ontstond op doek. Haar oeuvre omvat circa 150 werken.

Schreefel, Rob

(Tegal, Indonesie, 4 november 1953)

Beeldend kunstenaar, beeldhouwer. Rob Schreefel heeft zijn atelier in de Enge Wormer, hij kreeg zijn opleiding aan de Rietveld-academie te Amsterdam en werkt in steen, hout, brons, en polyester. '

Slavenburg, Gerrit Ary

Schiedam, 31 mei 1899 - Heiloo, 22 november 1978

Beeldend kunstenaar, kunstschilder, aquarellist en tekenaar. Gerrit Slavenburg woonde lange tijd in Koog, waar hij ook werkzaam was op het kantoor van vatenhandel Evenblij. Hij kreeg schilderlessen van Jac. J. Koeman, Willem Jansen en Hendrik Adriaan van der Wal. Hij werkte in naturalistische trant: landschappen, stillevens, portretten en figuren. Naast schilderijen, aquarellen en tekeningen, maakte hij ook etsen en pastels.

Smit, Adrianus Wilhelmus (Arie)

(Zaandam, 15 april 1916-Denpasar, Bali, 23 maart 2016 )

Beeldend kunstenaar, schilderijen, litho's en andere grafiek. Smit ontving een opleiding tekenen en binnenhuis-architectuur aan de Academie voor Beeldende kunsten in Rotterdam. In 1938 vertrok hij naar Batavia, in verband met een aanstelling als lithograaf bij de topografische afdeling van het KNIL aldaar. In 1942 werd hij door de Japanners gevangen genomen en tewerkgesteld aan de 'dodenspoorlijn' in Siam (Birma). Na zijn terugkeer in Indonesië nam hij de Indonesische nationaliteit aan. Hij werkte bij de uitgeverij NIX te Bandoeng als technisch en artistiek leider en was docent aan de kunstfaculteit aldaar. In 1956 vertrok hij naar Bali, waar hij de schildersgroep 'Young Artists' oprichtte, die grote faam verwierf met tentoonstellingen in Amerika en Europa. Ook was hij actief voor de uitbreiding van het museum 'Puri Lukisan' te Ubud, Bali. In 1990 werd in Jakarta een grote overzichtstentoonstelling van zijn werk gehouden, deels afkomstig uit kunstverzamelingen in de VS en Europa. Gelijktijdig verscheen het boek 'Poetic Realism, the art of Arie Smit.

Zijn nicht, Luciënne Smit (1953, Zaanstad), schreef een biografie over hem, getiteld Een schildersleven in de tropen. Het verscheen in april 2016 en is zowel in het Nederlands als het Engels verkrijgbaar.

Smit, Josje

Amsterdam, 25 december 1926 - Amsterdam, 30 augustus 2003

Jansje (Josje) Smit, beeldend kunstenaar, woonde geruime tijd in Oostzaan, daarna in Amsterdam. Haar werk bestond uit handgevormde keramiek, wandtapijten en -versieringen in appliqué-werk. Zij kreeg haar opleiding van Cephar Stouthamer, met wie ze in het huwelijk trad.

De keramische wandkunst in de hal van het voormalige Typhoon-gebouw aan de Westzijde 23 in Zaandam is van haar hand. De kunstwerken illustreren het krantenproces, van het verzamelen van nieuws tot en met het persklaar maken en drukken van berichten. Zo staan de vogels voor het binnenkomende nieuws en laat de beeltenis van de vrouw het noteren van het nieuws zien. Het tafereel is een voorbeeld van wandkunst in een pand dat na de Tweede Wereldoorlog is gebouwd, het is laagdrempelig en vertelt iets over de functie van het gebouw en de mensen die er werken.

Haar man vervaardigde in 1957 een bronzen wandreliëf dat ook in de hal van het Typhoon-gebouw is aangebracht.

Starreveld, Pieter

Koog aan de Zaan, 5 mei 1911 - Amersfoort, 18 april 1989

Pieter Starreveld, beeldhouwer, medaillist en emailleur, ook tekenaar. ontving zijn opleiding aan de Kunstnijverheidsschool en de Rijksacademie te Amsterdam, met beeldhouwlessen van prof. J. Bronner. Hij was specialist in het bronsgieten en vervaardigde vele mens- en dierfiguren. Hij werkte onder meer in Bloemendaal, Amsterdam en Amersfoort.

Behalve beeldhouwwerk ook grafisch werk, verder glas in lood, glazen schalen enz. Hij is lid van de 'Nederlandse Kring van Beeldhouwers' en exposeerde met deze vereniging. Voorts nam hij deel aan een tentoonstelling te Paris, 1937, verder 'Onze Kunst van Heden', Amsterdam, 1939: Kinderportret, Meisjesfiguur, Liggende Vrouw, Tekening; te Utrecht in Centraal Museum, 1940. Onderwerpen: Mensch en Dierfiguur, Portret en Kinderportret. Woont te Amsterdam.

Pieter Starreveld op wikipedia

Steijn, Willem

Assendelft, 28 januari 1914 - Haarlem, 23 augustus 1980

Beeldend kunstenaar, vooral kunstschilder, maar ook tekenaar en etser. Wim Steijn was leerling van Herman Gorter uit Amsterdam en de bekende Haarlemse schilders Kees Verwey en Henri Frédéric Boot. Hij woonde en werkte in Assendelft, Oostzaan, Jisp en Wormer, tenslotte in Bentveld. Zijn werk, landschappen, figuren en stillevens in naturalistische trant, bevindt zich in musea en de rijkscollectie.

Stellaart, Jaap

Zaandijk, 7 december 1920 - Zaandam, 16 januari 1992

Jacob (Jaap) Stellaart, beeldend kunstenaar, werkte in Zaandam aan het Haaldersbroek, voornamelijk olieverfschilderijen. Jaap Stellaart werkte al jong in een eigenzinnige abstracte schilderstijl die wel eens werd vergeleken met die van de toenmalige Cobragroep. Hij sloot zich niet bij deze groep aan, maar ging steeds als eenling zijn eigen weg, waarbij hij in beperkte kring bewondering oogstte. Op 16 februari 1990 ontving hij tijdens een expositie in galerie Bramkha de erepenning van de gemeente Zaanstad. De gemeente kocht vier schilderijen van hem aan. Er is tevens een boek uitgegeven door Jan Schuit, 'De stem in de stilte'. Van Stellaart bevindt zich werk in verscheidene musea en in de rijkscollectie.

