letters:a

A

202

1

  • 1.3.8. Aansluiting basis-voortgezet onderwijsplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_big1.3.8. Aansluiting basis-voortgezet onderwijs

    Een volgende, de tijd overlevende problematiek is de aansluiting tussen de verschillende onderwijsvormen, met name de aansluiting tussen het basis- en het voortgezet onderwijs. De klacht van de Zaandamse Burger Avond School (BAS) en de Hogere Burger School (HBS) omstreeks 1900 was dat de leerlingen die op school kwamen erg slecht zijn in vaardigheden als spelling en rekenen. In 1976 leidde dit nog steeds bestaande probleem in Zaandam tot oprichting …

2

  • 2.3.1. Algemeen Vormend Onderwijsplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_big2.3.1. Algemeen Vormend Onderwijs

    Een commissie van voorbereiding bestaande uit burgemeester H.J. Smit, dhr. Brinkhorst, Corn. Korff, J. Dozy, A. van de Boom en N.A. Charante bereidde de start voor van de hbs. De school werd 10 april 1866 geopend en startte met 41 leerlingen. Er werd een nieuw gebouw betrokken aan de Westzijde op de plaats van de oude korenmolen De Ruyter. Dit gebouw was ontworpen door de stadsarchitect

A

  • A
  • Aa, Abraham Jacob van derplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAa, Abraham Jacob van der

    Amsterdam, 6 december 1792 - Gorinchem, 21 maart 1857 Abraham Jacob van der Aa 1792-1857 Abraham Jacob van der Aa, 19e-eeuwse auteur en letterkundige, vooral bekend vanwege zijn twee grote woordenboeken: 'Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden' dat tussen 1836 en 1854 in 14 delen verscheen en het twaalfdelige 'Biografisch Woordenboek der Nederlanden (12 delen 1852). Hij gaf zeer veel geschriften uit zoals het Aardrijkskundig Woordenboek van Noord-Brabant, de Gesch…
  • Aafjes, Jan Pieterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAafjes, Jan Pieter

    Assendelft 17 april 1911 - 14 april 1983

    Aanvankelijk zuivelhandelaar te Krommenie, betrokken bij de regionale en later voorzitter van de landelijke organisatie in deze branche. Hij maakte zich sterk voor een schappelijke melkprijs. Jan Pieter Aafjes was later fractie-voorzitter en gemeenteraadslid voor de Partij van de Arbeid en geruime tijd wethouder van Krommenie, in welke functie hij tevens lid was van de Ontwikkelingsraad en bestuurslid van de
  • Aafke, het Jongeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAafke, het Jonge

    Houtzaagmolen te Wormerveer, wipmolen. Het bouwjaar van de lattenzager is niet bekend; in mei 1895 werd hij in veiling verkocht en kort daarna gesloopt. Hij heeft gestaan aan de Zwartsloot, ten westen van de Noorddijk.

    molen houtzaagmolen
  • Aagt, Langeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAagt, Lange

    Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok, bijnaam van De Nieuwe (ook wel: Jonge) *Dekker.

    molen houtzaagmolen
  • Aanbestedingplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAanbesteding

    Opdracht van een werk of levering na vergelijking der inschrijvingen in de Bouwnijverheid en tot in de 19e eeuw ook in andere sectoren.

    Aanbesteding geschiedt tegenwoordig door inlevering van gesloten en ondertekende inschrijvingsformulieren; het werk wordt tijdens of na een openbare of besloten bijeenkomst doorgaans gegund aan de laagste inschrijver. Vroeger bestond het gebruik dat tijdens deze bijeenkomst van opdrachtgever en inschrijvers werd ingezet tegen lagere prijs dan de …
  • Aanmeldenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAanmelden

    Wil je meedoen en stukjes schrijven en/of verbeteren voor de Zaanwiki?

    Dat kan. Meld je dan aan door onderstaand formulier in te vullen. Wij zullen dan handmatig een gebruiker aanmaken met een automatisch gegenereerd wachtwoord. Je krijgt per mail bericht met je inloggegevens.
  • Aanmonsteringplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAanmonstering

    Het in dienst nemen, op de monsterrol brengen, van scheepsvolk. Aanmonsteren gebeurde doorgaans in herbergen; in Zaandam werden in de 17e en 18e eeuw voor bijvoorbeeld de Walvisvaart schepelingen aangemonsterd in de herbergen op en rond de Dam, voornamelijk in de herberg 'Spitsbergen` (zie ook:
  • Aannemersplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAannemers

    Zie: Bouwnijverheid en *NVOB.
  • Aanpraten en opzittenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAanpraten en opzitten

    Aan het eind van zijn reis door Noord-Holland in 1816 bezocht de Engelsman Johnson Zaandam. Hij laat zich over Zaanse zeden, gewoonten en gebruiken inlichten door iemand, die daar zeer goed bekend is en deze vertelt het een en ander over het vrijen
  • Aanslibbingplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAanslibbing

    De oorspronkelijke aanleg van de dijken langs IJ en Zaan volgde niet overal nauwkeurig de grenzen tussen land en water. Aldus ontstonden kleine en grote stukken Buitendijks land. Soms breidden deze zich uit of ontstonden nieuwe stukken buitendijks land door aanslibbing of verlanding (bijvoorbeeld rietlanden langs de Zaan). Deze stukken werden veelal weer later ingedijkt door middel van kale dijken, kaden of beschoeiingen vlak aan het water.
  • Aap, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAap, De

    (ook Het Aapie). Bijnaam van oliemolen in Oostzaandam. Zie De Woudaap, De.

    oliemolen molen
  • Aardappelen- en groentendrogerijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAardappelen- en groentendrogerij

    Tussen 1917 en 1920 door oliefabriek De Vrede te Westknollendam (eigendom van de fa. P.H. Kaars Sijpesteijn) bedreven activiteit, samenhangend met de penibele voedselsituatie in de Eerste Wereldoorlog. De benodigde snij-, droog- en wasmachines werden geleverd door de NV Nederlandsche Groenten- en Vruchtendroogerij te Breda, waarmee een samenwerkingsovereenkomst werd afgesloten.
  • Aardbevingplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAardbeving

    Schokkende of trillende beweging van een gedeelte der aardkorst, door de werking van onderaardse krachten; in de Zaanstreek nauwelijks geregistreerd. Enkele wél waargenomen bevingen zijn hier vermeld. Toen St. Willebrordus in Rome verbleef in het jaar 695 werd gemeld dat in de lage landen niet alleen hevige stormen woedden, maar ook een aardbeving was gevoeld.
  • Aardolie- en steenkoolhandelplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAardolie- en steenkoolhandel

    Handelstak, belangrijk geworden met de komst van de stoommachines en later de elektriciteit. Steenkool, ook wel eens “zwart goud` genoemd, is een verzamelnaam voor een groot aantal delfstoffen met zeer verschillende eigenschappen. Alle zijn zwart van kleur en worden in lagen, meestal diep onder de aardoppervlakte, aangetroffen; ze danken hun ontstaan aan langzame ontleding en omzetting van grote hoeveelheden (meestal plantaardig) materiaal. Steenkool werd op grote s…
  • Abbing, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAbbing, Jan

    (1945/46 (?))

    Zanger, die in de bands The Devotions (onder de naam John Hatton) , Turf en Rock-á-bop heeft gespeeld. Hij heeft ook kort bij de George Baker selection gezeten. In 1986 deed hij mee aan de Soundmixshow met een imitatie van Barry Manilow. Later werd hij countrymuzikant en toerde hij door het land onder de naam JJ Johns. In 2001 nam hij onder die naam een cd op in San Francisco
  • Abdij van Egmondplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAbdij van Egmond

    Klooster te Egmond, gesticht in het midden van de 10e eeuw, verwoest in 1573. Over de relatie tussen de Zaanstreek en de abdij is weinig bekend. Maar vast staat dat deze laatste flinke stukken land in de streek heeft bezeten, met name bij Assendelft. In de 11e en 12e eeuw ontving de abdij in totaal dertien verschillende schenkingen uit Assendelft.
  • Abraham, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAbraham, de

    Pelmolen te Oostzaandam, scheldnaam: De Jood, later De Jonge Abraham genoemd. De windbrief werd gegeven in maart 1695. De molen heeft gestaan aan het Kalf. In april 1766 werd hij, na blikseminslag, door brand geheel verwoest. Herbouw volgde en de nieuwe molen kreeg de naam De Jonge Abraham. Deze werd gesloopt in 1916, na de laatste jaren van zijn bestaan als doppenmolen dienst te hebben gedaan.
  • Abrahams Offerande (Oostzaandam)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAbrahams Offerande (Oostzaandam)

    Houtzaagmolen te Oostzaandam, paltrok. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in september 1716 aan Abraham Jansz. Drijver. De molen was toen al enige jaren in bedrijf. Hij heeft gestaan ten westen van de Gouw, nabij het Hanenpad en werd in 1755 gesloopt.
  • Abrahams Offerande (Westzaandam)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAbrahams Offerande (Westzaandam)

    Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in augustus 1689. De molen stond ter hoogte van de tegenwoordige Langestraat. Hij werd gesloopt in 1898.

    westzaandam paltrok balkenzager
  • Abspoel, mr. Jan Jacobusplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAbspoel, mr. Jan Jacobus

    Hazerswoude, 6 juni 1917 - Zaandam, 18 oktober 1987

    mr. Jan Jacobus Abspoel, jurist, groeide op in Epe en begon zijn juridische loopbaan als Ambtenaar van het Openbaar Ministerie bij het Kantongerecht te Arnhem, vergelijkbaar met de functie van officier van justitie. Van 1957 tot 1976 was hij officier van justitie te Amsterdam, namens het Openbaar Ministerie voerde hij spraakmakende processen tegen de Maagdenhuisbezetters en tegen schrijver Gerard van het Reve wegens g…
  • Accijnsplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAccijns

    Belasting op levens en genotsmiddelen, geheven dadelijk bij de vervaardiging of bij de verhandeling. Als zodanig nog steeds als rijksbelasting gebruikelijk. Accijnzen konden vroeger, al in de 17e eeuw, ook verzwaard worden door opcenten, verhogingen van het oorspronkelijke bedrag der rijksbelasting met een bepaald percentage, ten bate van de provincie, de
  • Accijnshuisjesplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAccijnshuisjes

