Admiraal, Albertus

Koog aan de Zaan, 12 september 1909 – Zeist, 21 februari 1977

Albertus Admiraal, wethouder voor de Anti Revolutionaire Partij in Zaandam van 1945 tot 1949. Nadien burgemeester van Enkhuizen en later Bussum. Admiraal werd geboren te Koog in een protestants gezin.

Juli 1941 kreeg de NSB-er Woudenberg het Christelijk Nationaal Vakverbond onder controle; een jaar na het NVV. Albert Admiraal te Zaandam, voorzitter van de Christelijke Besturenbond Zaanstreek, verstuurde toen duizend stencils aan de Zaanse CNV-leden, waarin hij schreef: „Ik bedank voor het CNV en ik spreek de verwachting uit, dat u mij volgt.“ Admiraal ondervond geen nadeel van zijn openhartigheid. In het verzet kreeg hij een belangrijke rol, onder meer als voorzitter van de Districts Commissie Illegaliteit Zaanstreek.

In deze tijd kregen kapelaan Gerrit Groot en de gereformeerde Admiraal nogal wat contacten met elkaar. Groot kwam bij Admiraal thuis, Admiraal liep de katholieke kerk in de Oostzijde wel eens in. Een geloofsgenoot van Admiraal, die dat wel eens gezien had, maakte zich daarover zorgen en waarschuwde ds. C. J. Wielinga. „Was broeder Admiraal soms op weg katholiek te worden?” Want ook als een strijd op leven en dood gaande is moeten de schaapkens bij elkaar worden gehouden, niet waar?

In 1943 kreeg het werk ten behoeve van onderduikers, dat voornamelijk door linkse mensen was verricht, een grote uitbreiding. Boekhandelaar Willem Brinkman, meubelhandelaar Klaas Pos, bakker G. Dekker en kantoorbediende Albert Admiraal kwamen in Zaandam aan de top van dit werk voor onderduikers. De organisatie van mevr. Kuipers en Frits Slomp heette al na korte tijd de landelijke organisatie voor hulp aan onderduikers (L.O.).

Een Zaanse voedselcommissie is na september 1944 in het leven geroepen, bestaande uit de heren Admiraal, de Vries, Bruggeman en Dirkmaat. Medewerking in Wormerveer verleenden de firma's Simon de Wit en Albert Heijn, waar goederen konden worden opgeslagen. Lijsten werden bijgehouden van de voorraden en van de verdeling. Tegen kostprijs werden de levensmiddelen verdeeld onder onderduikers, kosthuizen en medewerkers.

Op 4 mei 1948 om 18.00 uur hingen de vlaggen halfstok en heerste er stilte in de straten toen een grote stoet zich naar de herdenkingsbijeenkomst begaf in de Oostzijderkerk. De kerk was geheel gevuld met familieleden van verzetsslachtoffers en genodigden. Hoogtepunt van de bijeenkomst was de indringende toespraak van Albertus Admiraal, voorzitter van de voormalige illegale adviescommissie Zaandam.

Zijn toespraak leerde dat er enkele jaren na de oorlog nog veel misverstanden de ronde deden over het verzet. Hij nam geen blad voor de mond. ,,De echte illegale strijder was nuchter, offerbereid, onbaatzuchtig en staalhard'', aldus Admiraal die er gelijk aan toevoegde: ,,Dit moet helaas na de bevrijding nog duidelijk worden gezegd. Immers, er heerst nog zoveel misverstand over de verzetsbeweging. Vele menen nog, dat men hier van doen heeft gehad met een groep avonturiers of met mensen die zich alleen lieten leiden door hun haat tegen de Duitsers. Maar het kaf daargelaten, men doet onze mensen toch groot onrecht aan door kleinerend over de illegale actie in ons vaderland te spreken.’’

Na de oorlog kwam hij onmiddellijk in de nood-gemeenteraad van Zaandam; daarna werd hij wethouder. Zijn betrekking als buitenlands correspondent van Verkade gaf hij op voor de politiek. Van 1949 tot 1966 was hij burgemeester van Enkhuizen, van 1966 tot zijn pensionering in 1974 burgemeester van Bussum. Hij overleed in zijn laatste woonplaats Zeist.

Bron o.a. Zaanstreek in bezettingsjaren, Wim Swart