boekhandel

In het algemeen gesproken heeft de boekhandel in de Zaanstreek steeds een kleinschalig en enigszins dorps karakter behouden. De nabijheid van Amsterdam maakte een specialistische of wetenschappelijke boekhandel zowel onnodig als onmogelijk. Zo is ook slechts een enkele maal een antiquariaat van enige omvang in de streek werkzaam geweest Bleesplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigBlees Kantoorinrichters bv

Kantoorinrichtingsbedrijf te Zaandam. Het bedrijf werd opgericht in juni 1883 door de 32-jarige kantoorbediende Klaas Blees Gzn.(1851-1915), die in een gehuurd huis aan de Westzijde een boek- en kantoorboekhandel begon. Het eerste jaar dreef zijn vrouw de winkel, maar toen het bedrijfje levensvatbaar bleek nam Blees in 1884 ontslag als procuratiehouder om zich geheel aan zijn eigen zaak te wijden.
, Zaandam.

Zoals overal elders is het aantal boekwinkels na de Tweede Wereldoorlog sterk uitgedund. Toen ook ontstonden enkele grotere bedrijven die zich uitsluitend op de Kantoorboekhandelplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKantoorboekhandel

Voorheen in kleine winkelbedrijven uitgeoefende tak van handel.

Vóór de Tweede Wereldoorlog telde de Zaanstreek tenminste 20 kantoorboekhandels. De meeste ervan combineerden het aanbod van kantoorartikelen met de handel in boeken (zie:
toelegden:

  • Aspa bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAspa bv

    Tot internationaal bedrijf uitgegroeide onderneming in de branches kantoorinrichting, -meubelen en -machines, alsmede kantoorartikelen, en -automatisering, zowel de handel hierin als de productie hiervan. Sinds 1977 is Aspa een werkmaatschappij van de Samas-Groep nv. Deze naamloze vennootschap, waarvan de aandelen op de beurs van Amsterdam zijn genoteerd, is gevestigd te Maarssen, maar de wortels van het bedrijf liggen in de Zaanstreek. De hoofdvestiging van Aspa bv is thans Utrecht, in…
    en Blees te Zaandam,
  • Knijnenbergplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigKnijnenberg Beheer bv

    Grafisch bedrijf en boekhandels in Krommenie en Heemskerk.

    Het bedrijf ontstond uit een boekbinderij, annex winkel, die op 17 november 1873 door Aart Knijnenberg werd begonnen. In 1902 begon zijn zoon Cornelis een drukkerij in de zaak van zijn vader. Het bedrijf groeide gestaag, zodat er in 1905 aan de Zuiderhoofdstraat 74 een nieuw pand in gebruik kon worden genomen.
    in Krommenie bleef daarnaast ook het gewone boekhandels-assortiment voeren. Vóór die tijd was de combinatie van boek- en kantoorboekhandel gebruikelijk, in sommige gevallen werd daarbij ook een leesbibliotheek gedreven.

In een iets verder verleden was de boekhandel, althans in een aantal gevallen, nevenbedrijf van een drukkerij. Voorbeelden hiervan zijn de (verdwenen) winkels van:

  • Huigplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigHuig bv, Drukkerij C

    Grafische onderneming te Zaandam. Het bedrijf werd opgericht als drukkerij annex boek- en kantoorboekhandel aan de Oostzijde in juli 1902 door Cornelis Huig. Bij uitgever C. Huig te Zaandam werd in 1904 een kunstwerkje in het licht gegeven door Ds. C. B. Hylkema, doopsgezind predikant te Zaandam. Het is een bundel gedichten van de welbekende dichter en etser Jan Luyken (1640—1712), versierd met het portret van de dichter en een 19-tal reproducties van de oude etsjes. Het bo…
    en Huisman in Zaandam,
  • P. Out nvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigOut nv, P.

    Pieter Out was onderwijzer maar zocht een kantoorbaan omdat hij niet lang kon staan. Omdat de kantoorbaan te weinig verdiende, koos hij voor een zelfstandig bestaan als boekhandelaar. Hij kocht op 2 augustus 1860 een klein winkeltje aan de Hoogstraat van Gerrit Frederiks Huisman (1805) en richtte een handelsdrukkerij, boekhandel, uitgeverij en groothandel in schoolbehoeften en leermiddelen te Koog-Zaandijk op.
    in Koog,
  • Heijnisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigHeijnis Tsz, firma J

    Drukkerij, boekhandel en gedurende een periode van 125 jaar uitgeverij van boeken in Zaandijk, later bestaand als kleine grafische onderneming onder de naam Heijnis en Schipper BV.