    Plaatsen waar accijns bepaald en geheven werd. In de Zaanstreek zijn twee accijnshuisjes bekend op de Grote Sluis te Zaandam. Aldaar moesten sommige handelaren hun waren uitladen om deze te laten tellen, wegen, of meten. De twee nog aanwezige pandjes zijn in het begin van de 18e eeuw gebouwd. Eén daarvan vormde sinds de
  • Achillesplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAchilles

    In 1873 te Zaandam opgerichte gymnastiekvereniging, aanvankelijk ook als schermvereniging bekend onder de naam Gymnastiek- en Schermvereniging Achilles Zaandam, voorheen Gymnastiek- en Exercitievereniging Achilles. Enkele jongelui, Jan Cornelis Keg, Cornelis Pieter Korff, Cornelis Mats Jr. en Arend Latenstein sloten zich aaneen om na het verlaten der school de gymnastiek nog te kunnen blijven beoefenen. Dit gaf aanleiding tot de oprichting.
  • Acht bv, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAcht bv, de

    Gereedschapmakenj te Krommenie. Het bedrijf werd in 1970 opgericht door acht voormalige werknemers van Thomassen & Drijver/Verblifa (Verenigde Blikfabrieken) nv die in verband met de sluiting van de vestiging van dit bedrijf te Krommenie, zonder werk dreigden te komen. Voor de financiering van hun bedrijf maakten de acht gebruik van het geld dat zij kregen in het kader van de afvloeiingsregeling. Leiding van het bedrijf was in handen van Cees Bakker.
  • Acht Staten, d'plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAcht Staten, d'

    d'Acht Staten, later genoemd Acht Staten, verpleeg- en verzorgingshuis te Wormerveer, onderdeel van zorgorganisatie Evean. Acht Staten ligt in Wormerveer, middenin een woonwijk, vlakbij het NS-station en het Wilhelminapark. Acht Staten biedt langdurige verzorging aan ouderen. Ook is er ruimte voor ouderen die tijdelijk zorg nodig hebben. Aan Acht Staten grenzen zorgwoningen die via woningcorporatie Parteon worden verhuurd.
  • Achter de Kerkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAchter de Kerk

    Naam, in de volksmond, van een buurtje te Zaandijk, westelijk, dus gerekend vanaf de de Lagedijk achter de Nederlands Hervormde kerk. Het buurtje was dicht bezet met houten arbeiderswoninkjes en een enkele stolpboerderij. Als een klein eilandenrijk, doorsneden door smalle sloten. De buurtschap ontstond in 1709/1710, toen het land aan weerszijden van de toen gegraven
  • Achterberg, Jaapplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAchterberg, Jaap

    Zaandam 20 december 1914 - Ladelund Neuengamme 29 november 1944

    Jacob (Jaap) Achterberg, verzetsstrijder, lid van de CPN, zoon van Aaltje Hoorn en Maarten Achterberg. De vrouw van Jaap, Klazien, zette zich samen met Trien Mans en Bep Koemans in de jaren dertig in voor vluchtelingen uit Duitsland.
  • Achtersluispolderplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAchtersluispolder

    Polder, oorspronkelijk Sluispolder, gelegen buiten de Noorder IJ- en Zeedijk in Zaandam, het meest zuidelijke gebied van Zaanstad, aan drie zijden omgeven door Zijkanaal G, het Noordzeekanaal en Zijkanaal H. Vermoedelijk viel de Sluispolder rond de 13e eeuw, de tijd van de eerste omvangrijke bedijkingen, droog. De polder werd in de 16e eeuw ingedijkt. Weliswaar dateert de polder uit de Middeleeuwen maar was in die periode nooit bewoond of bebouwd. Ook industrie, in de vorm van…
  • Achteruit, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAchteruit, de

    Meelmolen te Wormer, ook de Achteruitsmolen of de Prins van Oranje genoemd. De windbrief werd gegeven tussen 1584 en 1601. Hij heeft gestaan aan en ten oosten van de Middentilsloot, nabij en ten noorden van de dorpsbebouwing, en werd gesloopt in 1743.
  • Achterzaanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAchterzaan

    Het gedeelte van de Zaan, benoorden de sluizen in de Dam te Zaandam, zie voorts: Binnenzaan
  • Actie Barstplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigActie Barst

    Overconsumptie is op 13 november 1973 de reden waarom leerlingen van 25 Zaanse middelbare scholen naar Zaandam fietsten om daar op de markt mee te werken aan een grote manifestatie rond het thema overconsumptie. Actiegroepen, politieke partijen, overheidsinstellingen en leerlingen verstrekten, met behulp van spelletjes en toneelstukjes informatie over overconsumptie. In de Oostzijderkerk werd een forumdiscussie gehouden, waaraan minister Vorrink, PSP-kamerlid Van der Lek en staatsse…
  • Actie Stikplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigActie Stik

    Van 28 april tot 5 mei 1971 werd de actie Stik! in de Zaanstreek gehouden, waarbij de milieuvervuiling in het middelpunt van de belangstelling stond. Op scholen werden informatieboekjes over de milieuvervuiling besproken waarin uitvoerig aandacht werd besteed aan de niet zo hoopvolle situatie in de Zaanstreek. Beroemde vogelweidegebieden werden bedreigd door luchtvervuiling, sommige plantensoorten kwamen niet meer voor, bovendien treiterden vieze luchtjes de Zaanstreek, voortkomend u…
  • Adamie, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdamie, Jan

    Jan Adamie, Zaans Orangist in 18e eeuw. Adamie wordt voor het eerst genoemd als kapitein van de Oranje-schutterij bij de installatie van Willem IV als stadhouder in 1766. In 1788 was Adamie de stuwende kracht achter een Orangistische optocht van Krommenie naar Wormerveer.
  • Adderenbosplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdderenbos

    Voormalig bos bij de Ham, westelijk van Krommenie. De naam komt voor in een handvest van september 1357 (Ende die dyck sal leggen tusschen den Adderenbosch ende dat Westeynde van 't Delfrack) en wordt genoemd door Hendrick Jacobsz Soeteboom in de Zaanlandse Arcadia (1658) met onder meer de vermelding 'Hier waren in mijn jonge jaren nog een meenigte van Boomen'. Ook de naam Edersbosch komt voor. De oude aanduiding Busch, nog herkenbaar in: Bus en Dam, en als naam voor de smalle dijkwe…
  • Adel, Reinier denplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdel, Reinier den

    Wormerveer, 27 januari 1950

    Reinier Willem Jan den Adel, beeldend kunstenaar, keramist, woonachtig in Nauerna, studeerde in 1974 af aan de Gerrit Rietveld academie te Amsterdam. Hij was bestuurslid van de Culturele Raad Nauerna en is docent keramiek en beeldhouwen aan het Centrum voor kunst, cultuur en creativiteit in West-Friesland de
  • Adelaar, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdelaar, de

    Voormalige zeepziederij van de firma Jan Dekker aan het Zaandijkerwegje te Wormerveer. Nadat de zeepfabricage werd beëindigd is het gebouw lang als pakhuis in gebruik geweest. Na enkele fusies, de firma Jan Dekker lieerde zich aan de Chemische fabriek Naarden en deze werd later door Unilever overgenomen, en ten gevolge van de deplorabele staat van het gebouw kwam het verouderde pand buiten gebruik.
  • Adelaar, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdelaar, de

    Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in juni 1714. De molen heeft op de noordkant van het Langeland gestaan, ten oosten van en nabij de latere Provincialeweg. Hij werd vermoedelijk kort na juli 1812 gesloopt.
  • Admiraal Tromp, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdmiraal Tromp, de

    Verfmolen te Westzaan, en later Westzaandam, ook kortweg de Tromp genoemd, bijgenaamd de Kakkeba, in Zaandam bekend als de Bruinvis. De windbrief werd gegeven in september 1690. De molen stond oorspronkelijk te Westzaan, aan en ten westen van de Gouw tussen de Papenpadsloot en de Roggebloemsloot. In 1804 werd hij verkocht voor afbraak. Hij werd daarna herbouwd op het erf van de gesloopte oliemolen de
  • Admiraal, Albertusplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdmiraal, Albertus

    Koog aan de Zaan, 12 september 1909 – Zeist, 21 februari 1977

    Albertus Admiraal, wethouder voor de Anti Revolutionaire Partij in Zaandam van 1945 tot 1949. Nadien burgemeester van Enkhuizen en later Bussum. Admiraal werd geboren te Koog in een protestants gezin.
  • Admiraalzeilenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdmiraalzeilen

    Het manoeuvreren van pleziervaartuigen ( in de Zaanstreek vooral boeiers) in verband. In de 17e eeuw lieten verschillende Admiraliteiten of Admiraliteitscolleges in de Republiek der Zeven Provinciën hun zeilschepen bij wijze van vlootschouw in formatie manoeuvres uitvoeren. Wanneer dit gebruik door de pleziervaart is overgenomen is onbekend.
  • ADO-Scholtz bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigADO-Scholtz bv

    Papierwarenbedrijf in Krommenie. De basis voor het bedrijf werd gelegd in augustus 1927 toen de grossierderij in handelsdrukwerk van N.G. Kerssens werd ondergebracht in de Algemene Drukkerij Onderneming (ADO), een drukkerij-combinatie van Schouten en Van Diepen uit Assendelft. Tegelijkertijd werd Kerssens opgenomen in de directie. In 1962 splitsten de drukkerijen Schouten en Van Diepen zich af en nam Kerssens de bedrijfsnaam en de voorraden van ADO over.
  • Adserà Riba, Enricplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdserà Riba, Enric

    Cabra del Campo, Spanje, 1939 FlickrCreative Commons Enric Adserà Riba, geboren in 1939 in het Spaanse Catalonië, groeide op in een land dat herstelde van een burgeroorlog. Hij ontving les van Josep Busquets, beeldhouwer uit Barcelona. Daarna bezocht hij de Escuela de Bellas Artes te Barcelona. Hij was daarna lid van Centro Artístico Sant Lluc en Cúpula del Coliseum in Barcelona tot 1960.
  • Adventcantorijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAdventcantorij

    Met twee vieringen nam de Adventcantorij na 42 ½ jaar afscheid van de Protestantse Gemeente van Zaandam onder de bezielende leiding van hoboïst/dirigent Ruud van der Brugge; op 21 april in de Westzijderkerk en op 5 mei in de kerk waar zij op 29 november 1970 ook haar eerste kerkdienst verzorgde: de Noorderkerk van waaruit de Adventcantorij uiteindelijk ook vaarwel werd gezegd.
  • Afbeeldingen uploadenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAfbeeldingen uploaden

    Hieronder kunt u foto's uploaden.