→ Lees verder...

Stolk, Swip

Zaandam, 3 januari 1944

Zwerus Adrianus (Swip) Stolk, vormgever, docent aan de Academie voor Beeldende Kunst te Enschede en aan de Gerrit Rietveld Academie te Amsterdam, huisontwerper van het Groninger Museum, afgezien van één jaar opleiding autodidact.

De typografieprijs-1968 werd in 1969 toegekend aan Swip Stolk. Aldus besloten B. en W. van Amsterdam op voorstel van de door hen ingestelde adviescommissie. Stolk kreeg de Frans Duwaerprijs van ƒ. 1500.

Hij werkte in opdracht van verschillende ministeries, voor de PTT, Citroën en de Nederlandse Spoorwegen, maar bij het grote publiek is Stolk vooral bekend geworden met zijn werk voor de VARA in de jaren 1976-1978. Deze, toen nog sterk socialistisch gerichte, omroep had een haan als beeldmerk. Stolk ontwierp een leader waarin de haan ontwaakt op het pulserende geluid van een hartslag. In de vormgeving kreeg deze ietwat nijdige oproerkraaier in plaats van lellen een stel kloten onder zijn snavel gehangen. Een tamelijk macho maar wel krachtige metafoor waarmee de VARA zich duidelijk van andere omroepen onderscheidde.

Stolk richtte vervolgens een studio in van waaruit de VARA alle gezichtsbepalende televisieprogramma’s uitzond. De achterliggende gedachte was dat zo’n ‘totaalvormgeving’ de kijker duidelijk maakte dat alle programma’s vanuit eenzelfde filosofie tot stand kwamen. Het ging mis toen de haan ook nog eens de rol van presentator voor de verschillende programma’s kreeg toebedeeld. Dat was voor een aantal programmamakers, die elkaar toch als concurrenten zag, net een brug te ver. De haan werd het slachtoffer van de tegenstellingen tussen vernieuwende en behoudende krachten binnen de VARA en verdween in 1979 van de buis. De VARA-haan werd op 1 oktober 1983 verdreven door een uitroepteken.

Stolk was van mening dat de VARA-haan nooit een echte kans had gekregen. Zelden is een haan zo het lijdend voorwerp van discussies geweest als de felgekleurde VARA-haan. Na een opmerking van Sonja Barend, die de haan afgrijselijk vond, kwam een stroom van meest negatieve reacties los.

Voorts ontwierp Swip Stolk de kinderpostzegels die in het teken stonden van het Internationaal Jaar van Gehandicapten 1981. De presentatie vond plaats in het stadhuis van Rotterdam in het bijzijn van Prinses Juliana.

Onder het motto 'Geen angst voor verwarring' waren fragmenten van Swip Stolk's ontwerpen te zien in de voormalige Synagoge van Zaandam, De Zienagoog.

In 1986 ontwierp Stolk twee postzegels voor de jarige biljart- en dambond beiden uitgevoerd in de kleuren geel, rood, blauw, zwart en zilver. De Zaanse grafisch vormgever maakte ontwerpen met humor. Op de ene zegel zit een hip dammend meisje achter dampende koffie, met damstenen als koekjes; op de andere zegel is de biljarter in de weerkaatsing van een glimmende biljartbal opgenomen, dus met lachspiegeleffect.

Het bestuur van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, kende de H.N. Werkmanprijs 1990 voor grafische vormgeving toe aan Swip Stolk. Hij kreeg de prijs van 10.000 gulden voor zijn drukwerk van de afgelopen jaren voor het Groninger Museum. De commissie die het bestuur bij de toekenning adviseerde bestond uit Waling Boers, Daphne Duijvelshoff en Menno Landstra. De prijzen van het Amsterdams Fonds voor de Kunst over 1990 werden op 26 oktober uitgereikt in Paradiso.

'Ik droom mijn ontwerpen' laat Stolk op 18 april 1992 weten aan Dirk Wiarda in een pagina groot artikel in Het Parool.

'Een plezierige vorm van visuele irritatie' werd de bezoeker van Galerie Puntgaaf in Groningen gewaar in oktober 1991. De ontwerper houdt van beeldgrapjes. Hij voelt zich dan ook niet een 'reclameboer die met geraffineerde methodes een product wil slijten', maar zoekt naar 'een plezierige vorm van visuele irritatie' om zijn publiek te trekken. Daarbij balanceert hij voortdurend op het postmoderne randje tussen kunst en kitsch. Neem bijvoorbeeld de omslag van het tijdschrift Noorderbreedte. Een knalroze spaarvarken nestelt zich in nepparels en klatergoud. Op de voorkant is zijn grijnzende kop zichtbaar, op de achterkant zijn bilpartij.

Swip Stolk neemt ook de opdracht voor de decemberzegels van 1993 waar. Hij heeft gaatjes op de kleurige zegels op willekeurige plekken in de postzegel aangebracht met als effect dat de papierkleur van de envelop in de postzegelafbeelding verschijnt.

Stolk vervulde uiteenlopende opdrachten:

  • jaarverslagen,
  • Studium Generale van de Universiteit van Utrecht,
  • omslagen van het Museumjournaal.
  • Drukkersweekblad,
  • tentoonstellingsinrichtingen,
  • architectuurtijdschrift Forum (als redacteur),
  • winkelinterieurs,
  • meubelen,
  • de aan Gerard Cornelis van het Reve uitgereikte P.C. Hooftprijs,
  • Groninger Museum.

Werk van Swip Stolk werd in vele musea in binnen- en buitenland tentoongesteld en vele malen bekroond. Stolk woont en werkt in Zaandam.

