schuilkerken

Toen de Hervorming in 1572 vaste voet in de Zaanstreek had gekregen, werd het aan de Katholieken verboden godsdienstoefeningen te houden. Voordien waren het juist de Protestanten geweest aan wie godsdienstvrijheid was ontzegd. Vóór en na 1572 zijn gelovigen niettemin in het geheim bijeen gekomen, op zolders van pakhuizen, in afgelegen woningen, boerderijen enzovoort. De niet direct als zodanig herkenbare Kerkgebouwenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKerkgebouwen

Door de eeuwen heen hebben de verschillende geloofsgemeenschappen kerken in de Zaanstreek gebouwd. Soms ging het daarbij om tamelijk grote gebouwen, vaker om meer bescheiden ruimten. Veel van deze kerkgebouwen zijn allang weer verdwenen, andere bleven bestaan. Aangenomen mag worden dat er meer dan honderd ooit gebruikte kerkgebouwen te noemen zouden zijn. In meer dan zestig ervan worden nog regelmatig diensten gehouden.
van de Doopsgezindenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigDoopsgezinden (Doopsgezinde gemeenten)

Protestants kerkgenootschap, broederschap, van grote betekenis in de Zaanse geschiedenis, zowel doordat de ondernemersstand sinds de 17e eeuw overwegend doopsgezind was als door het feit dat de leefgewoonten der doopsgezinden een stempel drukten op de streekmentaliteit.
bleven door hun vorm steeds enigermate het karakter van schuilkerken dragen.

In het begin van de 17e eeuw waren het de Katholieken die, ondanks de daaraan verbonden risico's, vaste kerkjes stichtten. Deze mochten niet in het oog lopen en werden doorgaans achter woonhuizen e.d. opgetrokken. Vrijwel alle Zaanse dorpen hebben zo'n schuilkerk gehad. Zelfs aan het einde van de 18e eeuw, in 1785, schreef de burgerlijke overheid voor dat de in de Oostzijde te Zaandam te bouwen kerk er niet mocht uitzien als kerk of publiek gebouw; men gaf hem de vorm van een grote schuur met lage ramen. Nog aanwezige, aanvankelijk als Rooms Katholieke schuilkerk gebouwde godshuizen zijn de Oud-Katholieke Maria Magdalena kerkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigMaria Magdalena kerk

De Maria Magdalenakerk aan de het Papenpad in Zaandam is een voormalige Oud-Katholieke kerk. De kerk heeft tot 1978 dienst gedaan. In dat jaar werd het gebouw overbodig omdat de oudkatholieke parochie van Zaandam samenging met die van Krommenie.

In 2019 werd de kerk verkocht aan het violistenechtpaar Mathieu van Bellen en Maria Milstein. De kerk wordt, onder de naam Muziekhaven, een locatie waar jonge musici in alle rust kunnen repeteren. De voormalige pastorie krijgt een …
aan het Papenpadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigPapenpad, Papenpadsloot en -sluis

Straat, sloot en sluis te Zaandam (west), lopend van de Zaan naar het Westzijderveld. Straat, sloot, sluis en kerk zijn vernoemd naar het woord Paap, een deels in onbruik geraakt mild scheldwoord voor een katholiek persoon. Het woord was van oorsprong een scheldwoord voor de paus. Het is dan ook een verbastering van Papa, oftewel paus. Niet alleen de paus, maar ook de lokale geestelijke werd dorpspaap, parochiepaap of mispaap genoemd. Later werd het de benaming…
te Zaandam en de Oud-Katholieke Schuilkerkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigOud-Katholieke schuilkerk Krommenie

De kerk van de Parochie van de HH Nicolaas en Maria Magdalena aan de Noorderhoofdstraat 131 in Krommenie is een Rijksmonument. Aan de ligging van de kerk, verborgen achter huizen, is te zien dat de Oud-Katholieke Kerk een schuilkerk is. De kerk achter de rustieke Zaanse gevel aan de Noorderhoofdstraat 131 als deel van een boerderij in Krommenie en daterend uit het begin van de 17e eeuw is daarvan een voorbeeld.
aan de Noorderhoofdstraat te Krommenie.

Zie voorts: Doopsgezindenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigDoopsgezinden (Doopsgezinde gemeenten)

Protestants kerkgenootschap, broederschap, van grote betekenis in de Zaanse geschiedenis, zowel doordat de ondernemersstand sinds de 17e eeuw overwegend doopsgezind was als door het feit dat de leefgewoonten der doopsgezinden een stempel drukten op de streekmentaliteit.
, Oud-Katholiekenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigOud-katholieken

Geloofsrichting ontstaan door een scheuring in de katholieke kerkgemeenschap. In de Zaanstreek kregen de Oud-Katholieken een redelijke aanhang, er zijn thans kerken te Zaandam en Krommenie. In 1703 werd bisschop Petrus Code vanuit Rome op verzoek van de Jezuïeten uit zijn ambt ontzet. Hij hield in Nederland echter veel aanhangers. Na bijna een eeuw van onrust, handelend over een geschil tussen de kapittels van Utrecht en Haarlem enerzijds en Rome anderzijds, vond tenslotte in 17…
en Rooms-Katholiekenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigRooms-katholieken

Naar rooms-katholieke opvatting is de kerk de door Christus ingestelde noodzakelijke maatschappij, die alle gedoopten groepeert onder de leiding van de wettige (kerkelijke) gezagsdragers, in het bijzonder de Paus van Rome. De kerk heeft tot doel de gelovigen behulpzaam te zijn in hun streven naar hun bovennatuurlijke eindbestemming en beschikt daartoe over een drievoudige macht, te weten wijdingsmacht, rechtsmacht (de eigenlijke maatschappelijke macht) en leergezag. Met dit la…
.

  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/schuilkerken.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 12:02
  • (Externe bewerking)