    Er moet aan de volgende voorwaarde voldaan worden

    * De afbeelding moet absoluut rechtenvrij zijn * Vermeld altijd de naam van de fotograaf. Mocht deze niet bekend zijn, vul dan 'Onbekend' in
  • Afvalwaterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAfvalwater

    Door industrie en huishoudens op het oppervlaktewater of de riolering na gebruik geloosd water, dat door verontreiniging problemen kan opleveren voor het milieu. Het Hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen in Kennemerland en West-Friesland, gevestigd te Edam, belaste zich met de zorg voor en de controle van het opper vlaktewater.
  • Agatheparkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAgathepark

    Ongeveer 5,5 ha groot park in Krommenie, voor een deel uit waterpartijen bestaand, gelegen aan Parklaan en Eikelaan, langs de Noorder-Durgsloot. De oorspronkelijke naam van het weiland waar nu het Agathepark ligt, is ‘Vlieland’.

    Het weiland werd overgenomen in de jaren 1929-1931 van enkele boeren, gefinancierd en aangelegd in het kader van de werkverschaffing door de ondernemers
  • Agglomeratieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAgglomeratie

    “Samenklontering, samenhangende bewoning, in het bijzonder een complex van steden en voorsteden. Voor de Zaanstreek is de samenhang met Amsterdam van bepalende betekenis. Zie: Agglomeratie-overleg.
  • Agglomeratie-overlegplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAgglomeratie-overleg

    Overleg (sedert 1969) tussen een aantal gemeenten in de agglomeratie Amsterdam. Naar aanleiding van het voorontwerp van de wet “Groot Amsterdam' nam een aantal gemeenten in de agglomeratie Amsterdam in het midden van de jaren '60 het initiatief tot het voeren van overleg, aanvankelijk uitsluitend over het voorontwerp van wet. De Zaanse gemeenten namen niet deel aan dit overleg, aangezien zij niet bij het wetsontwerp waren betrokken.
  • Agrarische bedrijvigheidplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAgrarische bedrijvigheid

    Zie: Boerenbedrijf.
  • Agt, J.J.F.W. vanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAgt, J.J.F.W. van

    Auteur van 'De Nederlandse monumenten van geschiedenis en kunst'. In (het inmiddels wel gedateerde) deel VIII, De provincie Noord-Holland, Eerste stuk: Waterland en omgeving ('s-Gravenhage 1953) is een aantal belangrijke monumenten in de Zaanstreek vastgelegd.
  • Ahold nv, Koninklijkeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAhold nv, Koninklijke

    Het laatste Ahold-logo De naam Koninklijke Ahold werd gevoerd tot 23 juli 2016, daarna werd Ahold Delhaize de handelsnaam als primaire detailhandelsorganisatie, die levensmiddelen en andere consumentenproducten verkoopt via winkelketens in Nederland als
  • Aircraft Recovery Group 1940-1945plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAircraft Recovery Group 1940-1945

    Op 6 november 1986 te Assendelft opgerichte stichting, aanvankelijk vanaf 1975 een vereniging, die zich ten doel stelt in de Tweede Wereldoorlog neergestorte vliegtuigen te bergen en crashes van vliegtuigen in globaal het gebied tussen Alkmaar en de grens van Noord- en Zuid-Holland te onderzoeken. Gevonden resten, met name uit de Zaanstreek, zijn ondergebracht in een voormalige kruitkamer van het Heemskerkse Fort Veldhuis, onderdeel van de Stelling Amsterdam aa…
  • AJCplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAJC

    Zie: Arbeiders Jeugd Centrale (AJC) Jeugd Centrale.
  • Akker, Theo van denplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAkker, Theo van den

    Zaandam 4 maart 1946

    Beeldend, voornamelijk grafisch kunstenaar. Van den Akker ontving tezamen met Leo Poelmeijer, Wim Koster en Selma Timmerman de Cultuurprijs 1979 van de gemeente Zaanstad, in verband met hun gezamenlijke ontwerp van een aantal grafische panelen voor het wijkcentrum 'De Poelenburcht' te Zaandam.
  • Akkerbouwplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAkkerbouw

    Agrarische bedrijvigheid. In verband met de huidige bodemgesteldheid is het overgrote deel van de Zaanstreek ongeschikt voor akkerbouw; in het verleden werden hier veel grotere oppervlakten voor benut. Een vrij algemeen aanvaarde theorie luidt dat het huidige laagveenpakket waaruit de Zaanstreek bestaat, is ontstaan door erosie en inklinking van oorspronkelijk hoogveen. In de middeleeuwen werd hierop graan verbouwd; het was noodzakelijk het hoogveen te ontwateren en men groef daartoe …
  • Akkerman, Ir. Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAkkerman, Ir. Jan

    Zaandam, 20 mei 1872 – Den Haag, 10 maart 1954 Ir. Jan Akkerman 1872-1954 Ir. Jan Akkerman, directeur van de NV Techn. Handelmij. Akkerman & Co., gehuwd met Maria Elisabeth Knapen, voordien met Clara Elise Wafelbakker. Na de HBS te Zaandam te hebben bezocht, werkte Akkerman gedurende 21 jaar bij de HIJSM te Haarlem. Vervolgens studeerde hij te Delft aan de Technische Hogeschool, die hij in 1896 als werktuigkundig ingenieur verliet.
  • Al Verderplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAl Verder

    Kunst- (voornamelijk dicht-)genootschap te Zaandam in de 18e eeuw. Als late navolger van de rederijkerskamers (kamers van rhetorike`). die naar Frans voorbeeld sinds het begin van de 15e eeuw in de zuidelijke Nederlanden ontstonden, zich naar het noorden verplaatsten en in de provincie Holland tot bloei kwamen, is ook enige tijd in de Zaanstreek een dichtgenootschap in stand gehouden. Hoewel de betekenis ervan uiterst gering was en geenszins tot een duurzame literaire traditie leidde,…
  • Albert Heijnplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlbert Heijn

    (Inter)nationaal levensmiddelenconcern gevestigd te Zaandam:

    Zie:

    * Albert Heijn jr

    * Gerrit Jan Hein

    * Albert Heijn (supermarkt)

    * Koninklijke Ahold nv

    kruidenier
  • Albert Heijn (supermarkt)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlbert Heijn (supermarkt)

    Albert Heijn, winkelketen opgericht in 1887 door Albert Heijn sr (1865-1945) in Oostzaan. Hij kocht op 1 mei 1887 voor een bedrag van 4.643.23 gulden de winkel met inventaris van zijn vader en moest bovendien enkele jaren een huursom van 260 gulden betalen; zijn vrouw Maartje stond in de winkel en hij bezocht fabrikanten om de tussenhandel over te slaan; voorts ging hij in Oostzaan met een hondenkar langs de deuren.
  • Albert Keijzer Zaandamplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlbert Keijzer Zaandam

    Internationaal transportbedrijf gevestigd in Zaandam. Oorspronkelijk als bodedienst in 1920 opgericht door Albert Keijzer (1902-1972), die in de eerste tijd gebruik maakte van een hondenkar. Later stapte hij over op paard-en-wagen en in 1926 werd de eerste auto, een T-Ford, aangeschaft.
  • Alberti, Jacobusplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlberti, Jacobus

    Zaandijk, 30 juli 1762 - Krommenie, 18 maart 1836 Jacobus Alberti, eerste burgemeester van Krommenie Jacobus Johan Christiaan Alberti was de eerste burgemeester van Krommenie, zoon van de hervormde predikant Johannes Christiaan Alberti. In zijn jonge jaren te Zaandijk was hij kapitein van het
  • Alberti, Louise Catharina Mariaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlberti, Louise Catharina Maria

    Naarden, 10 februari 1864 - Zaandijk, 24 februari 1923

    Louise Catharina Maria Alberti, ongehuwd, woonachtig van 1890 tot haar dood in 1948 in het pand aan de Lagedijk 82, gebouwd door de Zaandijker arts Dr. Jan Mulder. Zij was een dochter van de Hilversummer burgemeester Jacobus Alberti (1814-1873).
  • Albionplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlbion

    Cricketclub in Zaandam, opgericht in 1885. De vereniging, die als enige in de Zaanstreek de cricketsport bedreef, heeft langer dan veertig jaar bestaan. In 1925 is het 40-jarig bestaan nog feestelijk gevierd. Het jaar van opheffing is niet gevonden. Aangezien de eerste Nederlandse cricketclub (UD in Deventer) in 1875 was ontstaan en de Nederlandsche Cricketbond in 1881 kon Albion worden beschouwd als een der oudste verenigingen. De oprichters waren L. Simonsz, J. Endt, J. Poel, J. Brat,…
  • Aldertsluis, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAldertsluis, Jan

    Voormalige sluis in de Assendelver IJ-dijk, gelegen aan de rand van de Zuiderpolder, nabij de latere afdamming van het Wijkermeer. De Jan Aldertsluis werd aangelegd in de 15e eeuw en gebruikt voor het inlaten en spuien van water. Eind 17e eeuw verkeerde de sluis in bouwvallige staat en werd hij afgedamd.
  • Aldi distributiecentrumplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAldi distributiecentrum

    Een Aldi distributiecentrum verrees in 1986 op industrieterrein Westerspoor aan de Kleine Tocht 44 te Zaandam. De investering waarmee vijf miljoen gulden was gemoeid leverde Zaandam tweehonderd nieuwe arbeidsplaatsen op. Voor de bouw van het circa 25.000 m2 omvattende centrum tekende van het Belgische NV
  • Alkmaar Packet, NVplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlkmaar Packet, NV

    Bootdienst over onder andere de Zaan tussen Amsterdam en Alkmaar, zowel goederen- als personenvervoer. In 1863 bewoog zakenman C. Bosman enige andere zakenlieden er toe een commanditaire vennootschap op aandelen aan te gaan, welke onmiddellijk overging tot het doen bouwen van een schroefstoomboot. Deze moest een geregelde dienst gaan onderhouden tussen Alkmaar en Amsterdam. Reeds langere tijd voeren er veren tussen Zaandam en Alkmaar enerzijds, en Zaandam en Amsterdam anderzi…
  • Allan, Johannes Jacobusplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAllan, Johannes Jacobus

