waterwegen

Oppervlaktewateren, geschikt voor de scheepvaart. Voor de Zaanstreek wordt uiteraard allereerst de Zaanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigZaan

Belangrijkste waterloop in de Zaanstreek, waar het gebied zijn naam aan dankt. Naar de meest aangenomen theorie ontstaan als veenstroom, een natuurlijke afwateringsstroom voor de naastgelegen veengebieden, in de loop der eeuwen geëvolueerd tot afwateringskanaal en belangrijke scheepvaartweg voor een groot deel van Noord-Holland. Waterstaatkundig wordt als de Zaan beschouwd: de ruim 10 kilometer lange waterloop tussen de dorpen Oost- en Westknollendam in het noorden en de
genoemd. Als aanvoerweg naar de streek is het Noordzeekanaalplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigNoordzeekanaal

Kanaal dat Amsterdam sinds 1876 met de Noordzee verbindt. Daartoe werd de duinenkust doorgraven bij Velsen en het vervolgens ontstane IJmuiden. Een sluizencomplex en twee zich ruim 1500 meter in zee uitstrekkende pieren werden tevens aangelegd. Het kanaal, grotendeels met de hand gegraven waar 'Holland op z'n smalst' is, vormt een ruim 26,5 km lange verbinding tussen Noordzee en IJsselmeer en is van grote betekenis, niet alleen voor Amsterdam als havenstad, maar ook voor de Zaans…
van groot belang; vroeger had het Het IJplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigIJ, het

Thans een breed water binnen de stad Amsterdam, met daarmee verbonden een aantal deels gegraven havens, aan de oostkant begrensd door een afdamming met de Oranjesluizen ter hoogte van Schellingwoude, aan de westkant overgaande in het Noordzeekanaal.

Het IJ stond vóór de afdamming tussen 1865 en 1872 in open verbinding met de Zuiderzee en strekte zich uit van Durgerdam tot aan de duinen. Bij Beverwijk was het nog door een strook van slechts 8 km van de Noordzee gescheiden; men sprak te…
deze functie. De Nauernasche Vaartplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigNauernasche Vaart

Kanaal met een lengte van 8,5 kilometer tussen de Tochtsloot bij Westknollendam en Zijkanaal D van het Noordzeekanaal bij Nauerna.

Het kanaal is in 1633 aangelegd. Daarbij is de loop van het doodlopende water 't Twiske gebruikt. Het werd aangelegd om voldoende afwateringsmogelijkheden voor de Schermerboezem te verkrijgen, toen de Schermer werd ingepolderd. Men koos de gemakkelijkste oplossing door gebruik te maken van het al aanwezige Twiske en van de eveneens aanwezige Naue…
heeft voorts enige betekenis als vaarweg van Noord naar Zuid v.v. De Zaan wordt ten zuiden van de sluizen te Zaandam Voorzaanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigVoorzaan

Het deel van de Zaan tussen het Eiland, de Prins Hendrikkade en de sluis te Zaandam, met andere woorden: het deel van de Zaan vóór de Dam. In het verleden maakte ook het huidige Zijkanaal G. deel uit van de Voorzaan, die toen direct in verbinding stond met het IJ en nabij het Ooster- en Wester-
genoemd. Tezamen met Zijkanaal G.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigZijkanalen

Zijkanalen van het Noordzeekanaal, die de Zaanstreek op verschillende plaatsen met dat water verbinden.

Voor de Zaanstreek van belang zijn:

* Zijkanaal D naar Nauerna, * Zijkanaal E naar de Westzaner Overtoom, * Zijkanaal G naar de Voorzaan, * Zijkanaal H naar het Barndegat en *
ontsluit de Voorzaan de Zaanstreek in zuidelijke richting. Noordelijk van de sluizen sprak men van Achterzaanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAchterzaan

Het gedeelte van de Zaan, benoorden de sluizen in de Dam te Zaandam, zie voorts: Binnenzaan
of Binnenzaanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigBinnenzaan

Soms nog gebruikte benaming voor de Zaan benoorden de sluizen te Zaandam, herinnerend aan de tijd dat IJ en Voorzaan nog een open verbinding met de Zuiderzee vormden; de naam duidde zo de tegenstelling met het buitenwater aan. Meer algemeen was en is de aanduiding
.

Bij Knollendam verbindt de Tapsloot of Tochtsloot de Zaan en de Nauernasche Vaart met de Markervaartplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigMarkervaart

Kanaal van 6,8 km lengte, verbinding tussen de Tochtsloot (de korte vaart waarop zowel de Zaan als de Nauernase Vaart eindigen) en het Noordhollands Kanaal.

De Markervaart maakt deel uit van de ringvaart om de in 1643 drooggelegde Starnmeer. Het kanaal wordt als vaarweg door de beroeps- en pleziervaart gebruikt. Het meest noordelijke (en langste) gedeelte, vanaf het punt waarvan men naar het westen via de
als vaarweg naar het noorden. In de polders ten oosten en ten westen van de Zaan waren vroeger bijvoorbeeld de Gouwplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigGouw, De

Naam van verschillende vaarsloten in de Zaanse polders, die lopen in Noord-Zuidrichting, dus min of meer evenwijdig aan de Zaan. Er zijn twee gouwen in de Zaanstreek aanwezig. Ten westen van de Zaan loopt de Gouw tussen Zaandam en Westzaan, ten oosten van de Zaan loopt de Gouw dwars door de bebouwing van Oostzaandam, van de Zuidervaart ten westen van de wijken Poelenburg, Peldersveld, Hoornseveld, door Kogerveld, tot de Nagouw in het Kalf.
en de Wateringplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigWatering

Naam van twee vaarwegen, tussen Zaandam-Oost en Oostzaan en tussen Zaandam-West/Koog-Zaandijk en Westzaan. Deze laatste Watering loopt ook dwars door Noordwest-Wormerveer. Beide waterwegen lopen evenwijdig aan de Gouw en min of meer evenwijdig aan
veel gebruikte vaarwegen, verder waren verschillende oost-west lopende sloten, vooral de sloten die naar de sluizen in de polderdijken voerden, voor de kleinere scheepvaart van belang. In deze Zaanwiki is een aantal van belang (geweest) zijnde vaarwegen onder afzonderlijke trefwoorden opgenomen.

  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/waterwegen.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 12:05
  • (Externe bewerking)