Straaten, Hendrik Franciscus van

Westzaan, 1 december 1908 - Zeist, 11 november 1974

Beeldend kunstenaar, houtgraveur, H.F. van Straaten werkte als brandgraveur in Westzaan en Wormer en koos als onderwerpen Zaanse molens, landschappen, dieren, naakten en stillevens.

Taanman, Jacob

Zaandam, 9 oktober 1836 - Amsterdam, 2 april 1923

Beeldend kunstenaar, kunstschilder, aquarellist en etser. Jacob Taanman was leerling van de Stadstekenschool te Zaandam. Hij werkte aldaar. Vanaf 1858 werkte hij in Amsterdam en enige tijd in Oosterbeek. Zijn schilderijen, portretten, figuur- en genrestukken, zijn verschillende malen bekroond, onder meer met gouden medailles op exposities te Amsterdam in 1877 en 1898. Zijn werk bevindt zich in verscheidene Nederlandse musea.

Teeling, Peter Bobby

Wormerveer 2 mei 1946

Beeldend kunstenaar, aquarellist, graficus, lithograaf, pastellist, pentekenaar, schilder. Peter Teeling ontving een opleiding aan de Rijksnormaalschool voor Tekenonderwijzers in Amsterdam en volgde etslessen bij Gerrit de Jong en Cor Dik. Hij woont en werkt in Wormerveer en kreeg vooral bekendheid door zijn naturalistische etsen. Vanaf 1980 is hij in toenemende mate ook gaan schilderen.

Tekenschool

1827 - 1904

Op 7 april 1827 stelde het gemeentebestuur de raad van Zaandam voor een Tekenschool op te richten. Dit was een zeer vooruitstrevend plan, aangezien elders in het land de eerste scholen voor het 'ambachts- en tekenonderwijs' pas omstreeks 1850 gesticht werden en dan meestal nog door particuliere verenigingen. Deze scholen kunnen beschouwd worden als voorlopers van de Ambachtsschool.

De eerste Tekenmeester, directeur, was Herman Thepas van Zutphen. Hij kreeg een jaarlijks traktement uit de stedelijke kas van f 600,- per jaar. Aan de school werd les gegeven in bouwkundig tekenen en handtekenen. In 1877 telde de school 50 mannelijke en 14 vrouwelijke leerlingen. Docent handtekenen Isaac Arentz was 40 jaar aan de school verbonden.

Tekenscholen speelden sinds 1817 een rol in het opleiden van vakmensen. Eerder gebeurde dit in steden bij gilden waar ouderen in het vak doceerden. Het gilde toetste daarna wie zich gezel of meester mocht noemen. Oost- en West-Zaandam waren eeuwenlang dorpen, zonder bestaande vakopleiding. Toen Napoleon verscheen werden de beide Zaandammen bij decreet van de keizer de stad Zaandam. Zonder gilden, die waren al door hem afgeschaft.

In 1827 werd een Stadstekenschool opgericht waar in cursusverband vakkennis werd opgedaan. Voorlopers waren oude steden als Zwolle (1819), Vlissingen en Edam (1823) en Purmerend (1826). In veel andere plaatsen in het land kwamen dergelijke scholen voor 'Ambachts- en tekenonderwijs' pas rond 1850 tot stand.

Het departement Wormerveer van de Maatschappij voor Nijverheid en Handel nam in 1845 het initiatief tot de oprichting van een vaktekenschool. Op 11 november van dat jaar kon deze school met 11 leerlingen beginnen. Uit deze school is de latere Avond-vaktekenschool aan de Marktstraat ontstaan, die tot omstreeks 1960 heeft bestaan. Van 1933 tot 1955 stond de school onder de bezielende leiding van L.G. van Heerde.

Onder tekenen vielen vele ambachtelijke zaken. Vele nieuwe vormen en materialen deden in de negentiende eeuw hun intrede. Een vakman moest een technische tekening kunnen lezen en maken. Wie meer wilde bereiken in zijn vak, moest hier een solide basis leggen. Tekenstudenten waren vaak schilders, metselaars, smeden en timmermannen. Niet alleen technisch tekenen, ook vaktheorie, rekenen, meetkunde en materialenkennis waren aan de orde. Er zat ook een artistiekere kant aan: het neerzetten van mooie vormen, van goede vlakverdelingen. Men verdiepte zich in stijl- en ornamentleer, lettertekenen en hout beschilderen zodat het er uit zag als duurder hout of marmer.

Wat daar precies gebeurde op de Zaandamse school, gevestigd aan de Gedempte Gracht, is onbekend; het was technisch onderwijs, maar met de nadruk op verfraaiende technieken en beeldende kunst. Vaardigheden voor schilders stonden er in hoog aanzien. Henk Heijnen legde gegevens over de school vast in het boek 'Kunst zonder rugwind'. Daar wordt duidelijk dat in Zaandam het artistieke tekenen gaandeweg een zwaarder accent kreeg. Vanaf 1880 hield de school jaarlijks een expositie. Soms in de school, ook wel in hotel Suisse waar was te zien wat leerlingen bereikt hadden.

Drijvende kracht was van 1850 tot 1896 kunstenaar Isaac Arentz (1824-1910). Enkele van zijn leerlingen waren Klaas van Vliet, Jacob Taanman en Freek Engel, door Heijnen getypeerd als leden van de eerste generatie Zaanse schilders, zo ook Rens Lensselink. Arentz werkte er tot 1896 hij werd opgevolgd door Albert Beerends. De tekenschool werd opgeheven in 1904. Men kon vanaf 1901 terecht in de Burger Avondschool aan de Stationsstraat met ruime tekenlokalen en Freek Engel als docent.

Theewis, Simon

Zaandam, 20 februari 1950

Simon Theewis is geboren in de Lijsterbesstraat in Zaandam, maar verhuisde al snel met het gezin naar het Hanenpad. Hij kreeg les op de Herman Gorterschool en ging daarna naar de IVO, een school voor individueel onderwijs. Werd lakschrijver op de decoratieafdeling van Simon de Wit, tekenaar, zeefdrukker en kunstenaar.

Lees verder op Zaanse verhalen door Ruud Meijns wat Simon Theewis nog meer in petto had en heeft.