    Westzaan 13 oktober 1862 - Driehuis 7 juli 1933

    Westzaans ondernemer en politicus. Het geslacht Allan was in de 19e en 20e eeuw een van de meest vooraanstaande geslachten van Westzaan, met als meest opvallende exponent de hier genoemde Johannes Jacobus, naar wie een gedeelte van de
  • Allan, Willem Frederikplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAllan, Willem Frederik

    Westzaan, 25 december 1881 - Zaandijk, 28 februari 1958 Willem Frederik Allan 1881-1959 Willem Frederik Allan, ondernemer en politicus te Koog aan de Zaan, in 1909 gehuwd met Johanna Cornelia Bronke (1883-1959), was in de jaren 1935 tot en met 1944 burgemeester van Koog aan de Zaan. De Koger zakenman Allan doorstond als burgemeester een zeer moeilijke tijd. De vooroorlogse regering Colijn had de wazige aanbeveling gedaan dat burgemeesters moesten aanblijven zolang de bev…
  • Alle Pagina'splugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlle Pagina's

    Alle Pagina's
  • alle_afbeeldingenplugin-autotooltip__default
  • Allochtonenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAllochtonen

    Inwoners die van elders afkomstig zijn, in tegenstelling tot autochtonen, de oorspronkelijke streekbevolking. Als allochtoon worden meer in het bijzonder de bevolkingsgroepen aangeduid die uit het buitenland afkomstig zijn. In 1988 woonden in Zaanstad 7.841 personen van een andere dan de Nederlandse nationaliteit, dit is 6,1 procent van het totaal. Sinds omstreeks 1955 is het aantal allochtonen in de Zaanstreek gestadig toegenomen.
  • Almanak, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlmanak, de

    Hennepklopper te Assendelft. De molen werd gebouwd in 1623. Hij heeft gestaan aan de Dwarsdijk (de tegenwoordige Communicatieweg) en werd rond 1718 gesloopt.
  • Almanak, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlmanak, de

    Oorspronkelijk oliemolen te Jisp en later pelmolen te Oost-Zaandam, bijgenaamd: het Boekie. Het bouwjaar is niet bekend; de eerste vermelding dateert van juni 1683. In een onbekend jaar werd hij van zijn standplaats te Jisp, nabij de Wormergangsloot, vervoerd naar Oostzaandam, waar hij als pelmolen werd herbouwd, ten noorden van de Almanaksloot. In december 1926 werd de molen geheel door brand verwoest. De laatste jaren van zijn bestaan werd hij gebruikt als
  • Alozerij, Gerritplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlozerij, Gerrit

    (Oostzaan 1872-Den Haag 1960) Kunstschilder, werkte voornamelijk in Den Haag. Stadsgezichten, landschappen en portretten.

    kunstenaar
  • Alphen, Henri vanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlphen, Henri van

    (Arnhem, 28 december 1881 – Haarlem, 4 juni 1966)

    Henri van Alphen’s begon bij de gemeentesecretarie te Zutphen. In mei 1918 werd hij benoemd als de burgemeester van Westzaan waar hij tevens kanton-rechter plaatsvervanger was.
  • Alphenaar Stansen bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlphenaar Stansen bv

    Stansbedrijf te Wormerveer, oorspronkelijk te Zaandijk, en voorts lange tijd aan de Jan Bestevaerstraat te Koog. Het bedrijf werd als cartonnagefabriek opgericht in 1927. In 1954 werd het besluit genomen tot de specialisatie in stanswerk. Alphenaar werd daardoor voornamelijk afleveringsbedrijf voor de grafische industrie. Dit had een zodanige groei tot gevolg dat in 1968 het huidige bedrijfspand aan de Industrieweg (nr. 13) te Wormerveer kon worden betrokken.
  • Alreso Elektronica BVplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAlreso Elektronica BV

    Elektrotechnisch bedrijf te Zaandam. Alreso werd opgericht in 1972 door Kornelis Tjalsma (1944-1996). Het bedrijf begon aan de Westzijde, verhuisde nog in het oprichtingsjaar naar het Breedweer te Koog, in 1974 naar het Zuideinde te Wormerveer, in 1976 naar de Zeemansstraat te Zaandam, in 1984 naar de Aris van Broekweg te Zaandam en in 1986 naar het voormalige Johannes-ziekenhuis, dat leeg was gekomen door de fusie tot De Heel, aan de H. Gerhardstraat. Alreso was aanvankel…
  • Altmann, Hendrikplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAltmann, Hendrik

    Zaandam 7 november 1791 - Rotterdam 23 november 1863

    Hendrik Altmann, schrijver, onderwijzer, bestuurder, lithograaf en kunstenaar, maakte zich als liefhebber verdienstelijk aan de beoefening van de teken- en schilderkunst en wijdde zich in het bijzonder aan kerkinterieurs, landschappen en portretten, werkte voornamelijk in Rotterdam.
  • Amateuristische kunstbeoefeningplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmateuristische kunstbeoefening

    Zie de afzonderlijke trefwoorden: Beeldende kunst kunst, Muziek en Toneel waarvan de laatste twee nagenoeg geheel de amateuristische beoefening betreffen.
  • Amateursportplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmateursport

    Zie bij Sport en de daarvan afgeleide trefwoorden.
  • Ambachtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmbacht

    Oorspronkelijk vooral een ondergeschikte openbare betrekking: men sprak onder andere van schout-ambacht, bode-ambacht enzovoort. De diensten die door de schouten als rechtsvorderaars voor de graaf werden verricht, werden ambacht genoemd, vandaar de aanduiding
  • Ambachtplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmbacht

    In de economie dat deel der productie dat, in tegenstelling tot die in fabrieken, zonder tussenpersonen tot stand komt. Er is een onmiddellijke verhouding tussen producent en consument; kenmerkend is dat de ambachtsman het product geheel vervaardigt of tenminste voor een groot deel. Terwijl vroeger een aanzienlijk deel van de productie ambachtelijk werd vervaardigd, is de taak van de ambachtsman sinds de 19e eeuw steeds meer door de industrie overgenomen.
  • Ambachtsheerlijkheidplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmbachtsheerlijkheid

    Historisch belangrijk begrip, waaraan drie betekenissen moeten worden toegekend:

    * het aan een ambachtsheer toegekende overheidsgezag met alle daaraan verbonden rechten; * het gebied waarover dit gezag zich uitstrekte; *
  • Ambachtsschoolplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmbachtsschool

    Aanvankelijk de naam van een instelling waarop, wat ook wel lager technisch onderwijs heet, wordt gegeven. Door organisatorische en structurele wijzigingen in het onderwijs werd de naam Ambachtsschool gewijzigd in Lagere Technische School, LTS. In het spraakgebruik wordt de eerste onderwijsinstelling van deze aard, de P.W. Jedelooschool aan de Westzijde te Zaandam, waarin ook een middelbare beroepsopleiding was gevestigd, als 'ambachtsschool' aangeduid.
  • Ambulancevervoerplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmbulancevervoer

    Vervoer van zieken- en ongevallenslachtoffers, in de Zaanstreek uitgevoerd door Boon's Ambulance bv en de Dienst Volksgezondheid (voorheen ook door Erven Jan de Boer). Zie: Gezondheidszorg

    economie
  • Amelandplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmeland

    Straat in Zaandam, het doodlopende pad loopt dicht ten zuiden van en evenwijdig aan de Mallegatsloot. De naam van het pad bestond al in de 17e eeuw als Aemland, dit is 'het land van Aem' en werd toen afwisselend gebruikt met de aanduiding Paardeven. In 1643 werd voor dit Aemland een 'order voor 't padt' opgesteld.
  • Amersfoort, Nynke vanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmersfoort, Nynke van

    Stavoren 1943

    In de Zaanstreek werkend kunstenaar, weef- en batikwerk alsmede zeefdruk op stof; Wormer.

    De website van Nynke van Amersfoort meldt in april 2015: ,,Door een eenzijdige verlamming als gevolg van een herseninfarct ben ik genoodzaakt mijn activiteiten stop te zetten. Mijn atelier zal worden gesloten. Deze website is per medio november 2015 uit de lucht.
  • Amicis, Edmondo deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmicis, Edmondo de

    Imperia 21 oktober 1846 - Bordighera 11 maart 1908

    Edmondo de Amicis, Italiaans auteur, bekend geworden als schrijver van reisboeken. In [Olanda], vertaald als Nederland en zijn bewoners (Utrecht, 1985) geeft De Amicis ondermeer een beschrijving van Zaandam, dat hij in 1873 bezocht.
  • Ammeraal Conveyor Belting bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmmeraal Conveyor Belting bv

    Oorspronkelijk Zaans familiebedrijf op het gebied van proces- en transportbanden, sinds juli 1985 gevestigd te Heerhugowaard. In 1950 begon Th. Ammeraal sr., die toen dertig jaar ervaring had in de fabricage van technische weefsels, Ammeraals Weverijen te Wormer. In 1953 werd het bedrijf naar Wormerveer verplaatst, waar een grotere ruimte in gebruik werd genomen. In 1954 werd in het Brabantse Schaijk met de productie van eindloos geweven banden begonnen. Later werde…
  • Amor Vincit Omniaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmor Vincit Omnia

    Uitgeverij te Westzaan, in 1979 opgericht door Jaap Leguijt. De uitgeverij is gespecialiseerd in Zaanse titels.

