Amsterdam, 6 december 1792 - Gorinchem, 21 maart 1857

Abraham Jacob van der Aa 1792-1857

Abraham Jacob van der Aa, 19e-eeuwse auteur en letterkundige, vooral bekend vanwege zijn twee grote woordenboeken: 'Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden' dat tussen 1836 en 1854 in 14 delen verscheen en het twaalfdelige 'Biografisch Woordenboek der Nederlanden (12 delen 1852). Hij gaf zeer veel geschriften uit zoals het Aardrijkskundig Woordenboek van Noord-Brabant, de Geschiedkundige Beschrijving van de Stad Breda, Ons Vaderland en zijn Bewoners.

In deze Encyclopedie/Zaanwiki is vele malen uit van der Aa's woordenboek geciteerd. De Zaanstreek en de Zaanse gemeenten zijn daarin behandeld in de delen 1, 6, 8, 11, 12 en 13.

Hoewel gedateerd, zijn van vrijwel elke plaats de belangrijkste gegevens te vinden. Van der Aa had met zijn uitgave onder meer de 19e eeuwse actualiteit op het oog. Hij stelde in zijn voorrede dat het werk is bedoeld voor handelaren, de soldaat, de toerist en vooral de onderwijzer, die zich hiermee in staat gesteld ziet, aan de weetlust van zijn leerlingen, zelfs omtrent minder bekende plaatsen te voldoen. Het grondgebied dat hij behandelde betrof het gehele toenmalige Koninkrijk der Nederlanden, na de afscheiding van België, inclusief de overzeese gebiedsdelen.

Van der Aa ging zeer serieus te werk; hij beschikte over een netwerk van correspondenten die hem van informatie voorzagen. Niettemin zijn veel historische gegevens ontleend aan, dan wel klakkeloos overgeschreven uit de Tegenwoordige Staat, die ruim 50 jaar eerder verscheen. Correcte actuele gegevens inzake bevolking en plaatselijke onderwerpen liet hij controleren door plaatselijke burgemeesters.

In 1975 kwam er een facsimile-uitgave van uit. Dankzij moderne technieken kan 'de Van der Aa' nu aan een derde, digitaal leven beginnen:

Online Versie van het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden of in delen.

Online Versie van het Biografisch Woordenboek der Nederlanden.

  • aj_van_der_aa.txt
  • Laatst gewijzigd: 2018/04/11 21:52
  • door zaanlander