Thepass, Herman

Anholt (D), 25 maart 1785 - Zaandam, 30 december 1847

Beeldend kunstenaar, schilder en lithograaf, stadstekenmeester van Zaandam. Herman Thepass werkte tot 1827 in Zutphen, daarna in Zaandam en tijdelijk in Amsterdam (1836). Hij werd bekend als schilder van portretten, ook in miniatuur.

Timmer, Kees

Zaandam, 20 juni 1903 - Rotterdam, 24 januari 1973

Cornelis (Kees) Timmer, beeldend kunstenaar; volgde zijn opleiding aan de Rotterdamse Academie. Kees Timmer woonde en werkte in Schiedam, Rotterdam en Overschie. Hij schilderde vooral dieren, scenes uit het circusleven, portretten en stillevens en ontwierp daarnaast litho's, reclameaffiches, grafiek en monumentale werken.

Hij nam aan verschillende exposities deel o.a. de tentoonstellingen 'In Holland staat een Huis', 'Kunst van Heden' in het Rijks- museum 1939 en Acrobaten, Clown, Panters, Beeren en Leeuwin in het Stedelijk Museum te Amsterdam in 1941. Hij woonde te Overschie.

Enkele van zijn werken bevinden zich in de rijkscollectie.

Kees Timmer op wikipedia

Timmerman, Selma

Wijdewormer 17 maart 1951

Beeldend kunstenaar, schilderijen en grafiek. Selma Timmerman kreeg een opleiding vrije grafiek en schilderen aan de Gerrit Rietveldacademie te Amsterdam. Zij drong door tot de eindronde van de Prix de Rome en kreeg in 1979, tezamen met drie andere grafici, de Cultuurprijs van de gemeente Zaanstad. Zij voerde monumentale opdrachten van verscheidene gemeenten uit, waaronder muurschilderingen, glasruiten en mozaïeken. Na een periode waarin haar grafiek, vooral houtsneden, de meeste bekendheid kreeg, is zij recentelijk vooral als kunstschilder actief. Zij woont en werkt in Zaandam.

Timmers, Adriaan

Rotterdam, 8 oktober 1886 - Wormerveer, 03 juli 1952

Adrianus (Adriaan) Timmers, beeldend kunstenaar, fotograaf, schilder en tekenaar was autodidact. Hij woonde en werkte in een tabakswinkel van 1902 tot 1903 in Wormerveer, in Breda (1903-1904), als assistent fotograaf bij A. Boer te Baarn in 1904, als fotograaf te Wormerveer (1904-1909) en Groningen (1909-1910) en van 1910-1952 te Wormerveer waar hij als fotograaf, koopman en kunstenaar werkzaam was in een tabakswinkel. Neo-romanticus Timmers schilderde vooral stillevens, bloemen, interieurs en met name Zaanse landschappen met een klaarheid en zuiverheid in lijn en vorm, beheerst gebruik makend van kleuren, die een aangenaam beeld geven van zijn kunnen. Hij was lid van 'De Onafhankelijken', met welke vereniging hij sedert 1927 regelmatig exposeert.

Van de vele stillevens vraagt vooral 'het Lepelkistje' van Timmers de aandacht, die de glans van het parelmoer zeldzaam goed heeft weten te treffen dat men nauwelijks kan geloven dat dit schilderwerk is. De stillevens van Adriaan Timmers getuigen vaak van een gedistingeerde, aristocratische opvatting. Zijn 'stenen pijp' is bedrieglijk nauwkeurig geheeld, men zou geneigd zijn haar van het doek te nemen. Men verhaalt van Apelles, dat de vogels naar de geschilderde druiven pikten. Adriaan Timmers blijkt zich er op toe te leggen de beschouwer eenzelfde impressie van werkelijkheid te geven. Men aanschouwt slechts zijn stillevens 'Paarlemoer', 'Hoekje van Atelier' en 'De Bijbel', typerend voor de bijzonder fijne schilderwijze van de kunstenaar.

Hij huwde Margaretha Stam (1889-1975) op 29 juli 1915 te Wormerveer uit welk huwelijk Adrianus Timmers (1916-1974) werd geboren. Adrianus Timmers was een zoon van Adrianus Timmers (1859-1932) en Maria Hooijkaas (1858-1938) en een kleinzoon van Adrianus Timmers (1821-1903) en Petronella van Dijk (1826-1877).

Tolk, Thijs

Westzaan, 20 januari 1944

Matthijs Reinier (Thijs) Tolk, beeldend kunstenaar, schilder, beeldhouwer en emailleur. Tolk was leerling van Pol Hermes te Haarlem en zette zijn studie voort met een opleiding MO-tekenen en aan de Academie voor Schone Kunst in Antwerpen. Hij woont en werkt in Zaandam. Van zijn expressionistische werk trekken vooral zijn bronsplastieken de aandacht.

Valk, Hendrik

Westzaan, 9 augustus 1930

Hendrik Valk, kunstenaar, schilder, woonde en werkte in Westzaan en sinds 1960 in Amsterdam. Hij volgde lessen aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs te Amsterdam. Hij schildert, tekent figuren en portretten, illustreert informatieve illustratie, is industrieel vormgever en ontwerper van dessins.

Zie Schilderkunst

Veenis, Jan

(Wormerveer 3 november 1893 - Wormer 22 maart 1981)

Beeldend kunstenaar, 'zondagsschilder'. Landschappen en stillevens.

Jan Veenis was een verdienstelijke amateurschilder. Hij woonde en werkte in Krommenie, Schoorl en sinds 1943 in Oostknollendam.

Vergouw, Jan Kees

(Zaandam 1 mei 1948)

Beeldend kunstenaar, schilder en tekenaar (pastels). Jan Kees Vergouw woont en werkt op Haaldersbroek. Hij kreeg zijn opleiding van Adriaan Bosboom en voorts in Amsterdam aan de Kunstnijverheidsschool en de Grafische School. Aanvankelijk maakte hij landschappen, portretten, interieurs en stillevens in naturalistische trant, daarna volgde een abstracte periode, terwijl hij nu vooral landschappen in pastel vervaardigt.