    In 2018 waren ruim 30 boekjes en kalenders verschenen waaronder:

    * J.J. Stolp - Stadskernonderzoek of op zoek naar Zaandams verleden.
  • Amsterdamplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmsterdam

    Buurgemeente van de Zaanstreek, reeds vroeg van grote betekenis voor met name de economische ontwikkeling van de streek,

    Voor meer informatie zie de volgende hoofdstukken van het onderdeel economie

    * 1.2.5. stad_en_platteland_economische_tegenstellingen,

    * 2.1. economische expansie,

    * 2.4.2. industriele expansie waardoor?,

    * 2.10.3. economisc verval waardoor,

    * 3.2.3. instellingen van economisch_nut en

    *
  • Amsterdamsche Kanaal Maatschappijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAmsterdamsche Kanaal Maatschappij

    Maatschappij waaraan in 1858 de concessie voor het graven van het Noordzeekanaal en de inpoldering van het IJ werd verleend, op 23 januari 1863 door een wet bekrachtigd. Aangezien bij het graven van het kanaal Amsterdamse belangen prevaleerden (zie in dit verband bij:
  • Anarchismeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAnarchisme

    Theorie die een maatschappelijke ordening met de grootst denkbare autonomie van het individu nastreeft en als consequentie hiervan de volledige afwezigheid van elke regeerdwang beoogt. Deze beginselen zijn al zeer oud, ze zijn als filosofisch toekomstideaal reeds verdedigd door Zeno (342-270 v.Chr.), stichter van de Stoïcijnse school.
  • Anderson, Ankeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAnderson, Anke

    (1963) Harpiste, die enige tijd docente was bij de Gemeentelijke Muziekschool Zaanstad. Zij was tevens onderdeel van het Arpeggio Trio. Voor diverse cd's werkte ze samen met blokfluitist Robert Bakker. Tegenwoordig werkt ze bij een muziekschool in Katwijk
  • ANDOplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigANDO

    Algemene Nederlandse Drankbestrijders Organisatie, zie: Drankbestrijding
  • ANJO, ANgob Jongeren Organisatieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigANJO, ANgob Jongeren Organisatie

    Jongeren-organisatie van de Algemene Nederlandse Geheel Onthouders Bond, zie: Drankbestrijding.
  • Ankersmederijplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAnkersmederij

    Toeleveringsbedrijf van de Zaanse Scheepsbouw in de 17e en 18e eeuw, vooral geconcentreerd aan en nabij de Zuiddijk en de Hogendijk te Zaandam. De ankersmederijen werden gedreven in zogenoemde Partenrederij. Vermaard was de anker- en kettingsmederij Valkenburg nabij de Hogendijk. Een andere zeer grote ankersmederij was gevestigd aan een pad dat daaraan zijn naam dankte, het Ankersmid, ter hoogte van het huidige Ankersmidplein. Zie ook:
  • Ankum, Leendert Albertplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAnkum, Leendert Albert

    Amsterdam, 25 november 1895 - Zaandam, 20 oktober 1970

    Burgemeester te Koog aan de Zaan van 1946 tot eind 1960, daarna nog een aantal maanden waarnemend burgemeester van Heiloo. Leendert Albert Ankum, vader van Leopold Alfred Ankum, werd na de lagere school diamantbewerker. In de
  • Ankum, Leopold Alfredplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAnkum, Leopold Alfred

    Amsterdam, 21 augustus 1932 - Koog aan de Zaan, 3 april 2007

    Prof. dr Leopold Alfred Ankum, zoon van de Koogse burgemeester Leendert Albert Ankum, groeide op te Koog, aldaar woonachtig. Vanaf 1970 hoogleraar bedrijfseconomie aan de faculteit der Economische Wetenschappen van de Universiteit van Amsterdam.
  • Anna Paulowna Romanowplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAnna Paulowna Romanow

    Sint-Petersburg 18 januari 1795 – Den Haag 1 maart 1865

    Grootvorstin van Rusland, in 1816 gehuwd met kroonprins Willem, de latere koning Willem II. Zij bezocht Zaandam in 1831. Het Czaar Peterhuisje aan het Krimp was haar eigendom; het was haar door Koning Willem 1 in 1818 ten geschenke gegeven ter gelegenheid van de geboorte van zijn kleinzoon Alexander.
  • Annexatieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAnnexatie

    Inlijving bij het grondgebied. Ten onrechte heeft men het in verschillende bij de samenvoeging tot Zaanstad betrokken gemeenten doen voorkomen alsof Zaandam de overige dorpen wilde annexeren. Dit was onjuist, aangezien van meet af aan de bedoeling was dat deze samenvoeging (overigens uiteindelijk een besluit van de rijksoverheid) tot de vorming van een geheel nieuwe gemeente zou leiden. Overigens had de rijksoverheid reeds in 1848 het voornemen enkele Zaangemeenten samen te voegen; di…
  • Anno 1961plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAnno 1961

    [Totel van het eerste nummer. Bron Archief Zaans Erfgoed]

    Anno 1961, was een blad dat werd uitgegeven door de vereniging Vrienden van het Zaanse Schans, later van de vereniging Vrienden van het Zaanse Huis. Er zijn totaal 160 nummers uitgegeven. Het laatste verscheen in in 2001, daarna ging het blad over in het blad Zaanse Erfgoed, als orgaan van de
  • Anti-Revolutionaire Partij (ARP)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAnti-Revolutionaire Partij (ARP)

    Eerste georganiseerde politieke partij in Nederland. In 1879 ontstaan door bundeling van de reeds bestaande plaatselijke anti-revolutionaire kiesverenigingen op basis van het door Abraham Kuyper geschreven beginselprogramma. Uitgangspunten van dit programma waren:
  • Antjeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAntje

    Houtzaagmolen te Westzaandam, kleine achtkante bovenkruier, zie: het Jonge Vool, het Hinkende.
  • Apie, hetplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigApie, het

    Oliemolen te Oostzaandam, zie: de Woudaap, De

    oliemolen molen
  • Apolloplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigApollo

    Muziekvereniging (harmonie-orkest), in 1894 opgericht te Zaandijk. Doelstelling was niet alleen de beoefening van muziek, maar ook het verlenen van medewerking aan manifestaties der arbeidersbeweging. De oprichters en aanvankelijke leden waren volgelingen van
  • Apostolisch werkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigApostolisch werk

    Geestelijke stroming bestaande uit verschillende gemeenten, waarvan twee in de Zaanstreek aanwezig: het Apostolisch Genootschap en de Nieuw-Apostolische Kerk Genootschap en Zendingsgemeente komen voort uit één moederkerk, die in 1833 op een landgoed bij Londen uit de Anglicaanse kerk ontstond. Gestreefd werd naar kerk-eenheid, maar desondanks deden zich verscheidene splitsingen voor. In Nederland waren de apostelen actief vanaf 1863. Belangrijk werd vooral de Hersteld-Apostolis…
  • Apothekenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigApotheken

    Inrichtingen waar geneesmiddelen worden bereid en/of ten verkoop worden aangeboden. Een zeer groot deel dezer middelen kan niet vrij worden verkocht, maar mag uitsluitend op recept van huisarts of specialist worden afgegeven. In verband hiermee en ter controle door de overheid is het aantal vestigingen beperkt.
  • Appelboom, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAppelboom, de

    Pelmolen te Oostzaandam. De windbrief werd gegeven in september 1727. De molen heeft gestaan ten oosten en op enige afstand van de Gouw, nabij en ten zuiden van het Smaal. In november 1849 ging hij door brand verloren.

    molen pelmolen
  • Appelboom, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAppelboom, de

    Oliemolen te Westzaan. De windbrief werd gegeven in juli 1695; rijkelijk laat, want al in oktober 1692 werd de molen opgenomen in een assurantiecontract. Na 1868 werd hij gebruikt voor het verwerken van cacao-afval. Hij heeft gestaan ongeveer tegenover de watertoren, en werd omstreeks 1900 gesloopt.
  • April-meistakingen 1943plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigApril-meistakingen 1943

    De tweede grote staking dateert van april/mei 1943. De directe aanleiding was het in Berlijn genomen besluit dat Nederlandse militairen van mei 1940 alsnog in krijgsgevangenschap zouden worden genomen. Aan die staking werd in de Zaanstreek voornamelijk in Krommenie meegedaan. Vrijdag 30 april legden 700 arbeiders van de
  • aquariumverenigingenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigOver het onderwerp aquariumverenigingen staat de toestand vermeld zoals die was in 1990, kan dit zo blijven staan? --- Judith Friso 2016/01/21 13:10
  • Aquariumverenigingenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAquariumverenigingen

    In de Zaanstreek waren ooit drie aquariumverenigingen, waarvan thans (1990) nog een actief is.

    Doelstelling van deze vereniging is: het bevorderen van de aquarium- en terrariumkunde. Dit tracht men te bereiken door het houden van lezingen, tentoonstellingen, huiskeuringen bij de aangesloten leden en het organiseren van excursies. Daarnaast wordt informatie verstrekt omtrent het houden van een aquarium en terrarium. In Zaandam waren twee verenigingen:
  • Arbeid, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeid, de

    Zie: Supplement, woningbouw.

    De oprichting van de Algemene Coöperatieve Wormerveerse Woningbouwvereniging 'De Arbeid' G.A. op 9 september 1915 werd niet door iedereen toegejuicht. De gemeente vond De Arbeid te links en werkte aanvankelijk tegen. De Arbeid hield zich echter strikt aan haar doel, men diende uitsluitend volkshuisvesting-belangen In 1977 werd de naam gewijzigd in Wormerveerse Woningbouwvereniging 'De Arbeid'.
  • Arbeiders Jeugd Centrale (AJC)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeiders Jeugd Centrale (AJC)

    Zelfstandige jeugdbeweging, opgericht door de SDAP, met financiële steun van het NVV. Direct na de oprichting van de landelijke AJC, in maart 1918, werden er in de Zaanstreek afdelingen opgericht en werden leden van de Jeugd Centrale actief, aanvankelijk onder toezicht en met hulp van het NVV en de SDAP, en later meer en meer als zelfstandige jeugdbeweging. Er ontstonden twee Zaanse afdelingen. In het café van Klein te Assendelft werd de afdeling Noord opgericht,…
  • Arbeiders-organisatieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeiders-organisatie

    Zie: Communisme, Socialisme, Vakverenigingen, alsmede Arbeiders Jeugd Centrale (AJC) Jeugd Centrale.
  • Arbeidersbewegingplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeidersbeweging

    Zie:

    * Anarchisme, * Communisme, * Socialisme, * Vakverenigingen, alsmede * Arbeiders Jeugd Centrale.
  • Arbeiderspers, nvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeiderspers, nv

    In 1929 door de SDAP en NVV te Amsterdam opgerichte drukkerij en uitgeverij. Voor de Tweede Wereldoorlog groeide het bedrijf snel uit door onder meer de productie van kranten en tijdschriften, waaronder 'Het Volk' als landelijk dagblad met een grote oplage. Na de oorlog werd dit laatste voortgezet als 'Het Vrije Volk'. De in 1967 overleden
  • Arbeidsbureauplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeidsbureau

    Zie: Gewestelijk Arbeidsbureau. Zie ook, in verband met de brand in het Arbeidsbureau Oostzijde Zaandam, mei 1943 en de bomaanslag op dat in de Stationsstraat te Zaandam in januari 1945: Tweede Wereldoorlog , 3.

