harddraverij

Sinds 1829 werden er in Zaandam vrijwel jaarlijks draverijen over de weg georganiseerd. Kastelein C. IJdenberg van het Logement de drie Zwanen, was voornemens om op zaterdag 31 januari 1829, des voormiddags ten elf ure, te laten verdraven, en aan de winnaars finaal te vereren, tot prijs, een extra fraaie massief Gouden Zweep, en premie: Een dito zilveren. De paarden moesten van zessen klaar zijn en ten tien ure bij bovengemelde kastelein ter keuring worden aangeboden. NB. Bij voornoemde kastelein zal ten twee ure Open Tafel worden gehouden.

Dit werd een traditie die tot na de Tweede Wereldoorlog is voortgezet. In 1907 werd hiertoe de Zaandamsche Harddraverij Vereeniging opgericht. De eerste wedstrijden werden gehouden op 20 juli 1907 op de Stationsstraat die voor die dag aan het publiek verkeer is onttrokken en door afsluiting en zandstorting in een modelharddraversbaan is herschapen. Na afloop zal des avonds in het Volkspark een concert worden gegeven. Jarenlang was de Stationsstraat het toneel van de kermisdraverij, die steeds in het laatste weekeinde van augustus werd gehouden.

Op 6 en 7 juli 1921 vierde de Zaanse Harddraverij haar 15-jarig bestaan met een tweedaags feest. De eerste dag vergaapte het publiek zich aan een ringrijderij en concours hippique, de tweede dag een handicapdraverij om prijzen van 400, 200 en 100 gulden benevens een wisselprijs, bestaande uit een zilveren theeservies ter waarde van f 600; deze prijs moest tweemaal achter elkaar of driemaal in het geheel gewonnen worden. De berijder van het winnende paard ontvangt ter gelegenheid van het jubileum een gouden horloge.

Afvalraces

Het wegdek was van Rustenburg tot Westzijde met zand bestrooid en de baan was met touwen afgezet. Er deden meestal ongeveer 30 paarden mee, die in afvalraces tegen elkaar uitkwamen. Voor velen van de betalende toeschouwers, die van heinde en verre kwamen, had het wedden een speciale aantrekkingskracht. Na de oorlog had het gokken via een totalisator (toto) min of meer gecontroleerd plaats.

1942: Claudy 0, links, passeert met gering verschil voor Beminde het eerst de eindstreep. (Foto Woudt)

Op 2 september 1937 stond de baan in het teken van de internationale harddraverij om het Nederlands kampioenschap. In 1939 werd de harddraverij vanwege de daags ervoor ontstane mobilisatie en hoog opgelopen internationale spanningen afgelast. In het oorlogsjaar 1942 vormt de Stationsstraat op 13 augustus weer het domein van de harddraverij.

Burgemeester van Zaandam Joris in 't Veld brengt op 7 augustus 1945 ter openbare kennis, dat de Stationsstraat van de Westzijde tot aan de brug nabij de N.V. Houthandel v/h William Pont, op 30 augustus 1945 voor de te houden harddraverij door de Zaandamsche Harddraverij Vereeniging voor alle verkeer gesloten zal zijn.

De Zaandamse draverij was niet de enige. Vóór de Tweede Wereldoorlog waren er regelmatig draverijen op het Zaandammer Pad in Assendelft en genoten de kermisdraverijen in Wormerveer aan de Zaanweg en Krommenie bekendheid. Doordat voor een draverij een gehele, meestal belangrijke doorgaande straat moest worden afgesloten werd het steeds moeilijker toestemming te krijgen. Zo nu en dan kwam nog wel een wilde draverij voor, die niet onder auspiciën van de officiële Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Draf- en Rensport plaats vond.

De laatste wedstrijd op ijs is in 1947 met dravers- en boerenpaarden op de Nauernasche Vaart gereden. Aan het eind van de jaren tachtig herleefden de draverijen op bescheiden schaal. Op de Zaandamse Vinkenstraat hadden enkele malen wilde draverijen plaats. In 1987 werd op de Ds. Martin Luther Kingweg voor het eerst weer een reguliere wedstrijd gehouden. Deze Zaanse harddraverij is in de jaren erna in Assendelft herhaald, de netto-opbrengst van de entrees komt een charitatief doel ten goede.

Zie: Paardensport.

  • harddraverij.txt
  • Laatst gewijzigd: 2018/04/15 00:05
  • door zaanlander