In mei 1984 richtte Vergouw de atelier-galerie 'Bramkha' in Haaldersbroek op, die hij sindsdien samen met Jan de Bruin beheert. De naam herinnert mede aan zijn vader. Bram Vergouw, een verdienstelijke amateurschilder en beeldhouwer. Deze Abraham Leonardus Vergouw (1914-1973) werkte, nadat hij was afgekeurd voor zijn beroep in de bouw, de laatste negen jaar van zijn leven in het atelier van zijn zoon Jan Kees.

Verkade, Jan

Zaandam, 18 september 1868 - Beuron, (D), 19 juli 1946

Jan Verkade alias Pater Willibrord

Johannes Sixtus Verkade (Jan), beeldend kunstenaar, priester en kunstschilder. Jan Verkade was een zoon van de patentoliefabrikant Ericus Gerhardus Verkade, de latere oprichter van de Verkade-fabrieken. De meeste Verkade-kinderen hadden artistieke aanleg. Vader Verkade schilderde niet onverdienstelijk, maar het ware talent kwam van moeders kant, van die der Koningen. De schilders Arnold en Edzard Koning, Edzard stond met Jan in correspondentie, behoorden tot deze tak van de familie.

Jans broers Ericus, Arnold en Anton treden bij vaders in dienst en wijden zich, na grondige opleiding in Engeland, helemaal aan het bedrijf. Jan probeert eerst de handelsschool, maar wil dan alleen nog maar schilderen. Vader vindt goed dat hij naar de academie gaat waar Jan als ieder rechtgeaard kunstenaar er van overtuigd raakt dat hij ‘er niks leert’. Hij kreeg zijn opleiding tot kunstenaar onder meer van Hendrik Johannes Haverman (1857-1928) in Amsterdam en zijn zwager Jan Voerman (1857–1941) uit Hattem, onder meer bekend vanwege zijn rivierlandschappen. Later werkte Voerman mee aan de illustraties van de eerste Verkade-albums. Zodra de IJssel geen geheimen meer kent, droomt Jan van de Seine. Opnieuw stemt de liberaal denkende vader toe.

Met de introductie voor een andere Nederlandse schilder, Jakob Meyer de Haan, een paladijn van Gauguin, vertrekt Jan naar Parijs. Het is februari 1891. Jan is dan 23 jaar oud. Door Meyer de Haan wordt hij bij Gauguin geïntroduceerd. Hij mag aanzitten aan het afscheidsdiner dat zijn vrienden de meester aanbieden de avond voor zijn vertrek naar Tahiti. Het diner leidt tot een uitgebreid netwerk waarin Jan Verkade vele vriendschappen afsluit. In zijn Parijse periode en de invloeden die hij toen onderging van het werk van onder anderen:

Met de familie in Nederland onderhield Jan Verkade een uitgebreide briefwisseling.

In 1902 wordt Jan tot priester gewijd in het Zuidduitse Benedictijner klooster van Beuron. Hij heet voortaan Dom Willibrord Verkade osb. Jan was door het klooster van Beuron aangetrokken omdat daar de oud-beeldhouwer Peter (pater) Desiderius Lenz werkte, die een eigen filosofie over kerkkunst had opgebouwd, onder meer op basis van de kunst der oude Egyptenaren.

Aanvankelijk maakte Verkade landschappen en stillevens, later vele muurschilderingen (fresco's) van religieuze aard. Hij schreef in 1919 'Van ongebondenheid tot heilige banden', een boek dat daarna verschillende malen is herdrukt. Jan Verkade wordt een belangrijke schakel in de ontwikkeling van de moderne kunst in Nederland genoemd.

Verkade, Jan

Zaandam 1868 - Beuron 1946

Jan Verkade, kunstenaar, schilder

Zie Schilderkunst

Verwer, Johannes Albertus

(Bodegraven 20 november 1884 - Zaandam 12 mei 1965)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder. J.A. Verwer woonde en werkte, na schilderlessen van D.H. van der Poll, in Goes, Amsterdam, Bergen en (van 1933 af) in Zaandam.

Vis, Heyme

Zaandam, 28 februari 1883 - Bussum, 5 april 1965

Heyme Vis: Landgoed 1917

Heyme Vis Dzn, beeldend kunstenaar, schilder en tekenaar. Heyme Vis werd geboren in Zaandam en was aanvankelijk verbonden aan de fabriek van verfwaren, die door zijn grootvader en zijn vader gedreven werd. Pas op latere leeftijd ging hij schilderen. Hij was leerling van Isaac Arentz, de vooraanstaande Nederlandse schilder H.F. Boot en werd krachtig aangemoedigd door baron Opsomer, directeur van de Koninklijke Academie van het Hoger Nationaal Instituut voor Schone Kunsten te Antwerpen. Hij woonde en werkte in Zaandam, Haarlem, Spanje, Oostenrijk, Engeland en leefde min of meer teruggetrokken in Hulven, gelegen in de Belgische Kempen. In 1958 vestigde hij zich in Naarden, tekende en schilderde landschappen, riviergezichten, interieurs en portretten. Maakte Tekeningen en Croquis van het geestig levens-element. Hij ontwierp tevens bedrijfsreclames.

→ Lees verder...

Vis, Kees

Zaandijk, 22 oktober 1926 - 21 juli 2012

Cornelis (Kees) Vis, beeldend kunstenaar, kunstschilder, aquarellist en vooral ontwerper en wever van wandtapijten. Kees Vis werd opgeleid aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam. Hij woonde en werkte in Zaandijk, Beverwijk, Koog aan de Zaan en daarna in Haarlem. Hij ontwikkelde een heel persoonlijk oeuvre.

Vis, Mr. Dirk

Nederhorst den Berg 8 juli 1906 - Driebergen 2002

Auteur van een groot aantal belangrijke publicaties over de Zaanstreek op historisch gebied. Mr. Dirk Vis stamt uit een oud Zaans geslacht en bracht zijn jeugd door in Westzaan.