    tweede_wereldoorlog
  • Arbeidsenquête 1891plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeidsenquête 1891

    Zie Arbeidsomstandigheden en Gezondheidszorg 2.3..
  • Arbeidsinspectieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeidsinspectie

    Overheidscontrole op de naleving der arbeidswetgeving. Deze inspectie is internationaal voorgeschreven in en na het vredesverdrag van Versailles (1919-1923) en daarna aangescherpt. In Nederland is zij al ingesteld sinds de eerste Arbeidswet (1899). De dienst der arbeidsinspectie houdt zich in praktijk vooral bezig met het controleren van voorschriften die betreffende de werkplek zijn gesteld inzake de veiligheid, gezondheidsaspecten, arbeidstijden enzovoort. Daarbij staan de in…
  • Arbeidsomstandighedenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeidsomstandigheden

    De omstandigheden waaronder arbeid wordt verricht. Een complex van factoren, zoals: veiligheid op de werkplaats, een (on)gezonde werksituatie, arbeidsverhoudingen op micro-, meso- en macro-niveau, loonvorming, arbeidsvoorwaarden, besluitvorming binnen de onderneming, bereikbaarheid van het werk, et cetera, en daarnaast ook tijdgebonden normen, bepaalt de kwaliteit van de arbeidsomstandigheden.
  • Arbeidsongevallenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeidsongevallen

    Zie: Arbeidsomstandigheden.
  • arbeidsplaatsenplugin-autotooltip__defaultTABELLEN aanmaken/aanpassen
  • Arbeidsplaatsen en bedrijfsgrootteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeidsplaatsen en bedrijfsgrootte

    Onder een arbeidsplaats wordt verstaan: een betaalde functie waarin meer dan 15 uur per week wordt gewerkt. De bedrijfsgrootte wordt (althans hier) bepaald door het aantal arbeidsplaatsen dat een bedrijf biedt. De werkgelegenheid wordt gevormd door het totaal aantal arbeidsplaatsen. Door optelling van het aantal arbeidsplaatsen binnen economische sectoren is inzicht te krijgen in de Werkgelegenheid die de verschillende bedrijfstakken door de eeuwen heen boden …
  • Arbeidsverhoudingenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArbeidsverhoudingen

    De (rechts-)betrekkingen tussen werkgevers en werknemers (ook: de verhouding met betrekking tot de arbeid.) Bij het vaststellen van de arbeidsverhoudingen kan ook de overheid betrokken zijn. Werkgevers, werknemers en overheid geven vorm aan de arbeidsvoorwaarden en de sociaal-economische politiek. De partners verkeren in een onderhandelings-, overlegen strijdsituatie, vooral in periodes voorafgaande aan de vaststelling van de collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO's).
  • Archeologieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArcheologie

    Bestudering en reconstructie van de bewoningsgeschiedenis in de ruimste zin, aan de hand van in de bodem aangetroffen sporen van menselijke activiteiten. In de Zaanstreek heeft de archeologie door opgravingen bij Assendelft en door de bestudering van het daar gevonden materiaal aangetoond dat het gebied reeds 600 jaar voor Christus bewoond was.
  • Archeologische Werkgemeenschap van Nederland, afdeling Zaanstreek e.o.plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArcheologische Werkgemeenschap van Nederland, afdeling Zaanstreek e.o.

    Nadat in 1955 de eerste bodemvondsten in de Assendelver polders waren ontdekt is in 1960 als derde afdeling van de Werkgemeenschap een Zaanse vereniging opgericht. De doelstelling is:
  • archeologische_werkgemeenschapplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigDe werk- en expositieruimte bevindt zich in 2015 in de Tuinstraat in Zaandijk in een voormalig schoolgebouw. Het tijdschrift 'Grondspoor' wordt in 2015 digitaal verspreid.
  • Archiefplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArchief

    Het geheel van bescheiden die zijn opgemaakt of ontvangen door een instelling of persoon en die bestemd zijn om bewaard te worden. Archieven zijn te verdelen in overheids- en niet-overheids-archieven. Een archief onderscheidt zich van een verzameling of een collectie, of dat nu een bibliotheek, een museumcollectie of bijvoorbeeld een postzegelverzameling is: archiefstukken vormen een bewijs van de handelingen, rechten en verplichtingen van de instantie of persoon door wie het archief, …
  • Architectuurplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArchitectuur

    Bouwstijl, bouwkunst, de kunst en de leer van het ontwerpen en uitvoeren van bouwwerken. Zie ook: Bouwen in de Zaanstreek.

    Voor de 17e- en 18e-eeuwse houtbouw in de Zaanstreek geldt dat deze, ondanks allerlei verschillen, zoveel overeenkomsten vertoont dat van een Zaanse bouwstijl kan worden gesproken. Deze specifieke stijl wordt gezien als een belangrijk aspect van de eigen Zaanse cultuur in vroeger eeuwen.
  • Arend, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de

    Houtzaagmolen te Gostzaandam. paltrok. Het bouwjaar van de balkenzager is niet bekend; hij wordt voor het eerst vermeld in een assurantiecontract uit mei 1736. Hij heeft gestaan ten westen van de Gouw, nabij het tegenwoordige Kattegat en werd in mei 1770 door brand verwoest.
  • Arend, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de

    Houtzaagmolen te Oostzaandam, paltrok. Het bouwjaar is onbekend, evenmin of hij als balkenzager of wagenschotzager in bedrijf is geweest. De molen komt voor in een kaartboek van de Oostzijde uit 1693, iets ten noorden van de latere Magere brug. Verdere gegevens ontbreken.
  • Arend, de Blauweplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de Blauwe

    Naernase Vaart Hennepklopper te Krommenie. De windbrief werd gegeven in april 1693 aan Symon Blauwe c.s. Hij heeft gestaan aan de Nauernasche Vaart, op het noordeinde van de dijk. In 1904 werd er een dieselmotor in geplaatst en in 1913 werd hij gesloopt.

    molen hennepklopper
  • Arend, de Blauweplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de Blauwe

    Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in november 1726. Hij heeft gestaan aan en ten noorden van de Papenpadsloot en werd gesloopt in 1875.

    molen houtzaagmolen
  • Arend, de Blauweplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de Blauwe

    Oliemolen te Westzaandam. De windbrief werd gegeven in april 1656 aan Claes Dircksz. Blaeuw. In 1879 werd de molen gesloopt omdat hij in de weg stond bij de aanleg van de spoorlijn naar Enkhuizen. Hij stond iets noordelijk van deze spoorlijn, aan weg en Zaan.
  • Arend, de Bonteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de Bonte

    Houtzaagmolen te Westzaandam, zeskante bovenkruier. De windbrief van de balkenzager werd gegeven in november 1719 aan Cornelis de Bont. De molen heeft gestaan aan en ten oosten van de Watering. Hij werd in 1905 gesloopt, waarna een stoomhoutzagerij met dezelfde naam op zijn erf werd gebouwd.
  • Arend, de Groeneplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de Groene

    Oliemolen te Wormerveer. De windbrief werd gegeven in mei 1649. De molen heeft gestaan aan en ten oosten van de Nauernase Vaart, tegenover de Noordersluis van Krommenie, en kwam in 1804 in slopershanden. Bij de molen was een sluis gelegen, die Groene
  • Arend, de Groteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de Grote

    Houtzaagmolen te Westzaandam, paltrok. De windbrief van de wagenschotzager werd gegeven in november 1713. De molen stond aan en ten noorden van de Papenpadsloot, ten westen van de latere spoorlijn. De laatst bekende vermelding is in een assurantiecontract uit 1760. Vermoedelijk is hij kort daarna gesloopt.
  • Arend, de Witteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de Witte

    Hennepklopper te Krommenie, zie: de Feniks, De

    molen hennepklopper
  • Arend, de Zwarteplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, de Zwarte

    Meelmolen te Wormer, niet genoemd door Pieter Boorsma in Duizend Zaanse Molens. Waarschijnlijk stond de molen ook onder een andere naam bekend, onder welke Boorsma hem opnam. De Zwarte Arend wordt genoemd in een verkoopcontract uit maart 1668.

    Andere vermeldingen zijn niet bekend
  • Arend, n.v. deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArend, n.v. de

    Cacao- en chocoladefabriek te Wormerveer, zie J. Pette Hz., J Hz.
  • Arendsluis, de Groeneplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArendsluis, de Groene

    Voormalige sluis in de Noordervaartdijk aan de westkant van de Nauernasche Vaart, die toegang gaf tot de polder Westzaan, ter hoogte van het oostelijk gelegen huidige Noordsterpark te Wormerveer en het westelijk gelegen huidige Agathepark te Krommenie. De sluis werd reeds bij het graven van de Vaart (1633-1634) aangelegd; de naam ontstond vijftien jaar later toen in zijn nabijheid oliemolen de
  • Arentz, Isaacplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArentz, Isaac

    Oegstgeest 1824 - Zaandam 1910

    Isaac Arentz, tekenleraar en van 1850 tot 1896, drijvende kracht achter de Zaandamse stadstekenschool. Hij leidde verscheidene bekende kunstenaars op, onder wie Jacob Taanman, Klaas van Vliet, Rens Lensselink en Freek Engel. Door Heijnen getypeerd als leden van de 'eerste generatie' Zaanse schilders. Zijn opvolger was Albert Beerends.
  • Aribaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAriba

    Chocoladefabriek te Zaandijk. aan het einde van de Eerste Wereldoorlog ten gevolge van gebrek aan grondstoffen opgeheven. Zie: Van der Woude, Ad van der en Dekker. Arie de Bruinspad. Kort pad (circa tachtig meter lang) te Zaandijk. gelegen tussen het Ezelspad en het Weeshuispad. Van het Arie de Bruinspad is geen padreglement bekend. Het pad wordt in de tweede helft van de 17e eeuw vermeld als Jacob Kalenpad, vermoedelijk vernoemd naar een van de eerste padmeesters. Arie de Bruin, naar wie…
  • Ariskensmolen, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAriskensmolen, de

    Ariskensmolen, de
  • Arismolen, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArismolen, De

    Meelmolen in Wormer, ook De Ariskenmolen of De Liefde genoemd. De Windbrief werd gegeven tussen 1584 en 1601. De molen heeft gestaan aan en ten oosten van de Arisveersloot (later de Uilsloot), ten zuiden van de bebouwing. Hij is na 1698 verdwenen.
  • Arissesplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArisses

    Ondernemersgeslacht te Westzaan in de 17e en 18e eeuw. De Rolrederij was niet beperkt tot Krommenie. Ook in Westzaan kwamen rolrederfamilies voor, zoals bijvoorbeeld voor vijf generaties de familie Arisses.

