smuiger

smuiger in de Oudheidkamer, Lagedijk 80 te Zaandijk

Stookplaats, schouw, in de vroegere Zaanse bouwtraditie. De brede tot aan de zoldering betegelde smuigers worden als specifiek Zaans beschouwd. Ze waren aan de bovenkant voorzien van een naar voren welvende 'kuif` in verband met een zo groot mogelijke warmte-afgifte. De ijzeren vloerplaat op de grond werd ook gebruikt voor voetverwarming. Om de vuurnis werd steeds een haardplaat geplaatst om de tegels van de smuiger te beschermen.

Meestal (niet altijd) waren de tegels voorzien van bijbelse voorstellingen. Deze tegels werden gemaakt naar voorbeeld van illustraties uit de in protestantse kringen gebruikte platenbijbels. Vooral het werk van Pieter Hendriksz Schut werd door de tegelschilders nagevolgd. Hij gaf in 1679 een serie van 3.76 afbeeldingen uit het Oude en Nieuwe Testament uit; ruim 60 procent van zijn gravures is door de plateelbakkers overgenomen op tegels die in de nog bestaande Zaanse smuigers zijn terug te vinden.

  • smuiger.txt
  • Laatst gewijzigd: 2017/03/18 18:49
  • door jan