Na een opleiding aan de HBS in Zaandam en een rechtenstudie aan de Gemeente Universiteit in Amsterdam waar hij in 1931 afstudeerde, werkte hij korte tijd als advocaat en procureur, maar in 1933 ging hij als illustrator en kunstschilder werken.

In november 1952 volgde zijn benoeming tot directeur van het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs dat in 1967 omgezet werd in de Gerrit Rietveld Academie, inclusief de opleiding tot Tekenleraren in Amsterdam tot 1971.

Vis publiceerde verscheidene brochures en boeken. Voor de Zaanstreek van belang zijn:

  • Drie eeuwen verf, Zaandam-Wormerveer 1945; over de Zaanse verffabricage,
  • De Zaanstreek, Leiden 1948; o.m. over het Zaanse volksleven, nog altijd een van de meest aangehaalde werken over het gebied.
  • Vis a Saandyk, samen met J. Vis JCz.; Zaandijk 1974; Kroniek van een Zaans geslacht, beschrijvende genealogie over de familie Vis.
  • In 1990 verscheen als speciaal nummer van Anno 1961 Vis' studie Oer-IJ of Oer-Zaan3), waarin hij zijn theorie over het ontstaan van De Zaan uiteen zette.

Voorts publiceerde hij onder meer De Johannes Kerkhovenpolder, Hoorn 1952, over de Dollard en de monografie Rembrandt en Geertje Dircx, 1965; over een derde vrouw in het leven van Rembrandt van Rijn, tussen Saskia van Uylenburgh en Hendrickje Stoffels.

Mr. Dirk Vis bekleedde een groot aantal bestuurlijke functies, waarvan hier worden genoemd:

  • bestuurslid Zaanlandsche Oudheidkundige Vereniging Jacob Honig Jansz Jr (1943-1949),
  • redactielid De Zaende (1946-1948),
  • lid Culturele Raad Noord-Holland (1954-1961),
  • lid Amsterdamse Kunstraad (1958-1961),
  • bestuurslid Stichting A. Roland Holstfonds (Bergen NH, 1974-1979).
  • directeur van het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs (1952-
  • lid van het bestuur der Volkshogeschool te Bergen bij Alkmaar,
  • lid van de Planologische Dienst van Noord-Holland.

Als beoefenaar van de schilderkunst heeft hij in Noord-Holland veel gewerkt; zo heeft hij voor het Zuiderzee-Museum te Enkhuizen bepaalde bevolkingstypen, die rond om het IJsselmeer wonen afgebeeld, en voorts vooral landschappen, portretten en stillevens in een expressionistische stijl geschilderd.

Vliet, Klaas van

Krommenie, 21 augustus 1841 - Krommenie, 11 februari 1917

Beeldend kunstenaar, schilder en fotograaf.

Klaas van Vliet, gehuwd met Neeltje Schaap, woonde en werkte, als leerling van Isaac Arentz, in zijn geboorteplaats, waar hij het beroep van wijnhandelaar uitoefende en bovendien enige tijd wethouder was. Gedurende zijn leven woonde en werkte hij voornamelijk in zijn geboorteplaats Krommenie. Hij geldt als een van de eerste Zaanse fotografen, maar kreeg vooral bekendheid door zijn schilderijen, waarvoor hij dikwijls landschappen met paarden als onderwerp koos.

Volger, Gerbrand

(Wormer, 1940)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder, tekenaar (pastels) en lithograaf.

Gerbrand Volger bekwaamde zich na een afgebroken opleiding tot onderwijzer als kunstenaar in Amsterdam op de Gerrit Rietveld-academie en de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Hij woont nu in Amsterdam en werkt in Zaandam.

Daarvóór had hij korte tijd zijn atelier in Zaandijk en maakte hij reizen door Frankrijk en Zweden. Hij kreeg bekendheid nadat hij een atelier had ingericht in het complex van de voormalige papierfabriek Van Gelder Zonen in Wormer. Sindsdien neemt de uitbeelding van industriële processen een belangrijke plaats in zijn werk in. Zo schilderde hij impressies van de Hoogovens en van de bruinkoolwinning in het Roergebied.

Hij kreeg in 1976 de Jeanne Oosting Prijs voor de schilderkunst.

Wanrooij, Geert van

('s-Hertogenbosch, 14 februari 1916 - Assendelft, 1994)

Beeldend kunstenaar, schilder en aquarellist. Geert van Wanrooij is autodidact. Hij woonde en werkte in Assendelft.

Wanrooij, Rene van

(Amsterdam, 1955)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder. Rene van Wanrooij is autodidact. Hij woont en werkt in Assendelft.

Weerdenburg, Elly van

Amsterdam, 30 juni 1942

Elly van Weerdenburg

Beeldend kunstenaar te Wormer, keramiste. Elly van Weerdenburg werd opgeleid door Reinier den Adel. Haar keramische objecten, van kleine afmeting, hebben baby's als voornaamste onderwerp.

,,Zoals uit een klein zaadje een sterke eik kan groeien, zo verenig ik in mijn werk, kracht met kwetsbaarheid. Begonnen in keramiek met het maken van moeder- en kind figuren, voor mij symbool van leven, liefde en zorg. Brons daagt mij uit tot het maken van dieren, vogels, paarden en meer. Robuust en authentiek. Levenskracht, dat wil ik duiden met mijn bronzen.“

,,Behalve figuratieve vormen heeft nu ook het non-figuratieve mijn interesse.​ Zoals eerder klei en brons een uitdaging vormden is porselein het materiaal dat mij een nieuwe dimensie brengt. Stilte vormt momenteel mijn belangrijkste inspiratiebron.”​

Well, Henricus Franciscus Josephus van

Zaandam, 3 september 1935 - Laren, 8 oktober 1971

Beeldend kunstenaar, kunstschilder. H.F.J. van Well werd opgeleid aan de Vrije Akademie en werkte in Zaandam, Amsterdam en later Rijswijk. Zijn werk is van magisch-surrealistische aard.

Wezenberg, Marianne

('s-Gravenhage, 3 juni 1942)

Beeldend kunstenaar, weefster. Marianne Wezenberg is autodidact. Zij werkt in Zaandam en maakt in hoofdzaak objecten met toepassing van weeftechnieken.