    In 1612 overleed in Krommeniedijk Aris Gerritsz, die met zijn zonen Jan Arisz (geb. ca. 1595) en Arian Arisz de rolrederij en spinnerij bedreef. Jan Arisz trouwde Guurtje Willems uit Westzaan en hun zoon Willem Jansz Arisses (ca. 1630-1688), gehuwd met Lijsbeth Jansz, was rolreder …
  • Ariërverklaringplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAriërverklaring

    Zie: Tweede Wereldoorlog Wereldoorlog 3.
  • Armenhuizenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArmenhuizen

    Zie: Wees- en armenzorg- en armenzorg.
  • Armenraad Zaandamplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArmenraad Zaandam

    Armenraden dateren uit de periode 1913-1935. Na 1945 noemden de Armenraden zich Sociale Raden. Armenraden konden worden ingesteld en bestonden uit vertegenwoordigers van gemeentelijke, kerkelijke en particuliere instellingen van weldadigheid. De burgerlijke instellingen van weldadigheid waren verplicht deel te nemen, de overige instellingen mochten daar zelf over beslissen. In 1923 bestonden er 31 Armenraden, in 1934 waren dat er 29. Bij de inwerkingtreding van de Algemene Bij…
  • Armenzorgplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArmenzorg

    Zie: Wees- en armenzorg- en armenzorg.
  • Armoedeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArmoede

    Zie: Economische geschiedenis geschiedenis 1.1.3., 3.1.1., zie: Bedelarij.
  • Arnoldus, de Jongeplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArnoldus, de Jonge

    Houtzaagmolen te Oostzaandam, paltrok, oorspronkelijke naam het Bonte Paard, vaak de Nol genoemd. De eerste vermelding van de balkenzager dateert uit een brandcontract van januari 1768. Bekend is echter dat de molen er al vóór die tijd stond, toen onder de naam het Bonte Paard. Hij heeft gestaan ten westen van de Gouw, aan en ten zuiden van de Hanenpadsloot, en werd in 1895 gesloopt.
  • Arresledenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArresleden

    Zie: IJsvermaak.
  • Artillerie Inrichtingen (AI)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArtillerie Inrichtingen (AI)

    Producent van munitie te Zaandam, aan het Noordzeekanaal ten oosten van de voormalige Hembrug op de zuidwestelijke hoek van de Voorzaan. De productie van de munitie werd in de jaren 1885-1889 vanuit Delft naar Zaandam overgebracht. Op 1 januari 1973 werd het staatsbedrijf omgezet in een naamloze vennootschap onder de naam Eurometaal nv.
  • Artsenlaboratoriaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigArtsenlaboratoria

    Zie: Gezondheidszorg
  • ARTzaanstadplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigARTzaanstad

    ARTzaanstad, ook wel ARTZNSTD, is sinds 2017 een voortzetting van het Kunstcentrum en is gehuisvest op het Hembrugterrein, Projectielgebouw (gebouw nr. 72/436, 308 en 342), Middenweg 72 te Zaandam.

    Externe link

    * ARTZNSTD
  • Aschnegotieplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAschnegotie

    Deze Aschnegotie ook wel Asch-compagnie genoemd, was een bedrijf dat een lucratieve handel voerde in Pot- en Weedas en was onlosmakelijk verbonden met molen “De Schenker“.

    De geschiedenis:

    Op 3 maart 1672 kocht Jan Dirksz. Schenk, -hij was toen 27 jaar-, een klein molentje zie
  • Asielplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAsiel

    Zie: Dierenbescherming
  • Aslan, Denizplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAslan, Deniz

    Zaandam, 9 februari 1989

    Deniz Aslan is een Nederlandse/Turkse professioneel rechtsback uitkomend voor FC Emmen. Hij doorliep de jeugdopleiding van Ajax en maakte in 2010 de overstap naar Helmond Sport waar hij op 13 augustus 2010 debuteerde in het betaald voetbal. Na de eerste helft van het seizoen, toonde Bursaspor interesse die de rechterverdediger transfereerde naar Antalyaspor, Linyitspor en Elazığspor om vervolgens uit te komen voor Boluspor, Karşıyaka en Kartalspor. In de …
  • Asmetaplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAsmeta

    Vroegere naam van Assenburg bv te Assendelft, welke onderneming deel uitmaakt van de Samas-groep n.v. Zie: Aspa bv bv.

    economie
  • Asmolensplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAsmolens

    Waarschijnlijk een in de 17e en 18e eeuw gebruikte naam voor de inrichtingen waar potas werd gebrand. Potas werd gebruikt voor het zieden van de gebeukte hennepvezels bij de zeildoekfabricage. Teneinde wit zeildoek te kunnen weven (de duurdere kwaliteiten) moest de van nature grauwgrijze grondstof gebleekt worden door deze te koken met loog. Dit loog werd uit potas gebrand.
  • Aspa bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAspa bv

    Tot internationaal bedrijf uitgegroeide onderneming in de branches kantoorinrichting, -meubelen en -machines, alsmede kantoorartikelen, en -automatisering, zowel de handel hierin als de productie hiervan. Sinds 1977 is Aspa een werkmaatschappij van de Samas-Groep nv. Deze naamloze vennootschap, waarvan de aandelen op de beurs van Amsterdam zijn genoteerd, is gevestigd te Maarssen, maar de wortels van het bedrijf liggen in de Zaanstreek. De hoofdvestiging van Aspa bv is thans Utrecht, in…
  • Assema, Co vanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssema, Co van

    Zaandam, 22 februari 1955

    Co van Assema, beeldend kunstenaar, schilder en graficus te Krommenie.

    Het raadselachtige en poëtische van mijn werk komt allemaal voort uit realistische, alledaagse dingen. Vaak zijn het verwijzingen naar dingen die ik gezien en meegemaakt heb. Het besef van de natuur om me heen met al z’n prachtige vormen, de kracht van de wind en het water, de hoogte en diepte, ’t groeiproces. Maar zeker de plek en de sporen van mensen die achterblijven; het afval, …
  • Assenburg bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssenburg bv

    Produktiebedrijf van stalen meubelen, voornamelijk kantoormeubilair, te Assendelft, deel uitmakend van de divisie Industrie van de Samas-groep nv. Zie: Aspa bv bv.

    economie
  • Assendelftplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssendelft

    Voormalige zelfstandige gemeente, sinds 1 januari 1974 deel uitmakend van Zaanstad. De samenvoeging stuitte bij de bevolking op grote weerstand. Assendelft wenste deze niet en bepleitte samen met Krommenie een gemeente Krommenie-Assendelft. De rijksoverheid besliste evenwel anders.
  • Assendelft, de Heren vanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssendelft, de Heren van

    Leden van een in de late middeleeuwen in belang toegenomen geslacht als beheerders van het grafelijke leengoed in de vorm van de latere heerlijkheid van Assendelft. Onder enig historisch voorbehoud wordt de Assendelftse dorpsschout Barthoud, die in 1265 trouwde met vrouwe Maria van Heemskerk, aangemerkt als stamvader van dit adellijke geslacht. Zijn zoon, Gheraet (of Gerrit), werd in 1306 beleend met een “weer` (een aantal stukken land tussen hoofdsloten) bij het meertj…
  • Assendelfterplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssendelfter

    De Assendelfter is een oud Nederlands kippenras, ontstaan in de Zaanstreek. Het is een zogenaamd pelhoen.

    In 1981 hebben de liefhebbers en fokkers van de Assendelfter hoender zich verenigd in de Assendelfter en Noord-Hollandse Blauwen Club. Intussen heeft de club circa 150 leden.

    kip hoen
  • Assendelver kastenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssendelver kasten

    Gebruikelijke naam voor de in de Zaanstreek aan het eind der 17e eeuw vervaardigde kasten (losse meubelstukken), waarvan de panelen beschilderd zijn met bijbelse voorstellingen en die verder druk versierd zijn met geschilderde bloemmotieven en -ranken. Mede door hun zeldzaamheid zijn deze kasten zeer kostbaar; officieel zijn er niet meer dan twaalf tot vijftien ter wereld bekend. Om verschillende redenen wordt de voorkeur gegeven aan de aanduiding
  • Assendelver schilderwerkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssendelver schilderwerk

    Ten onrechte verleende benaming aan het tegenwoordig in huisvlijt beoefende beschilderen van gebruiksvoorwerpen zoals dienbladen enzovoort in een bepaalde stijl en met bepaalde kleuren. De gebruikte bloemmotieven doen enigszins denken aan die op
  • Assendelver Veenpolderplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssendelver Veenpolder

    Drooggemaakte polder van ruim 317 hectare tegen de Nauernasche Vaart bij Assendelft.

    Het polderpeil is 3,615 meter beneden NAP. De polder maakte oorspronkelijk deel uit van de Zuiderpolder. In de Franse tijd (1804) werd vergunning verleend tot vervening of turfwinning. In 1845 was deze zó ver gevorderd dat een meer was ontstaan waarop men besloot tot het aanleggen van een omringdijk en droogmaking. In 1848 is daarna het eerste gewas geoogst in de Drooggemaakte Veenpolder…
  • Assendelver Wielerbaanplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssendelver Wielerbaan

    Toen bekend werd dat de beroemde 6-daagse wielerbaan in Rotterdam na 36 dagen in gebruik geweest te zijn in 1937 te koop was, toonde de Gemeente Assendelft met steun van omliggende gemeentes hier belangstelling voor. Aan plannen ontbrak het niet.
  • Assendelver Zeedijkplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssendelver Zeedijk

    Vóór de afsluiting van het IJ het deel der zuidelijke zeewering van het Noorderkwartier, nu een slaperdijk die zich feitelijk uitstrekt van Nauerna tot aan de vroegere Nieuwendam in de Crommenije bij Busch en Dam. In 1851 moest voor het onderhoud der gehele zuidelijke zeewering 5,28% der lasten door de vanouds dijkplichtigen van de Assendelver Zeedijk worden opgebracht.
  • Associatie Uitvaartverzorgingplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssociatie Uitvaartverzorging

    In 1930 te Zaandam opgericht samenwerkingsverband van Begrafenisondernemingen .
  • Assum, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssum, de

    Oliemolen te Assendelft, zie: Het Huis Assumburg

    oliemolen molen
  • Assumburgplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssumburg

    Kasteel in de buurt Assum, vroeger behorend tot Uitgeest en thans tot de gemeente Heemskerk (dus buiten de Zaanstreek) dat vroeger tot woonstee diende van de Heren van Assendelft Zie ook: Slot aan de Vliet.