    Het bedrijf werd in 1821 als boekhandel opgericht door Jan Heijnis Teuniszoon, die zich al na anderhalf jaar lettermateriaal en een handpers aanschafte om ook als drukker actief te worden. In de jaren veertig van de 19e eeuw had hij de inrichting kennelijk al zover uitgebreid dat nog volledig…
    in Zaandijk,
  • Meijerplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigMeijer Wormerveer nv.

    Voormalige drukkerij in Wormerveer met verschillende dochterondernemingen. In 1983 opgeheven wegens faillissement.

    Drukkerij Meijer behoorde in de jaren zestig en zeventig tot de meest gerenommeerde grafische bedrijven van ons land. De onderneming stond bekend om de hoge kwaliteit van de geleverde drukwerken, werkte met bekende ontwerpers zoals Dick Elffers en Mart Kempers en beschikte over een uitgebreid en hoogwaardig machinepark en bijzonder vakbekwaam en gemotiveerd …
    in Wormerveer,
  • I.P. Kuiper in Wormer
  • Van Wijk in Oostzaan.

De combinatie drukkerij-boekhandel komt in 1991 nog voor bij Gorterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigGorter bv

Fabriek van stalen ramen, branddeuren, aluminium- en kunststof kozijnen. In 1936 ontstaan uit het veel oudere bouwbedrijf van de Gebroeders Gorter aan het Zuideinde te Wormerveer. In 1846 kocht Lammert Gorter het erf van de gesloopte oliemolen
in Wormerveer en Knijnenberg in Krommenie. In 1991 is nog een beperkt aantal boekhandels aanwezig. Bruna, voorheen Zaandams Boekhuis is daarvan de grootste en heeft bovendien binnen de landelijke Bruna-keten de grootste omzet. Andere boekhandels zijn:

  • A.P. Standaard-boekhandelplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeiderspers, nv

    In 1929 door de SDAP en NVV te Amsterdam opgerichte drukkerij en uitgeverij. Voor de Tweede Wereldoorlog groeide het bedrijf snel uit door onder meer de productie van kranten en tijdschriften, waaronder 'Het Volk' als landelijk dagblad met een grote oplage. Na de oorlog werd dit laatste voortgezet als 'Het Vrije Volk'. De in 1967 overleden
    ,
  • Baljet's Boeken Centrale in Zaandam,
  • Gras in Zaandam.
  • Het Groene Huis in Zaandam,
  • Koome in Koog,
  • Gorter in Wormerveer
  • Schuurman in Wormerveer,
  • Middelburg in Wormer,
  • Knijnenberg in Krommenie.

De bedrijfstak is zonder grote omzetsnelheid marginaal of verliesgevend. Dit is enerzijds de reden dat veel boekhandels zijn verdwenen en anderzijds dat doorgaans een kleine hoeveelheid van alleen de snel verkoopbare titels wordt aangehouden. Dit is overigens een landelijk verschijnsel. Boekhandels in kleine plaatsen - zoals vroeger:

  • Corver in Assendelft
  • Rem (De Graaf) in Westzaan

zijn daardoor al jaren geleden verdwenen. In het verleden was, mogelijk door het grote aantal bedrijfjes, een Zaanse Boekhandelaren Vereniging actief. De leden daarvan namen enkele malen het initiatief tot een gezamenlijke uitgave. Zo is bijvoorbeeld in 1929 het album 'De Zaanstreek', samengesteld door Sipke Lootsmaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigLootsma, Sipke

Roordahuizen, 9 januari 1888 - Zaandam 15 mei 1940 Sipke Lootsma 1888 - 1940 Leraar geschiedenis, archiefonderzoeker en publicist. Hij was de eerste die de geschiedschrijving van de Zaanstreek wetenschappelijk benaderde.

Sipke Lootsma werd 9 januari 1888 geboren in Roordahuizen als zoon van Rients Klazes Lootsma en Aaltje Westra. In 1906 legde Lootsma het akte-examen Vrije- en Orde-Oefeningen der Gymnastiek met succes af. In 1907 gevolgd door het akte-examen Lager Onderwijs. Op…
, door de gezamenlijke Zaanse boekhandelaren uitgegeven.

  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/boekhandel.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 12:05
  • (Externe bewerking)