Wijenberg, J

Beeldend kunstenaar, schilder. waarvan niets anders bekend is dan dat hij van omstreeks 1750 tot 1752 in de Zaanstreek werkte. Van zijn hand zijn een schilderij van de walvisvangst (gedateerd 1752) en enkele portretten bewaard.

Wijn, Souwtje de

(Oudeschild, Texel, 28 oktober 1888 - Den Helder, 22 maart 1969)

Beeldend kunstenaar, schilder, aquarellist, tekenaar, etser en lithograaf. Souwtje de Wijn, die dikwijls onder het pseudoniem `Zwanenberg` werkte, was leerling van de Rijksakademie te Amsterdam en de Academie in Antwerpen. Zij woonde en werkte in Amsterdam, Antwerpen en München, voorts enige tijd in Zaandam en tenslotte weer in haar geboorteplaats op Texel. Zij schilderde vooral landschappen, maar stond ook bekend als een uitstekend portrettist.

Wijngaarden, Arie Cornelis van

(Sliedrecht, 27 oktober 1906)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder en beeldhouwer. A.C. van Wijngaarden werd opgeleid door Titus Leeser en D. Bus. Hij woonde en werkte in Den Haag, Wassenaar, Alicante en Zaandam. In deze laatste gemeente maakte hij deel uit van de directie van de Bruynzeelfabrieken.

Wijngaarden, IJsbrand Dirk van

(Den Haag, 29 april 1937)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder, aquarellist, tekenaar en etser. Van Wijngaarden, die vaak ondertekent met 'Ysbrant' is autodidact. Hij woonde en werkte in Zaandam, Londen, Antwerpen en Venetië alvorens hij zich definitief in Antwerpen vestigde. In België werd hij onderscheiden met de Kamiel Huysmansprijs (Prix des Princes). Zijn werk is abstract.

Willems, Pieter

(Amsterdam, 28 februari 1901 - Zaandam, 23 februari 1962)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder, Pieter Willems woonde en werkte in Amsterdam en Zaandam.

Boven, Willem Ernst van

Zaandam 1925 - 2007

Willem Ernst van Boven, kunstenaar, geboren in 1925 te Zaandam. Bezocht enige tijd het Rijksinstituut voor Tekenleraren te Amsterdam. Van 1943 tot 1947 bezocht hij de avondcursus van de Rijksacademie voor Beeldend kunsten te Amsterdam. Leerling van Gerard Westerman en Jaap Luttge (1904-1989). Opgegroeid en gevormd tijdens de crisis en oorlogstijd, die bepalend zijn geweest voor zijn verdere levensbeschouwing. Grote bewondering voor Chaïm Soutine en Bram van Velde. Trad weinig met zijn werk naar buiten, op groepstentoonstellingen na. Overleden in 2007.

Zie Schilderkunst

Willering, Epko Albert Jan

(Zaandam, 24 maart 1928)

Beeldend kunstenaar, kunstschilder. Epko Willering woonde en werkte in Voorburg, Breukelen en Den Haag; hij vertrok in 1952 naar Parijs. Zowel in Frankrijk als de Verenigde Staten (New York) heeft hij prijzen gekregen. Zijn werk was aanvankelijk expressionistisch en werd later meer abstract. Hij staat ook wel bekend als Epko

Wit, Aad de

Zaandam, 17 juni 1937

Arie Jacob (Aad) de Wit, beeldend kunstenaar, schilder, tekenaar en beeldhouwer. Aad de Wit kreeg zijn opleiding aan de Akademie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij woonde en werkte in Zaandam, daarna in Moordrecht, en maakt wandschilderingen, betonreliëfs en grafitto's in een moderne beeldtaal (pop-art). Het werk van Aad de Wit typeert zich door vrolijkheid, humor, heldere kleuren en het altijd aanwezige ruitje. Het karton is altijd gemaakt van gerecycled materiaal en eigenlijk is het verwerken in een kunstwerk de laatste stap van het materiaal. Het is opnieuw gerecycled.

Wit, Marijke Johanna de

Wormerveer 14 mei 1943

Beeldend kunstenaar, grafica, etsen en kopergravures. Marijke de Wit kreeg haar opleiding aan de Akademie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Zij woonde en werkte in Wormerveer, daarna in Den Haag. In 1963 kreeg zij de Jacob Maris-jeugdprijs voor grafiek en in 1966 dezelfde prijs voor materiaalgebruik. Zij werkt in realistische trant waarbij afbeeldingen van mensen in hun omgeving en interieurs een rol spelen. De Wit begon in 1978 met de keramiek-opleiding aan Academie Minerva, verhuisde naar de monumentaal-experimentele afdeling waar zij in 1983 ging schilderen.

Witte, Anneke

(Den Burg, Texel, 1 september 1943)

Beeldend kunstenaar, schilderijen. grafiek (houtsneden, etsen, litho's) en vooral aquarellen. Anneke Witte kreeg haar opleiding aan de Gerrit Rietveld-academie. Zij woont en werkt in Zaandijk en is als docente verbonden aan Kreativiteitscentrum Komma te Zaandam.

Wolters, Peter

(Koog aan de Zaan, 27 mei 1946 - Zaandam, 15 juni 1999)

Beeldend kunstenaar, fotograaf en zeefdrukker. Peter Wolters kreeg zijn opleiding aan de Nederlandse fotovakschool. Hij woonde en werkte in Wormerveer, later in Koog aan de Zaan.

Worp, Hendrik van der

Zutphen 2 juli 1840 - Zaandam 20 december 1910

Hendrik van der Worp, beeldend kunstenaar, schilder en tekenaar, zoon van de bekende schilder en portretlithograaf Willem van der Worp (1803-1878), woonde en werkte in Zutphen, Almelo, Purmerend en enkele jaren tot zijn overlijden in Zaandam. Hij werd bekend door landschappen en zeegezichten.

Hendrik van der Worp was werkzaam als stadstekenmeester in dienst van de Gemeente Purmerend en docent aan de Stadsteekenschool van Purmerend. In 1875 werd hij aangesteld als directeur van de Stads Teekenschool te Edam.