    De huidige grondvorm van Slot Assumburg (dat nu al tientallen jaren als Jeugdherberg in gebruik is) ontstond omstreeks 1540, toen Gerrit van Assendelft het gebouw ingrijpend liet verbouwen. Ook in de 17e eeuw zijn vergaande veranderingen aan het slot doorgevoerd. Het oorspronkeli…
  • Assumburg, het Huisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssumburg, het Huis

    Het Huis Assemburg, olie- en pelmolen te Assendelft, meestal de Assum genoemd. De kolossale molen werd gebouwd in 1780; één van de eerste participanten was mr. A.A. Deutz, heer van Assendelft. Hij heeft gestaan aan de Nauernasche Vaart bij
  • Assumburg, Huisplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssumburg, Huis

    Tegenwoordig hotel met maximaal 120 bedden in Assendelft, tegenover het voormalige gemeentehuis in de kom van het dorp. Vroeger tot 1911, dorpsherberg met waarschijnlijk een lange geschiedenis.

    Naar verluidt is deze herberg ontstaan op de plaats van het Jachthuis van de Heren van Assendelft. Het is zeer lang gebruikelijk geweest dat de pacht van de boeren in het Huis Assumburg werd afgedragen aan de landeigenaren. Het verdient vermelding dat de gemeente Zaanstad nu een overeenk…
  • Assurantie Club Zaanstreekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAssurantie Club Zaanstreek

    Vereniging van verzekeraars opgericht op 6 mei 1958. Het eerste bestuur bestond uit de heren R. Kakes (voorzitter), B. Bark (secretaris) en P. Janse (penningmeester en later voor een periode van twintig jaar voorzitter. Bij de oprichting telde de vereniging 58 leden, welk aantal is gestegen tot 395 in 1991. Doel van de vereniging is het bevorderen van de kennis over het verzekeringswezen, zulks door het organiseren van lezingen, excursies en cursussen.
  • Atenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAten

    Naam van een doopsgezind geslacht, aanvankelijk woonachtig in Krommeniedijk en Krommenie, later vooral te Wormerveer, maar ook te Zaandam. Boekenoogen brengt de oorsprong van de familienaam in verband met 'ate', een Zaans woord dat tot het eind der vorige eeuw in gebruik was met de betekenis 'vader'.
  • Aten, Firma Remmertplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAten, Firma Remmert

    Houtzagerij te Zaandam, zie Stoomzagerij De Bark
  • Aten, Hankplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAten, Hank

    Koog aan de Zaan, 31 maart 1919 -

    Janneke (Hank) Aten, kunstenares, weeftechnieken, doorliep de Hogere Handelsschool van het Gemeentelijk Lyceum in Zaandam en studeerde aan de Kunstnijverheids­school in Amsterdam. Zij woonde en werkte in Koog aan de Zaan, Haarlem, Zaandam tot 1945, Amsterdam tot 1950, Huizen (NH); sinds 1968 in Bussum.
  • Aten, Janplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAten, Jan

    Wormerveer 17 januari 1896 - Haarlem 27 juni 1979

    Makelaar in effecten en onroerend goed te Wormerveer, in de Zaanstreek vooral bekend geworden als publicist over de regionale geschiedenis. Aten was een der redacteuren van het maandblad De Zaende en lange tijd voorzitter van het historisch gezelschap
  • Aten, Remmertplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAten, Remmert

    Zaandam 9 augustus 1895 - Zaandam 15 augustus 1984

    Houthandelaar en verzetsman. Aten is de tweede zoon in een gezin met zeven kinderen. Zijn vader was de eigenaar van houtzagerij De Bark. Remmert Aten was een actief amateurtoneelspeler, samen met zijn vrouw was hij veertig jaar lid van
  • Aten, Willemplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAten, Willem

    Zaandam, 15 januari 1894 - Soestdijk, 12 juli 1973 Zicht op houthandel Remmert Aten in het Westzijderveld Directeur en mede-eigenaar van houthandel en -zagerij De Bark te Zaandam. Kreeg bekendheid als amateur-kunstschilder, werkte als zodanig in Zaandam, Haarlem en van 1959 af in Laren N.H. Tekenaar van het vlakke Nederlandse landschap en portretten.
  • Atlanticplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAtlantic

    Restaurant aan de Zuiderhoofdstraat (Kerkbuurt) te Krommenie, tevens verhuur van zaal- en vergaderruimte. De geschiedenis van Atlantic is te herleiden tot het jaar 1588, toen op deze plaats al de herberg De Pynas was gevestigd (een pinas was een 16e-eeuws type zeil- en oorlogsschip). In 1716 werd de naam veranderd in Het Veerschuytje, in 1795 werd deze De Veerschuyt. Er was toen een stalhouderij (“een uitspanning`) aan verbonden die zeker tot het begin van onze eeuw als zodanig is gebr…
  • Atletiekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAtletiek

    Lycurgus, AV

    Atletiek

    Sport, in de Zaanstreek door naar schatting 2000 personen (waarvan 800 in verenigingsverband) beoefend. Atletiek wordt wel aangeduid als 'de moeder van de sporten'. Door de grote aandacht voor lopen, springen en werpen legt de atletiek de nadruk op de grondvormen van bewegen, die in bijna alle andere sporten bestaan.
  • Autobedrijvenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAutobedrijven

    Bedrijven die zich bezig houden met verkoop, onderhoud en/of herstel van auto's. Zie ook: Economische geschiedenis geschiedenis 3.104. Binnen de branche wordt van veel namen gebruik gemaakt, zoals autobedrijven, automobielbedrijven, garagebedrijven, garages, autohandels, auto-dealers, auto-service-bedrijven, of auto-reparatie bedrijven. Autobedrijven in de strikte zin des woords houden zich bezig met verkoop en onderhoud van automobielen. Daarnaast zijn er bedrijven die zijn gespe…
  • Autobusdienstenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAutobusdiensten

    Vervoersbedrijven. zie: Streekvervoer
  • Automatisering Management Nederland (AMN) bvplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAutomatisering Management Nederland (AMN) bv

    Adviesbureau op gebied van informatica te Zaandam en thans Leiden. Het adviesbureau kwam voort uit het in mei 1983 opgerichte bureau AVC Consulting. Nadat in 1984 een klein systeemhuis werd overgenomen, werd de naam per januari 1985 gewijzigd in AMN. Het bedrijf was oorspronkelijk gevestigd aan de Vincent van Goghweg te Zaandam; later werd het verplaatst naar de Kleine Tocht en nog later naar de Ronde Tocht. AMN adviseert op het gebied van automatise…
  • Auwel, deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAuwel, de

    Meelmolen te Wormer, zie: de Auwelsmolen, De
  • Auwelsmolen, Deplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAuwelsmolen, De

    Meelmolen in Wormer, ook de Auwel, de Valk, de Wester en de Duvelsmolen genoemd. De windbrief werd gegeven tussen 1584 en 1601. Hij stond ten oosten van de Westerveersloot, achter de huizen (ter hoogte van de tegenwoordige Zaandammerstraat). De molen werd gesloopt rond 1743.
  • Avis (ondernemersgeslacht)plugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAvis (ondernemersgeslacht)

    Ondernemersgeslacht uit de 19e eeuw. De firma der Sociëteit van de Blauwselfabriek en Negotie te Westzaan ging in 1824 in liquidatie en werd verworven door Cornelis Avis sr. (gest. 1839) stijfselfabrikant te Oostzaan, die zijn zoon Cornelis Avis Cz. (1804-1863) tot beheerder aanstelde. Deze Cornelis vestigde zich direct te Westzaan. In 1825 werd procuratie verleend aan Cornelis Avis, Cornelis Al en Cornelis Vet, de laatsten hadden als vorige eigenaren gewerkt. In 1827…
  • Avis, blauwselfabriekplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAvis, blauwselfabriek

    Blauwselfabriek te Westzaan, in 1969 geliquideerd. Zeven Zaanse ondernemers begonnen in 1701 een rederij met de productie van blauwsel in de molen De Blauwe Hengst. Dit was waarschijnlijk een rosmolen; de eerste vermelding van de windmolen van deze naam dateert uit 1743. De zeven brachten te zamen f 14.000 in. In de Blauwe Hengst werd vooral cobalt verwerkt tot blauwsel. Het procedé daarvoor kreeg men pas in de 19e eeuw volledig onder de knie. (zie voorts:
  • Avondscholenplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAvondscholen

    Zie: Onderwijs
  • AWN Zaanstreek-Waterlandplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAWN Zaanstreek-Waterland

    AWN Zaanstreek-Waterland is een afdeling van de AWN, de Vereniging van Vrijwilligers in de Archeologie. De landelijke AWN is opgericht in 1951. De Zaanse afdeling is opgericht in 1960.

    De vereniging houdt zich bezig met het vergroten en verspreiden van kennis over het verleden van Zaanstreek-Waterland en omgeving en de zorg voor archeologisch erfgoed. De werkzaamheden bestaan vooral uit onderzoek, educatie en voorlichting.
  • AZplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAZ

    Het oude logo van AZ '67 In 1967 opgericht als beroepsvoetbalclub AZ'67, een afkorting voor Alkmaar Zaanstreek-combinatie, uitkomend in de eerste divisie van de competitie betaald voetbal (1991). De toevoeging '67 is sinds 1986 uit de naam verdwenen. Hoewel
  • Azijnfabricageplugin-autotooltip__default plugin-autotooltip_bigAzijnfabricage

    Zie: Mosterd- en specerijmalerij.
  • /home/zaanwiki/domains/zaanwiki.nl/private_html/encyclopedie/data/pages/letters/a.txt
  • Laatst gewijzigd: 2020/09/07 12:29
  • door jan