Wortel, Cornelia Baligje (Corrie)

Krommenie, 23 februari 1932 - Haarlem 22 februari 2010

Beeldend kunstenaar, schilderijen, tekeningen en wandkleden. Wortel was een leerlinge van Gerrit Jan de Geus. Zij woonde en werkte aanvankelijk in Krommenie, later in Haarlem.

Corrie Wortel heeft verscheidene succesvolle tentoonstellingen gehad. Dit resulteerde in 1969 onder meer in een reisbeurs naar Griekenland.

Corrie Wortel baseert haar pentekeningen op door haar bepaalde reeksen van getallen, die ze als meetpunten uitzet en vervolgens verbindt. Door uit te gaan van een zelfde reeks en de verbindingssystematiek te variëren ontstaan eindeloos veel variaties van verfijnde en gevoelige geometrische structuren.

Woudt, Gerrit Nicolaas

Zaandijk, 20 juli 1911 - Koog, 13 september 1983

Beeldend kunstenaar, kunstschilder, aquarellist, tekenaar en etser. Gerrit Woudt, zoon van Jan Woudt, was leerling van Ko Koeman, Cees Bolding, Wilm Wouters en Huib Luns.

Hij woonde en werkte in Zaandijk, Loosdrecht, Londen en Koog en maakte studiereizen naar Italië, Frankrijk, België en Zuid-Engeland. Hij kreeg driemaal een koninklijke subsidie. Zijn werk bestaat vooral uit olieverfschilderijen, voorts uit vele tekeningen, aquarellen en een beperkt aantal etsen, met als onderwerpen landschappen en stillevens.

Woudt gold als een zeer verdienstelijk portretschilder. Hij gaf les aan verscheidene Zaanse kunstenaars, onder wie Leo Poelmeijer

Zaagsma, Ger

Zaandam, 1948

Ger Zaagsma, beeldend kunstenaar, schildert sinds 1990. In zijn studio Pakhuis Hollandia, Pakhuisplein 42H in Wormer komen zijn oliewerken tot stand. In zijn nieuwe thuis-atelier aan de Roerdompstraat 92 in Wormer blijft hij aquarelleren.

Na 20 jaar voornamelijk - of zeg maar gerust alleen - in aquarel gewerkt te hebben, heeft hij zich de laatste jaren toegelegd op olie. Zowel op doek als op paneel. Zijn voorkeur gaat vooral uit naar brede, panoramisch uitgevoerde schilderijen, waarin stilte en spiegelingen afgewisseld worden met woeste penseelstreken van dreigende luchten. Waarbij de druppels bijna van de lijst afspatten. Dat vindt hij mooi… Sfeer en spanning, dat zoekt hij in zijn creaties.

Zandleven, Jan Adam

Koog van de Zaan, 6 februari 1868 - Rhenen, 16 juli 1923

Beeldend kunstenaar, kunstschilder. Jan Adam Zandleven werkte tot zijn 34e jaar voor de verffabriek van zijn vader, Thomas Zandleven. Deze had hem belet een bestaan als kunstenaar te kiezen.In 1902 kwam het, mede hierdoor, tot een breuk met zijn familie. Hij vestigde zich in het oosten van ons land, achtereenvolgens in Gorssel, Hengelo (Gelderland), Putten en Rhenen.

Het gezin woonde op het Jan Bestevaerpad 290 in Koog aan de Zaan. Hij was bevriend met de Zaanse Jan Carbaat (1866-1925). Hoewel hij autodidact was, werden zijn kwaliteiten snel erkend. Zo kreeg hij steun van de bekende kunstdeskundige Henk Bremmer, terwijl de Utrechtse schilderijenhandelaar P. Gerbrands hem een contract aanbood dat hem van financiële zorgen ontlastte. Sindsdien ontwikkelde Zandleven zich tot een kunstenaar met een geheel eigen stijl en visie.

Doorgaans wordt hij tot de Pointillisten gerekend, schilders die het beeld op hun doek opbouwen door het dicht opeen plaatsen van vele kleine kleurvlekken. Schilderijen van de Zaanstreek zijn van Zandleven niet bekend. Zijn werk bevindt zich in bijvoorbeeld het Rijksmuseum in Amsterdam en het Kröller-Müller in Otterlo dat ruim 20 van zijn werken bezit.

Bezoek ook het Online museum Jan Adam Zandleven.

Zegers, Joanne

Zaandam, 1970

10 x 10 is 100, 2014 | Joanne Zegers

Het is begonnen met het water van de Zaan: als kind keek Joanne Zegers urenlang naar de verblindende glinstering van de zon of naar de nachtelijke lichten van de industrie. Zij groeide op aan de oevers, is geboren aan de Zaan. Zij woont nog altijd aan dat water, maar kent nu ook Frans water, Noordzeewater, Middellands zeewater, het uitgestrekte water van de oceaan, Zwitserse meren, Italiaanse lagunes en duizenden slootjes in het land. Het onbereikbare blijft haar altijd boeien, ook de oevers van de Zaan, met z’n allegaartje aan houten huizen, molens en grootse fabrieken. Haar schilderijen gaan eigenlijk altijd over die andere kant: de overkant.

Zijl, Piet Hein

(Koog, 17 december 1946)

Beeldend kunstenaar, tekenaar en graficus (etser) uit Zaandam.

Piet Hein Zijl was aanvankelijk onderwijzer. Hij behaalde de akte LO-tekenen en bekwaamde zich verder onder leiding van onder anderen Gerrit Woudt, W. Vellekoop, K. de Poel en Piet Klaasse. Het etsen leerde hij van de zeer door hem bewonderde Gerrit de Jong.

Naast zijn beeldend werk ontwikkelde hij zich tot pianist, terwijl hij voorts enige bekendheid kreeg als recensent. In 1980 illustreerde Piet Hein Zijl het door Henk Roovers samengestelde boek 'Onvoltooid verleden', een geschiedschrijving van de Zaanstreek.


  • beeldend_kunstenaars.txt
  • Laatst gewijzigd: 2017/06/20 20:39
  • door jan